بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ؛ سفیر رحمت و عنایت خداوندی
گروه فعالیتهای قرآنی: «بسمالله» جزء اول هر سوره از قرآن میباشد و سفیر رحمت و عنایت خداوندی است ذکر بسمالله انسان را از جمیع شرور آسمانی و زمینی در حفاظ مستحکم الهی قرار میدهد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، ذکر بسمالله سلامتی، خیر و برکت و توفیق در عمل، پاداش طبیعی جانی است که نشان از خدا دارد؛ نه تنها جانِ انسانی مبارک میشود و از صدمه و فساد و تباهی رهایی مییابد، بلکه عمل نیز با خیر و برکت میگردد.
خداوند متعال در سوره مبارکه «هود» آیه 48 در این رابطه فرموده است: «قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلاَمٍ مِّنَّا وَبَركَاتٍ عَلَيْكَ وَعَلَى أُمَمٍ مِّمَّن مَّعَكَ وَأُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ؛ گفته شد اى نوح با درودى از ما و بركتهايى بر تو و بر گروههايى كه با تواند فرود آى و گروههايى هستند كه به زودى برخوردارشان مىكنيم سپس از جانب ما عذابى دردناك به آنان میرسد».
خصوصیات بسمالله
بسمالله جزء اول هر سوره از قرآن میباشد و سفیر رحمت و عنایت خداوندی است به جز سوره توبه که ظاهراً بهدلیل اعلان قهر و غضب علیه کفار، بدون «بسمالله» آمده است.اول آیه هر کتاب آسمانی بوده است و اولین و مهمترین آیه سوره «حمد» بلکه کل قرآن میباشد. سوره مبارکه حمد با بسمالله هفت آیه میشود از اینرو لقب (سَبعاً مِن المثاني) گرفته است.
خداوند متعال در سوره مبارکه «حجر» آیه 87 فرموده است: «وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ؛ و بهراستى به تو سبع المثانى [=سوره فاتحه] و قرآن بزرگ را عطا كرديم».
ذکر بسمالله انسان را از جمیع شرور آسمانی و زمینی در حفاظ مستحکم الهی قرار میدهد. در تمام نمازهای واجب تاکید بسیار بر قرایت آن به صدای بلند وارد گشته است. در این زمینه امام سجاد(ع) فرمودند: جماعتیکه امام آن «بسمالله» را عمداً به صدای بلند نخواند، شیطان بر دوش امام جماعت سوار شده، امامت آنها را بر عهده میگیرد.
رابطه استعاذه و تسمیه
«استعاذه» فرار از چنگ شیاطین و آثارشان و پناهنده شدن به خدا میباشد که نقش زدودن آلودگیها، و ایجاد زمینه مناسب، برای کسب ارزشها را بر عهده دارد؛ بر اثر استعاذه، فکر و دل از وسوسهها پاک گشته فارغالبال وارد حوزه ملکوت الهی میشود.
«بسمالله ...» شروع حرکت در حوزه ملکوت الهی میباشد که پس از مرحله استعاذه محقق میشود و انسان در دریای انوار الهی با عنایت و یاری خدا، به سیر و سلوک پرداخته، نفس را تزکیه و تطهیر مینماید. بنابراین «استعاذه» نقش تخریبی دارد: تخریب بنیادهای شیطانی در فکر دلِ انسان؛ و «بسمالله» نقش سازندگی دارد: سازندگی نفس و اعمال و کسب ایمان، تقوی، صبر و احسان.
در روایت داریم که گرامیترین آیه در کتاب خدا را که «بسمالله الرحمن الرحیم» است به سرقت بردند در حالیکه سزاست که هنگام آغاز هر کار بزرگ یا کوچکی آورده شود تا در آن خیر و برکت حاصل شود.
از امام باقر(ع) روایت است که فرمود: آغاز هر کتابی که از آسمان فرو فرستاده میشد، «بسمالله ...» بود، پس هرگاه «بسمالله ...» را بخوانی پس باکی به خود راه مده از اینکه استعاذه نکرده باشی و هر وقت «بسمالله ...» را بخوانی، تو را از آنچه در ما بین آسمان و زمین است، حفظ میکند.
بسمالله از اسماء اعظم خداوند است برای پاینده و جاوید ماندن و مبارک بودن و مواجه نشدن با شکست در هر عملی، لازم است آنرا با آفریدگار جهان ارتباط دهیم و با نام او شروع کنیم و به همین مناسبت است که خداوند بزرگ به پیامبرش دستور میدهد در ابتدای شروع تبلیغ، نام خدا را بر زبان آورد.
حضرت نوح(ع) در آن طوفان عجیب هنگام سوار شدن به کشتی که روی امواج کوهپیکر آب در حرکت است و با خطرات فراوان روبهرو میشود، برای مواجه نشدن با شکست و رسیدن به پیروزی کامل به یاران خود دستور میدهد هنگام حرکت و ساعت توقف کشتی نام خدا خدا را بر زبان جاری سازند.
شاهد این مطلب که میبایست برای پیشرفت هر عملی «بسمالله» در ابتدای آن قرار گیرد، سختی است از پیامبر اکرم(ص) که میفرماید: هر عمل مهم و ارزندهای که بدون گفتن نام خدا شروع شود، ناقص خواهد بود.امام صادق(ع) نیز فرموده است: «ای مفضل! از همه مردم خود را با کلمه «بسمالله ...» و با سوره «قل هو الله احد» حفظ کن، آنرا از سمت راستت و از سمت چپت و از پیش رویت و از پشت سرت و از بالای سر و از طرف زیرپایت بخوان، و چون بر سلطان ستمگری درآیی تا چشمت به او افتاد، سه بار آنرا بخوان و دست چپ را گره کن و از هم باز مکن تا از نزد او بیرون آیی».
خداوند متعال در سوره مبارکه «هود» آیه 48 در این رابطه فرموده است: «قِيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلاَمٍ مِّنَّا وَبَركَاتٍ عَلَيْكَ وَعَلَى أُمَمٍ مِّمَّن مَّعَكَ وَأُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٌ؛ گفته شد اى نوح با درودى از ما و بركتهايى بر تو و بر گروههايى كه با تواند فرود آى و گروههايى هستند كه به زودى برخوردارشان مىكنيم سپس از جانب ما عذابى دردناك به آنان میرسد».
خصوصیات بسمالله
بسمالله جزء اول هر سوره از قرآن میباشد و سفیر رحمت و عنایت خداوندی است به جز سوره توبه که ظاهراً بهدلیل اعلان قهر و غضب علیه کفار، بدون «بسمالله» آمده است.اول آیه هر کتاب آسمانی بوده است و اولین و مهمترین آیه سوره «حمد» بلکه کل قرآن میباشد. سوره مبارکه حمد با بسمالله هفت آیه میشود از اینرو لقب (سَبعاً مِن المثاني) گرفته است.
خداوند متعال در سوره مبارکه «حجر» آیه 87 فرموده است: «وَلَقَدْ آتَيْنَاكَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ؛ و بهراستى به تو سبع المثانى [=سوره فاتحه] و قرآن بزرگ را عطا كرديم».
ذکر بسمالله انسان را از جمیع شرور آسمانی و زمینی در حفاظ مستحکم الهی قرار میدهد. در تمام نمازهای واجب تاکید بسیار بر قرایت آن به صدای بلند وارد گشته است. در این زمینه امام سجاد(ع) فرمودند: جماعتیکه امام آن «بسمالله» را عمداً به صدای بلند نخواند، شیطان بر دوش امام جماعت سوار شده، امامت آنها را بر عهده میگیرد.
رابطه استعاذه و تسمیه
«استعاذه» فرار از چنگ شیاطین و آثارشان و پناهنده شدن به خدا میباشد که نقش زدودن آلودگیها، و ایجاد زمینه مناسب، برای کسب ارزشها را بر عهده دارد؛ بر اثر استعاذه، فکر و دل از وسوسهها پاک گشته فارغالبال وارد حوزه ملکوت الهی میشود.
«بسمالله ...» شروع حرکت در حوزه ملکوت الهی میباشد که پس از مرحله استعاذه محقق میشود و انسان در دریای انوار الهی با عنایت و یاری خدا، به سیر و سلوک پرداخته، نفس را تزکیه و تطهیر مینماید. بنابراین «استعاذه» نقش تخریبی دارد: تخریب بنیادهای شیطانی در فکر دلِ انسان؛ و «بسمالله» نقش سازندگی دارد: سازندگی نفس و اعمال و کسب ایمان، تقوی، صبر و احسان.
در روایت داریم که گرامیترین آیه در کتاب خدا را که «بسمالله الرحمن الرحیم» است به سرقت بردند در حالیکه سزاست که هنگام آغاز هر کار بزرگ یا کوچکی آورده شود تا در آن خیر و برکت حاصل شود.
از امام باقر(ع) روایت است که فرمود: آغاز هر کتابی که از آسمان فرو فرستاده میشد، «بسمالله ...» بود، پس هرگاه «بسمالله ...» را بخوانی پس باکی به خود راه مده از اینکه استعاذه نکرده باشی و هر وقت «بسمالله ...» را بخوانی، تو را از آنچه در ما بین آسمان و زمین است، حفظ میکند.
بسمالله از اسماء اعظم خداوند است برای پاینده و جاوید ماندن و مبارک بودن و مواجه نشدن با شکست در هر عملی، لازم است آنرا با آفریدگار جهان ارتباط دهیم و با نام او شروع کنیم و به همین مناسبت است که خداوند بزرگ به پیامبرش دستور میدهد در ابتدای شروع تبلیغ، نام خدا را بر زبان آورد.
حضرت نوح(ع) در آن طوفان عجیب هنگام سوار شدن به کشتی که روی امواج کوهپیکر آب در حرکت است و با خطرات فراوان روبهرو میشود، برای مواجه نشدن با شکست و رسیدن به پیروزی کامل به یاران خود دستور میدهد هنگام حرکت و ساعت توقف کشتی نام خدا خدا را بر زبان جاری سازند.
شاهد این مطلب که میبایست برای پیشرفت هر عملی «بسمالله» در ابتدای آن قرار گیرد، سختی است از پیامبر اکرم(ص) که میفرماید: هر عمل مهم و ارزندهای که بدون گفتن نام خدا شروع شود، ناقص خواهد بود.امام صادق(ع) نیز فرموده است: «ای مفضل! از همه مردم خود را با کلمه «بسمالله ...» و با سوره «قل هو الله احد» حفظ کن، آنرا از سمت راستت و از سمت چپت و از پیش رویت و از پشت سرت و از بالای سر و از طرف زیرپایت بخوان، و چون بر سلطان ستمگری درآیی تا چشمت به او افتاد، سه بار آنرا بخوان و دست چپ را گره کن و از هم باز مکن تا از نزد او بیرون آیی».
