عقل، علم و تدبر؛ فاکتورهای اصلی تشخیص باورهای خرافی از حقیقت
گروه اندیشه: بیشک یکی از علل و عواملی که جامعه از پیشرفت و توسعه باز میدارد باور داشتن به عقاید خرافی است. این موضوع از دیرباز ذهن بسیاری از جامعه شناسان، رواشناسان و اندیشمندان مذهبی را به خود مشغول داشته است.
قرآن کریم نیز بارها مشرکان را مورد نکوهش قرار داده که چرا به بهانه اینکه میخواهند پایبند اندیشه گذشتگان خود باشند از خرافات و بدت ها پیروری میکنند. این موضوع تا به امروز نیز در بسیاری از جوامع مشاهده میشود.
اما بهراستی چگونه میتوان باورهای خرافی را از باورهای حقیقی تشخیص داد؟ و اگر کسی بخواهد با باورهای خرافی جامعه خود مقابله کند چه روشی را باید برگزیند که بهترین ثمر را داشته باشد.
حجتالاسلام جواد اکبریمطلق، مسئول دفتر نهاد نمایندگی ولی فقیه در خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، گفت: برای تعریف و احصاء باورهای خرافی باید دو فاکتور را در نظر بگیریم، در گام اولاگر احساس کردیم باوری خلاف عقل و علم است آن را خرافه بدانیم.
وی اظهار کرد: از جنبه دیگری باورهایی که صرفاً تقلیدی هستند و هیچ تأملی در آن ها صورت نگرفته نیز جزو امور خرافی محسوب می شوند که البته در این مورد باید نکاتی را مد نظر قرار بدیم و آن اینکه مقصود هر نوع تقلیدی نیست.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی ولی فقیه در خراسان جنوبی بیان کرد: گاه تقلید از یک متخصص است، اما نه زمانی سخنی را میپذیریم صرفاً به خاطر اینکه پدرم یا گذشتگان ما گفتهاند بدون اینکه درباره آن بیندیشیم که حتما این وضعیت ما را به سمت خرافه میکشاند.
اکبریمطلق درباره چرایی ترویج خرافات در جامعه ادامه داد: اکثر مردم به سبب راحت طلبی همواره به دنبال سادهترین و اولین پاسخها و روشها هستند که این شیوه جهل را در جوامع گسترش میدهد که علت اصلی خرافه پرستی است.
وی افزود: اصولاً فرق مردم عادی و نوابغ نیز در همین نکته است که مردم عادی اولین پاسخ و راحتترین جواب را در مسائل میپذیرند اما نوابغ تا به لحاظ ذهنی و عقلی اقناع نشوند از تحقیق و جستوجو دست نمیکشند.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی ولی فقیه در خراسان جنوبی گفت: حال اگر کسی میخواهد در جامعه خویش در حد توان با خرافات مقابله کند در وهله اول باید بین مردم مقبولیت داشته باشد و گام به گام تا رسیدن به حقیقت همراه آنان باشد.
اکبریمطلق اظهار کرد: اگر هم مقبولیت لازم برای اینکه سخن او پذیرفته شود، ندارد میتوان از یک روحانی دارای جایگاه اجتماعی و...که اصولا حرف او برای مردم آن دیار حجت است در این زمینه کمک و یاری بخواهد تا بتواند به هدف برسد.
وی بیان کرد: روش و منش پیامبران و قرآن کریم برای برخورد با خرافات، برخورد تدریجی بوده است، چرا که در اموری در میان تودههای مردم رسوخ پیدا کرده نمیتوان انتظار داشت که به یک باره همه چیز تغییر یابد.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی ولی فقیه در خراسان جنوبی یادآور شد: البته برخورد تدریجی به این معنا نیست که دوره طولانی مانند بیست سال و ... طول بکشد چرا که این برخورد تدریجی بر حسب امور متفاوت است.
