بررسی «آثار انحراف و دوری از تلاوت معنامحور» از نگاه مدرس برجسته قرآن
گروه فعالیتهای قرآنی: کیومرث حبیبزاده، قاری و مدرس برجسته قرآن استان قزوین از آثار انحراف و دوری از تلاوت معنا محور و نگاه مادی به تلاوت قرآن در نشست ایکنا سخن گفت.
کیومرث حبیبزاده، قاری و مدرس برجسته قرآن استان قزوین در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قزوین، پیرامون تلاوت معنا محور، اظهار کرد: برای انتقال معانی قرآن از طریق تلاوت، در وهله اول ضروری است که قاری قرآن تا حدودی مسلط به ترجمه و مفاهیم قرآن باشد و در غیر این صورت نه شخص قاری قرآن متوجه است که چه میخواند و نه میتواند آنچه را که میخواند به درستی به مخاطب انتقال دهد.
وی ادامه داد: اگر این اتفاق برای قاری قرآن بیفتد و نداند که چه میخواند، هر قدر هم که دارای صوت و لحن قوی باشد، صوت و لحن خود را به آیات قرآن تحمیل میکند و فقط اجرای آواز میکند که متأسفانه در بین قاریان جدید مصر هم شاهد این اتفاق هستیم که بهجای معنامحوری، بیشتر به آهنگ میپردازند.
حبیبزاده بیان کرد: اگر بنای قاری قرآن، بر خواندن قرآن برای القای معانی و مفاهیم قرآن شد نه ارائه کار هنری، در این صورت آیات قرآن تعیینکننده هستند که چه از چه لحنی استفاده شود.
وی با اشاره به مشاهیر قراء مصری در زمینه تلاوت معنا محور، اظهار کرد: امثال استاد عبدالفتاح شعشاعی، استاد علی محمود و استاد محمد رفعت، بنای بر اجرای آهنگ و آواز در تلاوت قرآن ندارند و لذا اگر فردی غیرحرفهای تلاوت این اساتید را بشنود، تصور میکند که قراء ضعیفی هستند.
حبیبزاده با بیان اینکه مذاق قاریان قرآن در طی این سالها تغییر کرده است، افزود: دوری از تلاوت معنا محور با ارائه و پرداخت نامناسب اساتید مطرح کشور از برخی قاریان مصری و با ورود این قاریان به کشورمان آغاز شد که اکنون متوجه این اشتباه شدیم و حتی مقام معظم رهبری نیز به این موضوع اشاره داشتند و ارائه و پرداخت به تلاوت معنا محور را از قاریان قرآن مطالبه کردند.
آثار دوری از معنا محوری را در بین برخی از قاریان قرآن مشاهده میکنیم
وی متذکر شد: امروز آثار دوری از معنا محوری را در بین برخی از قاریان قرآن مشاهده میکنیم، اینکه برخی قاریان قرآن از اخلاق شایستهای که مورد انتظار است، فاصله دارند ناشی از عدم توجه به معنا محوری است.
این فعال قرآنی عنوان کرد: رسول اکرم(ص) مناصب بزرگ حکومت را به قاری قرآن واگذار میکرد، چونکه قاری قرآن مقید به اجرای دستورات قرآن بود؛ ابنمسعود نقل میکند که ما در محضر پیامبر، قرآن را اینطور آموزش میدیدیم که پیامیر 10 آیه از قرآن را آموزش میداد، مفاهیم آیات را نیز فرا میگرفتیم و به آنها عمل میکردیم، سپس سراغ 10 آیه بعدی میرفتیم، ما امروز چقدر با این روش و سیره فاصله داریم؟
وی با بیان اینکه اگر قاری قرآن از آیات قرآن تأثیر نپذیرد، معنامحوری تبدیل به کلیشهای ملالآور خواهد شد، ادامه داد: هدف از تلاوت قرآن باید تأثیر قرآن بر قاری قرآن و سپس به دیگران باشد و الّا تنها برداشت از معنامحوری این میشود که به معنای آیات توجه کنیم و از الحان مناسب با معنا استفاده کنیم و در این صورت دچار انحراف میشویم.
قاریان قرآن، از ارتباط با قرآن فقط اکتفا به جنبه هنری و خواندن زیبا نکنند
حبیبزاده مطرح کرد: شایسته است که اساتید در جلسات روی تفکر و اخلاق قرآنی بیشتر کار کنند و به قاریان قرآن تفهیم کنند که سر و کارشان با قرآن است و از ارتباط با قرآن فقط اکتفا به جنبه هنری آن و خواندن زیبا نکنند و قرآن را بهطور کاربردی وارد زندگی خود کنند.
این مدرس قرآن در ادامه در رابطه با نگاه مادی به تلاوت قرآن، اظهار کرد: در روایات وارد شده که امرار و معاش قاری قرآن نباید بهوسیله تلاوت قرآن باشد و در شأن قاری قرآن نیست که برای تلاوت مادیات را مطرح کند، ولی در مقابل متولی کار باید وظیفه خود را انجام دهد و البته نباید این بهانهای شود که قاری قرآن برای تلاوت، مبلغ تعیین کند.
وی توضیح داد: در زمینه تدریس قرآن، قضیه فرق میکند و برای این منظور با مدرس قرآن قرارداد بسته میشود، اما نسبت به تلاوت قرآن در مجالس و محافل نباید این نگاه مادی وجود داشته باشد و قاری قرآن باید شأن و جایگاهش را حفظ کند.
وی ادامه داد: اگر این اتفاق برای قاری قرآن بیفتد و نداند که چه میخواند، هر قدر هم که دارای صوت و لحن قوی باشد، صوت و لحن خود را به آیات قرآن تحمیل میکند و فقط اجرای آواز میکند که متأسفانه در بین قاریان جدید مصر هم شاهد این اتفاق هستیم که بهجای معنامحوری، بیشتر به آهنگ میپردازند.
حبیبزاده بیان کرد: اگر بنای قاری قرآن، بر خواندن قرآن برای القای معانی و مفاهیم قرآن شد نه ارائه کار هنری، در این صورت آیات قرآن تعیینکننده هستند که چه از چه لحنی استفاده شود.
وی با اشاره به مشاهیر قراء مصری در زمینه تلاوت معنا محور، اظهار کرد: امثال استاد عبدالفتاح شعشاعی، استاد علی محمود و استاد محمد رفعت، بنای بر اجرای آهنگ و آواز در تلاوت قرآن ندارند و لذا اگر فردی غیرحرفهای تلاوت این اساتید را بشنود، تصور میکند که قراء ضعیفی هستند.
حبیبزاده با بیان اینکه مذاق قاریان قرآن در طی این سالها تغییر کرده است، افزود: دوری از تلاوت معنا محور با ارائه و پرداخت نامناسب اساتید مطرح کشور از برخی قاریان مصری و با ورود این قاریان به کشورمان آغاز شد که اکنون متوجه این اشتباه شدیم و حتی مقام معظم رهبری نیز به این موضوع اشاره داشتند و ارائه و پرداخت به تلاوت معنا محور را از قاریان قرآن مطالبه کردند.
آثار دوری از معنا محوری را در بین برخی از قاریان قرآن مشاهده میکنیم
وی متذکر شد: امروز آثار دوری از معنا محوری را در بین برخی از قاریان قرآن مشاهده میکنیم، اینکه برخی قاریان قرآن از اخلاق شایستهای که مورد انتظار است، فاصله دارند ناشی از عدم توجه به معنا محوری است.
این فعال قرآنی عنوان کرد: رسول اکرم(ص) مناصب بزرگ حکومت را به قاری قرآن واگذار میکرد، چونکه قاری قرآن مقید به اجرای دستورات قرآن بود؛ ابنمسعود نقل میکند که ما در محضر پیامبر، قرآن را اینطور آموزش میدیدیم که پیامیر 10 آیه از قرآن را آموزش میداد، مفاهیم آیات را نیز فرا میگرفتیم و به آنها عمل میکردیم، سپس سراغ 10 آیه بعدی میرفتیم، ما امروز چقدر با این روش و سیره فاصله داریم؟
وی با بیان اینکه اگر قاری قرآن از آیات قرآن تأثیر نپذیرد، معنامحوری تبدیل به کلیشهای ملالآور خواهد شد، ادامه داد: هدف از تلاوت قرآن باید تأثیر قرآن بر قاری قرآن و سپس به دیگران باشد و الّا تنها برداشت از معنامحوری این میشود که به معنای آیات توجه کنیم و از الحان مناسب با معنا استفاده کنیم و در این صورت دچار انحراف میشویم.
قاریان قرآن، از ارتباط با قرآن فقط اکتفا به جنبه هنری و خواندن زیبا نکنند
حبیبزاده مطرح کرد: شایسته است که اساتید در جلسات روی تفکر و اخلاق قرآنی بیشتر کار کنند و به قاریان قرآن تفهیم کنند که سر و کارشان با قرآن است و از ارتباط با قرآن فقط اکتفا به جنبه هنری آن و خواندن زیبا نکنند و قرآن را بهطور کاربردی وارد زندگی خود کنند.
این مدرس قرآن در ادامه در رابطه با نگاه مادی به تلاوت قرآن، اظهار کرد: در روایات وارد شده که امرار و معاش قاری قرآن نباید بهوسیله تلاوت قرآن باشد و در شأن قاری قرآن نیست که برای تلاوت مادیات را مطرح کند، ولی در مقابل متولی کار باید وظیفه خود را انجام دهد و البته نباید این بهانهای شود که قاری قرآن برای تلاوت، مبلغ تعیین کند.
وی توضیح داد: در زمینه تدریس قرآن، قضیه فرق میکند و برای این منظور با مدرس قرآن قرارداد بسته میشود، اما نسبت به تلاوت قرآن در مجالس و محافل نباید این نگاه مادی وجود داشته باشد و قاری قرآن باید شأن و جایگاهش را حفظ کند.
