حدیث کساء و درسهایی برای ارتباط کلامی اعضای خانواده
گروه اندیشه: به راستی در خانه فاطمه(س) اعضای خانواده چگونه با یکدیگر سخن میگفتند و با چه الفاظی همدیگر را مورد خطاب قرار میدادند؟ این سؤالی است که پاسخ آن راهگشای بسیاری از مناسبات خانوادگی خواهد بود.
پای صحبت کارشناسان و صاحب نظران که بنشینیم بی شک خواهندگفت یکی از عوامل سردی روابط خانوادگی و گسستهایی که بین والدین و فرزندان وجود دارد، ریشهاش به نبود ارتباطات گفتاری درست برمیگردد.
متأسفانه اعضای یک خانواده نمیدانند که چگونه باید با یکدیگر سخن بگویند و به چه شیوهای یکدیگر را مورد خطاب قرار دهند تا پیوندشان مستحکمترگردد. موضوعی که چه به صورت مستقیم و چه به صورت غیر مستقیم در مبانی دینی ما نیز به آن اشاره شده است.
به راستی در خانه فاطمه(س) اعضای خانواده چگونه بایکدیگر سخن میگفتند و با چه الفاظی همدیگر را مورد خطاب قرار میدادند؟ این سؤالی است که پاسخ آن راهگشای بسیاری از مناسبات خانوادگی خواهد بود.
یکی از احادیث مشهور و مستند که در کتاب شریف مفاتیح الجنان نقل شده حدیث کساء است که جابر بن عبدالله انصاری از حضرت زهرا(س) نقل کرده است. تأملی در این حدیث به ما میآموزاند که حضرت فاطمه(س) چگونه اهل خانهاش را مورد خطاب قرار میداد.
در بخشی از این حدیث آمده است که(قالَ السَّلامُ عَلَيْكِ يا اُمّاهُ فَقُلْتُ وَعَلَيْكَ السَّلامُ يا قُرَّةَ عَيْنى وَثَمَرَةَ فُؤادى پسرم حسن گفت سلام بر تو ای مادرم گفتم : بر تو باد سلام اى نور ديدهام و ميوه دلم) این است گفتار فاطمه(س) با فرزندش و او را نور چشم و میوه دلش میخواند. در همین حدیث شریف نیز حضرت زهرا(س) امام حسین(ع) را نیز همینگونه خطاب میکند و میفرماید:(فَما كانَتْ اِلاّ ساعَةً وَاِذا بِوَلَدِىَ الْحُسَيْنِ قَدْ اَقْبَلَ وَقالَ السَّلامُ عَلَيْكِ يا اُمّاهُ فَقُلْتُ وَعَلَيْكَ السَّلامُ يا وَلَدى وَيا قُرَّةَ عَيْنى وَثَمَرَةَ فُؤ ادى فَقالَ ساعتى نگذشت كه فرزندم حسين وارد شد و گفت: سلام بر تو اى مادر گفتم: بر تو باد سلام اى فرزند من و اى نور ديدهام و ميوه دلم).امروزه روانشناسان میگویند اطمینان فرزند از محبت والدین به او پایه اعتماد به نفس فرزند را تشکیل میدهد و شخصیت او را قوی میسازد ولی در هزاران سال پیش که نه تئوریهای روانشناسی بود و نه دستاوردهای علمی در خانه اهل بیت(س) مادر فرزندش را اینگونه خطاب میکند.
البته هر انسانی درسهای زندگیاش را از والدینش میآموزد و اگر فاطمه(س) فرزندانش را با چنین الفاظ محبتآمیزی خطاب قرار میدهد، این را از پدر بزرگوارش آموخته بود، چرا که نبی بزرگ اسلام(س) نیز اینچنین دخترش را مورد مهر و عاطفه خویش قرار میداد. در حدیث شریف کساء آمده است که حضرت فاطمه(س) فرمود به پدرم گفتم: (يا رَسُولَ اللَّهِ اَتَاْذَنُ لى اَن اَكُونَ مَعَكُمْ تَحْتَ الْكِساَّءِ قالَ وَعَلَيْكِ السَّلامُ يا بِنْتى وَيا بَضْعَتى قَدْ اَذِنْتُ لَكِ اى رسول خدا آيا به من هم اذن مىدهى كه با شما در زير كساء باشم ؟ فرمود: و بر تو باد سلام اى دخترم و اى پاره تنم به تو هم اذن دادم ).
آری رسول الله(س) با آن همه عظمت و بزرگی فرزند را پاره تن خویش صدا میزند و او را از محبت خویش سرشار میکند و بارها و بارها دخترش را میبوسید و می گفت: هر وقت مشتاق بوی بهشت میشوم فاطمه را میبوسم.
به راستی اگر در خانواده فرزندان دختر اینچنین مورد محبت والدین خویش قرار گیرند آیا باز هم در معرض آسیبهای اجتماعی قرار میگیرند؟ چه بسیار دخترانی که در حسرت یک جمله محبتآمیز و یا یک نوازش از طرف والدین خود هستند و چون این مهر را نمیبینند آن را در جای دیگری جستوجو میکنند. یادمان باشد این احادیث و دعاها فقط برای خواندن و کسب ثواب نیست. باید آن را خواند، در آن تأمل کرد و در زندگی به کار بست تا تأثیر ایمان عملی را در روابطمان مشاهده کنیم.
حکیمه بهمن زاده/ خراسان جنوبی
