ضرورت توجه به مالکیت ادبی آثار خبرنگاران در فضای مجازی
گروه اجتماعی: فضای مجازی را که از نظر میگذرانیم با خبرها، یادداشتها و گفتههای زیادی رو به رو میشویم که بسیاری از آنان نتیجه تلاش خبرنگاران است که بدون منبع نشر مییابد، اقدامی که نشان از فاصله گرفتن فضای مجازی از اخلاق دارد.
فضای مجازی که میان مردم گسترش پیدا کرد، بسیاری شادمان بودند که راحتتر با دوستان و عزیزانشان ارتباط برقرار میکنند و سهلتر میتوانند نوشتههایشان را با دیگران به اشتراک بگذارند. اما عدهای دیگر علی رغم اینکه فضای مجازی را مفید میدانستند هشدارهایی در این زمینه داشتند.
حال که چند سالی است مردم با فضای مجازی و شبکههای اجتماعی در ارتباطند هر روز که میگذرد بیشتر این واقعیت نمود پیدا میکند که فضای مجازی بدون تعهد به کجا میرسد و مثالهای متعددی در این زمینه میتوان بیان کرد.
در یک مثال فضای مجازی را که از نظر میگذرانیم با خبرها، یادداشتها و گفتههای زیادی رو به رو میشویم که بسیاری از آنان نتیجه تلاش خبرنگاران است که بدون منبع نشر مییابد، اقدامی که نشان از فاصله گرفتن فضای مجازی از اخلاق است.
خبرنگاری را در نظر بگیرد که روزها و هفتهها است که منتظر است فلان مسئول یا مدیرکل به او وقت مصاحبه بدهد، وقت گذاشته مصاحبه را انجام داده و تنظیم کرده و برای انتخاب تیتر مناسب تلاش کرده است.
اما بعد از نشر مصاحبهاش میبیند نتیجه تلاشش بدون ذکر منبع خبرگزاری یا روزنامه و یا نام خبرنگار در فضای مجازی به سرعت نشر مییابد. آیا اخلاق رسانهای حکم نمیکند وقتی خبر یا گزارش و مصاحبهای کار می شود حتما منبع آن ذکر گردد.
درست است که فضای مجازی خیلی چیزها را سهلالوصول کرده است اما نباید به این بهانه بسیاری از بایدها و نبایدهای اخلاق حرفهای و فردی کنار گذاشته شود. شاید در برحه ای مالکیت انسان فقط بر اموالش تعلق می گرفت اما اکنون شرایط متفاوت شده است.
امروزه زمانه ای است که سخن از مالکیت فکری زده می شود و در دانشکده های حقوق رشته ای با نام حقوق مالکیت فردی وجود دارد و در در این رشته از حقوق مالکيت ادبي و هنري سخن به میان می آید. آیا در این زمانه چنین برخوردهای غیر اخلاقی صحیح است؟
همه نسبت به آنچه خلق و تولید میکنند حساسیتهای خاصی دارند، هنرمندان فیلمهایی را که در آن بازی کردهاند چون فرزندان خود میدانند که نمیتوانند بینشان تفاوتی قائل شوند، مخترعان تمام افتخارشان به آن چیزی است که با توجه به تلاش و توانشان خلق کردند.
درباره نویسندگان و خبرنگاران و به طور کلی اهالی رسانه نیز همینگونه است. عکاسان خبری نیز از این قاعده مستثنی نیستند و گلایه دارند چرا عکسهایشان بدون اینکه نام عکاس بیان شود، در فضاهای مختلف نشر مییابد.
اینگونه برخوردها موجب دلسرد کردن اهالی رسانه و کسانی که هنرشان در قلمشان نهفته است، میشود شاید نظارتی بیشتر بر فضای مجازی بتواند این شرایط را بهبود ببخشد.
حکیمه بهمن زاده/ خراسان جنوبی
