اکبری:
انتظار معنامحوری در تلاوت قرآن مستلزم آشنایی کامل به زبان عربی است
گروه فعالیتهای قرآنی: قاری و حافظ کل قرآن کریم گفت: یک قاری اگر میخواهد تلاوت معنامحور داشته باشد باید در وهله اول بر زبان عربی احاطه کامل پیدا کند، در غیر این صورت نه تلاوت معنامحور خواهد داشت و نه میتواند آیات را با توجه به دستگاه متناسب انتخاب و تلاوت کند.
مسعود اکبری، قاری و حافظ کل قرآن کریم، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، با اشاره به مفهوم تلاوت معنامحور گفت: تلاوت معنامحور تلاوتی است که قاری تمام توانش را به کار میگیرد تا با استفاده از تکنیکهای صوتی و لحنی که دارد معنا و مفاهیم آیات را به مستمعین منتقل کند یعنی تلاوتی که محوریت و مهمترین هدف در آن انتقال معنا و مفهوم آیات به مخاطب است.
وی بیان کرد: با توجه به این تعریف ما در تلاوت با دو نوع مستمع مواجه هستیم یک مخاطبی که به زبان عربی آشنا و مسلط است و دیگری مستمعی که هیچ آشنایی با زبان عربی ندارد و معمولاً ایرانیها از دسته دوم هستند و قاری معمولاً با افرادی سر و کار دارد که آگاهی از مفاهیم و معانی آیات ندارند.
وظیفه مشکل قاری قرآن در انتقال مفاهیم به فارسی زبانان
اکبری اظهار کرد: قطعاً انتقال مفاهیم آیات به مستمعینی که با فن تلاوت و زبان عربی آشنا هستند کار بسیار راحتی است و در مقابل برای دسته دوم کار بسیار مشکل خواهد بود لذا مستمع تنها از طریقی به مفاهیم آیات دست پیدا میکند که قاری معنامحوری داشته باشد و از طرفی ترجمه آیات را هم برای وی بخواند.
حافظ کل قرآن کریم ادامه داد: از آنجایی که در کشور ما اغلب افراد تسلط لازم بر مفاهیم عربی ندارند؛ لذا مستمع به هنگام تلاوت تنها از صوت قاری به وجد میآید و هر چه قاری از نظر صوت و لحن زیبا قرائت کند مخاطب لذت بیشتری هم خواهد برد در حالی که در کشورهای عرب زبان برعکس این قضیه است و مستمع بر اساس معانی آیات به وجد میآید.
آشنایی با زبان عربی در کنار صوت و لحن
وی افزود: یک قاری اگر میخواهد تلاوتی معنامحور داشته باشد باید در وهله اول به زبان عربی احاطه کامل پیدا کند، در غیر این صورت نه تلاوت معنامحور خواهد داشت و نه می تواند آیات را با توجه به دستگاه متناسب با آن انتخاب و تلاوت کند به عنوان مثال آیاتی که بیانگر عذاب است را با مقام صبا تلاوت کند و مقام بیات را برای بیان قصص قرآنی و یا رست را برای بیان احکام و آیات حماسه و جهاد را با مقام نهاوند تلاوت کند و اگر اینگونه باشد قطعاً تلاوت معنامحور خواهد بود.
اکبری خاطر نشان کرد: همچنین قاری قرآن بایستی به منظور بسترسازی و انتقال مفاهیم به مستمعین همگام با تلاوت به بیان معانی آیات و تفسیر نیز بپردازد صوت زیبا در کنار توجه به معنا و انتقال آن به مخاطب باید برای قاری اولویت داشته باشد.
قاری قرآن کریم با تأکید بر بسترسازی معنامحوری در میان مستمعین عام افزود: فرهنگ تلاوت معنامحور امروزه در بین برخی از قاریان ایجاد شده ولی هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم و در بین مخاطب عام نیزخود قاری وظیفه بیشترین تأثیرگذاری را بر عهده دارد به این صورت که قبل یا بعد تلاوت باید توضیحی راجع به تلاوتش به مستمع ارائه کند.
لزوم خارج کردن محافل قرآن از حالت اداری
مربی قرآن کریم در پایان ادامه داد: بسترسازی تلاوت معنامحور باید از مقاطع پایین و در بین جوانان و نوجوانان آغاز شود و نقش آموزشوپرورش و مساجد در این راستا اثرگذار است به عنوان مثال باید برگزاری محافل در مدارس و مساجد را با دعوت از مخاطبان جوان و نوجوان بیشتر مورد توجه قرار داد و همچنین تلاوتها را از حالت خشک و چارچوبی و آییننامهای خارج کنیم و این رسالت همه بخصوص قاریان قرآنی است که باید مستمع را به سمت معانی هدایت کنند.
وی بیان کرد: با توجه به این تعریف ما در تلاوت با دو نوع مستمع مواجه هستیم یک مخاطبی که به زبان عربی آشنا و مسلط است و دیگری مستمعی که هیچ آشنایی با زبان عربی ندارد و معمولاً ایرانیها از دسته دوم هستند و قاری معمولاً با افرادی سر و کار دارد که آگاهی از مفاهیم و معانی آیات ندارند.
وظیفه مشکل قاری قرآن در انتقال مفاهیم به فارسی زبانان
اکبری اظهار کرد: قطعاً انتقال مفاهیم آیات به مستمعینی که با فن تلاوت و زبان عربی آشنا هستند کار بسیار راحتی است و در مقابل برای دسته دوم کار بسیار مشکل خواهد بود لذا مستمع تنها از طریقی به مفاهیم آیات دست پیدا میکند که قاری معنامحوری داشته باشد و از طرفی ترجمه آیات را هم برای وی بخواند.
حافظ کل قرآن کریم ادامه داد: از آنجایی که در کشور ما اغلب افراد تسلط لازم بر مفاهیم عربی ندارند؛ لذا مستمع به هنگام تلاوت تنها از صوت قاری به وجد میآید و هر چه قاری از نظر صوت و لحن زیبا قرائت کند مخاطب لذت بیشتری هم خواهد برد در حالی که در کشورهای عرب زبان برعکس این قضیه است و مستمع بر اساس معانی آیات به وجد میآید.
آشنایی با زبان عربی در کنار صوت و لحن
وی افزود: یک قاری اگر میخواهد تلاوتی معنامحور داشته باشد باید در وهله اول به زبان عربی احاطه کامل پیدا کند، در غیر این صورت نه تلاوت معنامحور خواهد داشت و نه می تواند آیات را با توجه به دستگاه متناسب با آن انتخاب و تلاوت کند به عنوان مثال آیاتی که بیانگر عذاب است را با مقام صبا تلاوت کند و مقام بیات را برای بیان قصص قرآنی و یا رست را برای بیان احکام و آیات حماسه و جهاد را با مقام نهاوند تلاوت کند و اگر اینگونه باشد قطعاً تلاوت معنامحور خواهد بود.
اکبری خاطر نشان کرد: همچنین قاری قرآن بایستی به منظور بسترسازی و انتقال مفاهیم به مستمعین همگام با تلاوت به بیان معانی آیات و تفسیر نیز بپردازد صوت زیبا در کنار توجه به معنا و انتقال آن به مخاطب باید برای قاری اولویت داشته باشد.
قاری قرآن کریم با تأکید بر بسترسازی معنامحوری در میان مستمعین عام افزود: فرهنگ تلاوت معنامحور امروزه در بین برخی از قاریان ایجاد شده ولی هنوز تا رسیدن به نقطه مطلوب فاصله داریم و در بین مخاطب عام نیزخود قاری وظیفه بیشترین تأثیرگذاری را بر عهده دارد به این صورت که قبل یا بعد تلاوت باید توضیحی راجع به تلاوتش به مستمع ارائه کند.
لزوم خارج کردن محافل قرآن از حالت اداری
مربی قرآن کریم در پایان ادامه داد: بسترسازی تلاوت معنامحور باید از مقاطع پایین و در بین جوانان و نوجوانان آغاز شود و نقش آموزشوپرورش و مساجد در این راستا اثرگذار است به عنوان مثال باید برگزاری محافل در مدارس و مساجد را با دعوت از مخاطبان جوان و نوجوان بیشتر مورد توجه قرار داد و همچنین تلاوتها را از حالت خشک و چارچوبی و آییننامهای خارج کنیم و این رسالت همه بخصوص قاریان قرآنی است که باید مستمع را به سمت معانی هدایت کنند.
