الگویی موفق در شهر چلیچه برای کاهش هزینه‌های ازدواج جوانان

به گزارش خبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا) از چهارمحال و بختیاری، یکی از  مقدس ترین بنیاد ها در اسلام، خانواده است اما متاسفانه در فضای کنونی جامعه موانع زیادی برای تشکیل خانواده و ازدواج آسان جوانان وجود دارد که از جمله مهم‌ترین این موانع، تحمیل هزینه های سرسام آور به خانواده زوجین و آداب و رسوم دست و پاگیر است؛ خبرگزاری ایکنا در گفت‌و‌گویی با افراسیاب صادقی، مدرس دانشگاه و فعال قرآنی شهر چلیچه از توابع شهرستان فارسان در استان چهارمحال و بختیاری، به بررسی جزئیات تهیه  و اجرای «میثاق نامه ازدواج» در شهر چلیچه؛ به عنوان یک الگوی موفق در کاهش و سامان‌دهی هزینه‌های ازدواج جوانان پرداخته‌ است که تقدیم حضور مخاطبان می شود. 

افراسیاب صادقی هستم؛ متولد 1356 دارای مدرک تحصیلی دکترای فلسفه تعلیم و تربیت؛ اهل شهر چلیچه و مسئول  کمیسیون اجتماعی شورای شهر چلیچه و در دانشگاه شهرکرد و فرهنگیان نیز تدریس می‌کنم. فعالیت های قرآنی را نیز از زمان نوجوانی آغاز کردم و الان نیزافتخارخادمی قرآن در دارالقرآن نبی اکرم شهر چلیچه هستم که  23 سابقه فعالیت دارد؛ از سن 18 سالگی آموزش قرآن را از  مسجد صاحب الزمان چلیچه شروع کردم؛ فعالیت آموزشی قرآنی ام در زمینه قرائت و تجوید و تفسیر  در حد توان بوده است.

بافت فرهنگی و اجتماعی چلیچه علی رغم کثرت جمعیتی که داشت بافتی بود که فرهنگ پذیری و قانون پذیری آن به شکل مطلوبی بود لذا بزرگان این شهرتصمیم گرفتند قوانین اجتماعی ای را وضع کنند که با عنوانی مثل «لعنت خدا بر قانون گریزان» و «رحمت خدا بر مجریان قانون»، گره گشای مشکلات مردم شدند و یک وحدت در بین مردم به وجود آوردند؛ چه در عزاداری ها و چه در مراسم شادی و عروسی ها .

از زمانی که بنده در سال 1392  به عنوان عضو شورا ومسئول کمیسیون اجتماعی شورای مشغول به خدمت شدم، مجموعه این قوانینی که از سالیان گذشته توسط بزرگان بستر آن فراهم شده بود واجرا می شد را به اسم «میثاق نامه»  تغییر نام داده وبه عنوان محوراتحاد و همدلی و وحدت در بین افراد تنظیم ودر اختیار مردم قرار گرفت.

 این میثاق نامه در امر ازدواج بسیار راه‌گشا بود به طوری که افرادی هم که خارج از شهر چیلچه زندگی می کنند مایل به پیروی از میثاق‌نامه شدند هرچند تبعیت از مفاد میثاق نامه برای افرادی که خارج از چلیچه زندگی می کنند الزامی نیست.

در مورد محتوای میثاق نامه همان طور که قبلا خدمت شما عرض کردم در دو بخش تنظیم شده است؛ قسمتی برای مراسم سوگواری و قسمت عمده آن برای مراسم شادی و عروسی ها.

مهم ترین بندهایی که در مورد سوگواری ها در میثاق نامه آمده است عبارتند از محدود کردن رفت و آمد به خانه متوفی به خاطر این که شاید مشکل کمبود جا و امکانات پذیرایی داشته باشند،  ممنوع کردن  نصب پلاکارد تسلیت، کمک کردن اهالی شهر برای  بستن سنگ قبر متوفی و ایجاد محدودیت در پذیرایی مراسم ترحیم؛مطلب دیگر این که مشایعت مردم با خانواده متوفی در مراسم ترحیم و ... به درب منزل متوفی ختم می شود .

و اما در بحث ازدواج در این میثاق نامه قوانینی مدون شده که ازدواج را برای جوانان آسان می کند؛ از جمله یکی از مراسم که در امر ازدواج معمولا موجب نگرانی زوجین است تعیین مهریه است  که توانستیم با تنظیم این میثاق نامه این نگرانی  را بر طرف کنیم و تعیین مهر بر اساس مفاد میثاق نامه صورت می گیرد که هم اکنون عبارت است از یک جلد قرآن کریم و آیینه و شمعدان و مهرالسنه حضرت زهرا(س) و 14 سکه تمام بهار آزادی و مبلغ 20 میلیون وجه نقد که به زوجه، عندالمطالبه باید پرداخت گردد.

مهریه تعیین شده مذکور، به شکل یک برگ آماده شده از قبل در اختیار خانواده زوجین  قرار می گیرد و لذا در مراسم ازدواج برای تعیین مهریه از طرف خانواده داماد ارائه می شود و پس از امضا به ثبت می رسانند.

 در مسئله جهیزیه هم برای از بین بردن چشم و هم چشمی ها، قوانینی در این میثاق نامه ذکر شده است از جمله ممنوع کردن تجسس در جهیزیه دیگران و این که هیچ کس حق ندارد در مورد کم و زیاد بودن آن دخالت کند.

همچنین در چلیچه رسم بر بستن تخت برای  داماد است که در این مراسم، مدعوین هدیه ای به داماد می دهند. 

برای ایجاد وحدت رویه در این مسئله نیز ورود پیدا کردیم و در میثاق نامه مذکور، میزان هدیه میهمانان مشخص شد و میزان هدیه مجردین  مبلغ 10 هزارتومان و برای  متاهلین 20 هزار تومان در نظر گرفته شد که البته این مبالغ هر چند سال یکبار بر اساس شرایط اقتصادی جامعه تغییر می کند.

مسئله مهم دیگر که در میثاق نامه ذکر شده است، مدت زمان عروسی است که در گذشته های نه چندان دور تا هفت شبانه روز به طول می انجامید که فشار زیادی را به خانواده ها وارد می کرد وپس از آن به حداقل به شام حنابندان و ناهار و شام روز عروسی محدود شد اما با تنظیم میثاق نامه توانستیم ناهار عروسی نیز حذف گردد و اصل بر دادن یک وعده شام قرار گیرد و دادن شام در شب حنا بندان نیز با صلاح دید خانواده ها و اختیاری است.

در مورد جهیزیه نیز طبق مفاد این میثاق نامه، داماد  موظف است مبلغ یک میلیون تومان به عنوان حق مطبخ و یک میلیون دیگر به عنوان کمک هزینه جهیزیه به خانواده عروس بپردارد که بیشتر مردم آن یک میلیون دوم را به آقا داماد ها بر می گردانند تا آنچه نیاز وضرورت زندگی یشان هست با آن خریداری کنند

 همچنین در میثاق نامه تاکید شده است که لازم نیست خانواده عروس سیسمونی بدهد و این مورد  از مسائل توافقی بین طرفین خانواده هاست ولی در صورت تمایل به پرداخت سیسمونی، حداکثر مبلغ 500 هزار تومان به صورت نقدی جهت تهیه سیسمونی توسط خانواده دختر پرداخت می شود.

قوانین و مفاد میثاق نامه معمولا به صورت دوسالانه تهیه می شود به این صورت که ابتدا برای دریافت پیشنهادها و نظرات عموم مردم، فراخوان داده می شود و متن اولیه در اختیار عموم قرار می گیرد و افرادی که می خواهند پیشنهاد بدهند در جلسات مختلفی که با اقشار و اصناف مختلف گرفته می شود از جمله بازاری ها، فرهنگیان و بانوان، می توانند حضور پیدا کنند و  پس از برگزاری جلسات مشورتی، صورت جلسات آن به صورت مکتوب تهیه می شوند و در اختیار بزرگان فامیل ها برای امضا قرار می گیرد؛ در حقیقت با برگزاری این  جلسات و امضای بزرگان، میثاق نامه شکل قانونی به خود گیرد و زمینه اجرای آن فراهم می شود.

الحمدلله می توانم به جرات بگوییم که غالب مردم چلیچه از قوانین مندرج در میثاق نامه پیروی می کنند و برای اثبات این مدعا اسناد ازدواج ثبت شده در دفاتر ثبت ازدواج و همچنین تحقیقات میدانی را انجام داد تا تأثیر مفید، مثبت و وحدت آفرین این میثاق‌نامه را به اثبات رساند؛ آنچه در این میثاق نامه مهم است این است که جوانان به سادگی ازدواج کنند و با هم زندگی را بسازند نه این که در زندگی  ساخته شده وارد شوند.

از این که وقت خود را در اختیار ما قرار دادید تشکر می‌کنیم.

گفت‌و‌گو از: محمدتقی حسین پور