ارائه الگوي نظري و عيني زن مسلمان در قرآن كريم و سنت/ حضرت زهرا(س) الگويي فرازماني است

هما اخلاقی، مدرس حوزه علمیه اهواز در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، پيرامون مقام زن گفت: بحث زن یکی از مباحث اساسی تاریخ بشریت است و اینکه زن و مقام انساني او نزد اديان چگونه بوده و چه جايگاهي در عالم آفرینش دارد همواره موردنظر بوده است. در سال‌های اخیر جایگاه و نقش اجتماعی زن بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

وي اظهار كرد: اینکه چه نقشی برای زن قائل شویم شاید این مسأله برای تمدن غرب و كشورهايي كه از فرهنگ اسلام دور باشند، یک نیاز و چالش باشد؛ اما در اسلام چنین خلأ و چالشی احساس نمی‌شود چرا آیات قرآن کریم، سیره نبوی و سیره اهل‌بیت(ع) جایگاه و مقام زن را برای ما ترسیم كرده و علاوه بر آن با معرفی الگوهایی، به صورت عینی جایگاه زن را به ما نشان داده است.

اخلاقي گفت: در بخش نظری جايگاه زن در عالم آفرينش مي​توان به برخي از آيات قرآن كريم اشاره كرد؛ از جمله آیه: «يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَى؛ اى مردم ما شما را از مرد و زنى آفريديم»(حجرات، 13) كه جایگاه نقش‌آفرینی زن و مرد را به صورت مشترک در تكثير نسل بیان می‌کند و در آیه «هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ؛اوست آن كس كه شما را از نفس واحدى آفريد»(اعراف، 189) خداوند یک سرشت بودن آدم و حوّا را متذکر می‌شود و نشان می‌دهد طینت زن و مرد از یکدیگر جدا نیست.

اين مدرس حوزه علميه ادامه داد: حال بايد ديد زنی که در سرشت و طینت هم‌ردیف مرد است، در تمدن‌سازی چه نقش و جايگاهي دارد؟ در آیات قرآن كريم، خداوند از زنانی به عنوان الگو یاد می‌کند. در فرهنگ اسلامي ما، قرآن از ما می‌خواهد از اهل‌بیت(ع) که خداوند آنها را از زشتی‌ها و ناپاکی‌ها تطهیر کرده، پیروی کنیم، بايد پرسيد آیا قرآن نمونه عینی افراد پاک را از میان زنان به ما معرفی کرده است؟ ما می‌بینیم وقتی خداوند در سوره دهر «ابرار»(نيكان) را معرفی می‌کند که جایگاه والایی نزد خداوند دارند، از اهل‌بیت(ع) یاد می‌کند. موضوع نذر حضرت زهرا(س) و روزه‌داری سه روزه ايشان و اهل‌بیت(ع) را مطرح می‌کند كه در ادامه افطار خود را به يتيم و اسير و فقير مي​بخشند و مي​گويند: «إنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَاء وَلَا شُكُورًا» (انسان، 9) ما تنها برای رضای خداوند شما را اطعام کردیم.

وي با بيان اينكه مهم‌ترین رکن توحید، اخلاص است، اظهار كرد: این آیات به خوبی اخلاص حضرت زهرا(س) و اهل‌بیت(ع) را نشان می‌دهد. این بخشی از نقش‌آفرینی عینی یک الگوی زن مسلمان است. الگوی زن تراز اسلام و انقلاب اسلامی به فرمایش مقام معظم رهبری حضرت زهرا(س) است.

اخلاقي خاطرنشان كرد: اگر برای زن و يا انسان به طور کلی نقش‌هایی را متصور شویم می‌توانیم آنها را در مسئولیت‌پذیری جمع کنیم. به فرموده مقام معظم رهبري این مسئولیت‌پذیری را در سيره حضرت زهرا(س) مي​توانيد دنبال کنید.

اين كارشناس ديني با اشاره به مسئوليت​هاي حضرت زهرا(س) به عنوان دخت پيامبر(ص) و همسر حضرت اميرالمؤمنين(ع) گفت: دو مرد بسیار بزرگ؛ يعني حضرت محمد(ص) خاتم پیامبران و وصّی ایشان حضرت امیرمؤمنان(ع) در زندگی حضرت زهرا(س) حضور داشتند. حضرت زهرا(س) به خوبی وظایف خود را نسبت به بزرگمردان تاریخ اسلامی و جهان ایفا می‌کنند. ايشان وقتی در کنار پدر هستند به عنوان «ام ابيها» شناخته مي​شوند؛ حامی ایشان هستند و راه ایشان را ادامه می‌دهند و پس از رحلت پیامبر(ص) و وقایع پس از ايشان، نقش یک همسر و حامی ولایت را به خوبی ایفا می‌کنند و به همسرشان نيز کمک می‌کند نقش خود را به خوبي انجام دهد. چنانکه جمله معروف حضرت علی(ع): «نعم العون لطاعه الله» كه حضرت زهرا(س) یاور خوبی در اطاعت امر الهی است، اين موضوع را نشان مي​دهد.

اين مدرس حوزه علميه ادامه داد: پس از آن در نقش مادر نیز به خوبی توحیدمحوری، ارزش‌های نبوی و ارزش​هاي امامت را به فرزندانشان منتقل می‌کنند و آنها را برای رسالت‌های بعدی خود آماده مي​سازند.

وی با بیان اینکه جهان اکنون تشنه الگو است، گفت: اگر ما این خلأ الگو را پر نکنیم، امپراتور رسانه‌ای غرب الگوهاي موردنظر خود را معرفی می‌کند. چرا ما نتوانیم الگو ارائه دهیم؟ ما کمبود الگو و معرفت نداریم. بلكه مي​توان گفت ما در معرفي الگوهاي خود کم‌کاری كرده​ايم. گرچه با وجود امکانات کم همچنان بسیاری از زنان غرب گمشده خود را در مذهب تشیع و اسلام می‌بینند و این گرایش روز به روز بیشتر می‌شود. زنان غرب با احساس نیاز و خلأ به الگوهای دینی مراجعه مي​كنند و با تجربه تلخی که از کم و کاستی‌های فرهنگ غرب دارند با نگرش جدید به سراغ الگوهای اسلامی می‌روند.

اخلاقي تصريح كرد: زنان مسلمان ما، حضرت زهرا(س) را بانوی مقدسی می‌دانند اما شناخت کمی از ایشان دارند. زنان ما از محبت حضرت(س) فراتر نمی‌روند و شناخت عميقي از ايشان ندارند؛ اما زنان غرب با توجه به اينكه احساس نیاز به الگو می‌کنند، حرکت آنها در شناخت الگوهاي ديني از احساس نیاز شروع می‌شود و به محبت و معرفت منجر می‌شود.

اين مدرس حوزه گفت: نکته دیگر این است که ما نتوانسته‌ایم در منابر و آثار خود الگوهای اسلامی را با زمان کنونی تطبیق دهیم. الگوهای اسلامی، الگوهایی فرازمانی و فرامکانی هستند و نمی‌توان آن همه سرمایه‌های معنوی و ملکوتی که خداوند در وجود اين بزرگان به ودیعه گذاشته است، به زمان خاصی محصور کرد.