پدر تعزیه ایران درگذشت
گروه اجتماعی: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان اردبیل با انتشار پیام تسلیتی، درگذشت پدر تعزیه ایران، چهره نامآشنا، محقق و پژوهشگر اردبیلی، دکتر جابر عناصری را تسلیت گفت.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اردبیل، در پی درگذشت محقق و پژوهشگر برجسته کشور، پدر تعزیه ایران، پدر تعزیه دانشگاهی و شایسته فرزند برومند دارالارشاد اردبیل، دکتر جابر عناصری اردبیلی، اداره کل فرهنگ وارشاداسلامی استان اردبیل با انتشار پیام تسلیتی، با گرامیداشت یاد و خاطره این چهره نام آشنا و شایسته تحسین کشور، این ضایعه را به جامعه فرهنگی، هنری و ادبی و دانشگاهی کشور تسلیت گفت.
در این پیام آمده است:
بسم الله الرحمن الرحیم
«کل من علیها فان و بقی وجه ربک ذوالجلال والاکرام»
زندگی صحنه یکتای هنرمندی ماست
هرکسی نغمه خود خواند و از صحنه رود
صحنه پیوسته بجاست
خرم آن نغمه که مردم بسپارند به یاد
مرگ آغاز زندگی جاوید است و خوشا به حال آنانکه نیک نامی دنیای فانی را ره توشه ای ساختند برای دنیای باقی و نامشان در این سرا و روح شان در سرای دگر جاودانه شد.
خبر درگذست زنده یاد استاد دکتر جابر عناصری اردبیلی، فرزند بروند و شایسته مهد علم و ادب و فرهنگ و هنر، استان هنرمند پرور اردبیل مایه اندوه و تاثر فراوان شد. بدون تردید فقدان این فرهیخته نام آشنای فرهنگ و ادب، خسارت بزرگی برای اصحاب فرهنگ و هنر و ادب و نیز خادمان فرهنگ و هنر اصیل اسلامی در دارالارشاد اردبیل است. اداره کل فرهنگ وارشاداسلامی با نهایت تاسف و تالم فراوان، ضایعه جبران ناپذیر درگذشت این مجاهد و عالم ربانی را به محضر ملت شریف ایران اسلامی، جامعه فرهنگی و دانشگاهی کشور و مردم ولایتمدار و فرهنگ پرور دارالارشاد اردبیل تسلیت عرض نموده، از درگاه حضرت سبحان برای بازماندگانش صبرو شکیبایی مسئلت مینماید. یادش گرامی و نامش هماره تاریخ جاوید باد.
استاد جابر عناصری در سال ١٣٢٤ در شهر اردبیل زاده شد. او از کودکی به تعزیه و شبیه خوانی علاقهمند بود. علی عناصری( پدر جابر) بدلیل علاقه و ارادتی که به ائمه اطهار علیهم السلام داشت، هر ساله مراسم عزاداری، شبیه خوانی و تعزیه را در منزل خود برپا مینمود. جابر از کودکی به شبیه خوانی و تعزیه علاقهمند بود و زیر نظر پدر، مراسم شبیه خوانی را آموخت. در زمانی که پدرش مراسم شبیه خوانی را برگزار مینمود، جابر مشق های خود را در پشت نسخه های تعزیه می نوشت.
جابر عناصری در یک خانواده فرهنگی ـ مذهبی در اردبیل به دنیا آمد و بدلیل علاقه پدرش به ائمه اطهار و اجرای مراسم تعزیه و شبیه خوانی در منزل وی، به تعزیه علاقهمند گردید. پدرش نیز یکی از مردان سرشناس اردبیل و در نظر مردم بسیار محترم بود. خانه او نیز هر ساله محل برگزای مراسم تعزیه و شبیهخوانی بود. از این رو در همه جای آن آلات و ادوات شبیه خوانی و تعزیه به چشم میخورد.
جابر عناصری تحصیلات ابتدایی و دبیرستان خود را در اردبیل طی کرد و سپس بخاطر عشق به ادبیات عامه، در سال ١٣٣٩ راهی تهران شد تا ادبیات را در دارالفنون بیاموزد. در سال ١٣٤٢ تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته فلسفه و علوم تربیتی در دانشگاه تهران آغاز کرد و در این رشته تحصیلات خود را تا دکتری ادامه داد. در سال ١٣٥٢ برای پژوهش و سبک تخصصی در زمینه ایران شناسی اجتماعی را در دانشگاه لندن به پایان رساند.
این پژوهشگر برجسته در سال ٤٢ تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته فلسفه و علوم تربیتی در دانشگاه تهران آغاز کرد و در این رشته تحصیلات خود را تا دکتری ادامه داد و در سال ٥٢ برای پژوهش و سبک تخصصی در زمینه ایرانشناسی اجتماعی را در دانشگاه لندن به پایان رساند.
عناصری پس از اخذ درجه دکتری از دانشگاه تهران و گذراندن دوره تخصصی مردمشناسی در انگلستان با تکیه بر پژوهشهای قبلی خود، به تحقیق درباره خاورمیانه، جنوب غرب آسیا و بهویژه مسائل فرهنگی ترکیه و ایران و افغانستان پرداخت.
نخستین استاد جابر عناصری درباره هنر و ادبیات عامه، پدرش علی عناصری بود؛ وی در آثار خود از نگاهی جامعهشناسانه و مردمشناسانه به تئاتر و تعزیه ایرانی مینگریست.
وی استاد ممتاز دانشگاههای تهران بود و در کنار پژوهشهای فراوان بیش از ٤٠ کتاب در زمینه فرهنگ ایران به رشته تحریر در آورده است که از آثار وی میتوان به «شناخت اساطیر ایران بر اساس طومار نقالان»، «شبیهخوانی کهن الگوی نمایشهای ایرانی»، « مردمشناسی و روانشناسی هنری»، «عاشقترین عاشقان فرهنگ»، «فرهنگ و پژوهش» و «نسیم خاطرات» اشاره کرد که مجموعه مقالات نسیم خاطرات در بر دارنده ١٥٠ مقاله درباره تاریخ شفاهی اردبیل و گریزهایی به فرهنگ محلی ایران است.
پژوهشگر برجسته تعزیه بهخاطر فعالیتهای پژوهشی ارزشمند در عرصه هنر تعزیه و شبیهخوانی لوح ویژه پدر تعزیه دانشگاهی ایران را دریافت کرد.
وی در آثار خود از نگاهی جامعه شناسانه و مردم شناسانه به تئاتر و تعزیه ایرانی مینگریست.
در سال ١٣٩٢ و در دومین جشنواره ملی میلاد سرخ که بمناسبت اعیاد مقدس و نورانی شعبانیه و میلاد مسعود حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در تالار شمس عطاراردبیلی مجتمع فرهنگی و هنری فدک اردبیل برگزار شد، از این چهره نام آشنا، محقق و پژوهشگر برجسته و شایسته تحسین اردبیلی تجلیل شد.
روحش شاد و یادش گرامی باد.
