نقشآفرینی هیئتهای مذهبی در رشد اجتماعی جوانان
گروه اجتماعی: حضور در هیئت مذهبی به واسطه دادن مسئولیت و نقش، افزایش تحمل تفاوتها و... به رشد و بلوغ اجتماعی کمک میکند.
در دو ماه محرم و صفر بیش از هر زمان دیگری چراغ محافل و مجالس مذهبی روشن است و هر کسی به نحوی سعی میکند که بهترین بهرهها را از این جلسات ببرد. برخی مبلغاند و بالای منبر آیات قرآن و احادیث اهل بیت(ع) را میگویند، برخی مستمعاند و شنونده این سخنانند و عدهای نیز خادم این محافلند و امکانات لازم را برای برپایی جلسات فراهم میکنند.
هیئتهای مذهبی بیشک از پر سابقهترین استوانههای فرهنگی در کشور ما هستند، اگر دنیای امروز سخن از سازمانهای مردم نهاد میزند در کشور ما از سالیان بسیار کهن هیئتهای مذهبی به عنوان یک سازمان مردم نهاد فرهنگی در بسیاری از امور و حتی در بخشهایی چون سلامت(در قالب دارالشفاءهای خیریه) نیز ورود پیدا کرده و به جامعه خود خدمت میکنند.
اما به راستی چگونه میتوان از این هیئتها و جلسات مذهبی در افزایش تعاون، رشد و بلوغ اجتماعی به ویژه در کودکان و نوجوانان و تمرین کار گروهی استفاده کرد. در این نوشتار تلاش داریم به برخی از این امور اشاره کنیم.
تمرین وحدت حول محور رهبر و مدیر در هیئت های مذهبی
هر هیئت مذهبی بیشک یک مدیر و مسئول دارد که معمولا یک روحانی یا یک فرد کارگشته در امور فرهنگی است و دیگر اعضای آن هیئت مذهبی نیز اگر میخواهند برنامههای به درستی پیش رود باید با همدلی و با توجه به ضوابط تعیین شده توسط آن مدیر فعالیت کنند.
از این منظر هیئت مذهبی محیط مناسبی برای تمرین اجتماعی همدلی و پذیرش مدیریت یک فرد در یک مجموعه است که اگر در تمامی هیئتها و گروه های دینی به درستی اجرا شود، خود تمرین وحدت حول محور یک مدیر است که در عرصههای بزرگتر اجتماعی می تواند به کار آید.
همیشه گفتهایم ما ایرانیها در مسائل و موضوعات فردی بسیار موفق عمل میکنیم اما وقتی نوبت به کار گروهی میرسد انگار یک گوشه کار میلنگد و موفق نیستیم، که تجربههایی از قبیل حضور در یک هیئت مذهبی و کار با دیگر افراد میتواند ما را به موفقیت در امور گروهی نزدیکترکند.
افزایش تحمل تفاوتهای یکدیگر
در هیئت مذهبی افراد با سلایق مختلف حضور پیدا میکنند، کسی ممکن است یک سبک مداحی را بپسندد و شخص دیگر نوع دیگری از مداحی را درست بداند و به آن علاقه داشته باشد و این دو نفر با دو دیدگاه متفاوت صرفا به خاطر هم محله و یا هم صنف بودن در یک هیئت حضور یافتهاند.
این اتفاق هر چند ممکن است در ابتدای امر مشکل به نظر برسد و اختلال در برنامههای هیئت به وجود آورد ولی در نهایت یک ثمره مثبت دارد و آن افزایش میزان تحمل تفاوتهای یکدیگر است چرا که اصولا یک جامعه وقتی به آرامش نسبی میرسد که افراد بتوانند سلایق متفاوت را بپذیرند.
این مسئله یکی از برکات مهم حضور در هیئتهای مذهبی است چون در سایر محافل ممکن است افراد بر اثر خودخواهیها و یا برخی از مسائل دیگر اصرار بر اعمال نظر و رأی خود داشته باشند ولی در هیئتهای مذهبی به واسطه رنگ و بوی مذهبی که بر فعالیتهای افراد حاکم است میزان از خودگذشتگی و تحمل سلیقه افزایش می یابد.
مسئولیت دادن به افراد مختلف در سنین متفاوت
در هیئتهای مذهبی معمولا به افراد مختلفی که در آنجا حضور دارند مسئولیت و نقشی واگذار میشود. از روحانی و مسئول هیئت امنای هیئت تا آن کودکی که قندان به دست گرفته و به عزاداران قند تعارف میکند همه بر حسب سن و تجربه و توان خود در هیئت ایفای مسئولیت میکنند.
همین مسئولیت دادنها به ویژه به نوجوانان و جوانان موجب افزایش اعتماد به نفس آنان شده و آنها را به بلوغ و رشد اجتماعی میرساند و از این منظر فرصت حضور در هیئت را برای نوجوانان و جوانان باید قدر شمرد.
حکیمه بهمن زاده
