کسانی که نبایدامر به معروف کنند
گروه اجتماعی: آمران به معروف و نهی کنندگان از بدیها خود باید ویژگیهایی داشته باشند که نبود این خصلتها موجب می شود که کار امر به معروف نتیجه واقعی خود را نداشته و حتی نتیجه عکس بدهد.
در این تردیدی نیست که امر به معروف و نهی از منکر جزو تأکیدات دینی ما است و جامعهای از ابعاد مختلف رشد می کنند که مردمانش نسبت به بدیهایی که از دیگران سرمیزند حساس بوده و به خطاکاران گوش زد کنند.
اما بی شک هدف از امر به معروف تأثیرگذاری بر جامعه و کمرنگ شده زشتیها در میان تودههای مردم است. آمران به معروف و نهی کنندگان از بدیها خود باید ویژگیهایی داشته باشند که نبود این خصلت ها موجب میشود که کار امر به معروف نتیجه واقعی خود را نداشته و حتی نتیجه عکس بدهد.
کسانی که امر به معروف را دستاویز تخریب دیگران قرار میدهند
برخی از افراد اخلاص واقعی در امر به معروف ندارند و در حقیقت با نیت رفع زشتی از جامعه و بهبود اوضاع و کمک به دیگران امر به معروف و نهی نمیکنند بلکه این واجب الهی را دست آویز تخریب دیگران قرار میدهند که خود کاری خلافاخلاق قرار می دهند.
در توصیههای دینی ما مکرر تأکید شده که اگر می خواهیم کاری ناشایست کسی را به او گوشزد کنیم بیشک باید در خلوت بوده و شایسته نیست که در منظر عموم مردم وجهه و آبروی دیگران را از بین ببریم. آن هم عیب و منکری که ممکن است در خود ما وجود داشته باشد.
قرآن کریمدر سوره بقره میفرماید:« اتامُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَ تَنْسَوْنَ أَنْفُسَكُمْ وَ أَنْتُمْ تَتْلُونَ الْكِتابَ أَفَلا تَعْقِلُونَ؛ آیا مردم را به نیكى دعوت مىكنید، اما خودتان را فراموش مىنمایید، با اینكه شما كتاب (آسمانى) را مىخوانید! آیا نمىاندیشید؟»
کسانی که سعه صدر بالایی ندارند
امر به معروف و نهی از منکر نیازمند مهارت ارتباط صحیح داشتن با دیگران است، اگر کسانی سعه صدر بالایی ندارند و با کوچکترین واکنشی کنترل رفتار خود را از دست میدهند در امر به معروف و نهی از منکر دیگران موفق نخواهند شد.
امر به معروف و نهی از منکر نوعی انتقاداست و همه افراد در برابر انتقاد یک جور واکنش نشان نمیدهند، از این جهت اگر کنترل خشم نداشته باشیم و بعد از اگر بعد از امر به معروف فرد سخنناشایستی به ما زد ممکن است نتوانیم تحمل کنیم و رفتاری از ما بروز کند که خلاف عملکرد یک مسلمان حقیقی باشد.
وقتی از دیگری میخواهیم اسراف نکند، مراعات حقوق سایر انسانها را بنماید و از غرور و خودخواهی فاصله بگیرد و یا نماز و حریم محرم و نامحرم را محترم بدارد شاید پاسخی بدهد که انتظارش را نداشته باشیم و از این منظر حتما امر به معروف سعه صدر میطلبد.
کسانی که شناخت کافی از معروفات و منکران ندارند
برخی از ما شناخت کافی از معروفات و منکرات نداریم. بسیاری از مستحبات را واجب و برخی از مکروهات را حرام میدانیم. در حالی که یک کارشناس و متخصص امر میداند که در تعالیم دینی چه چیزی واجب و چه چیزی منکر است.
از این منظر قبل از اینکه بخواهیم دیگران را از رفتاری منع کنیم باید مطمئن شویم آیا آن رفتار حرام است و یا خیر؟ تا خدای نکرده خودمان در مسیر اشتباه نیفیتم.
حکیمه بهمنزاده
