تجلی استکبارستیزی در آیات قرآن

حمید رضا جعفری، حافظ کل قرآن‌کریم در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان‌جنوبی، گفت: با بررسی آیات قرآن کریم درمی یابیم که استکبارستیزی یکی از اصول مسلم قرآنی است و این مسئله مکرر در کلام وحی بیان شده است.

وی اظهار کرد: کلمه استکبار از باب استفعال است و ریشه آن به کلمه کبر به معنای مغرور بودن برمی‌گردد، چرا که استکبار همواره خواهان برتری بر دیگران است که در زمانه ما نیز استکبار این خصلت ناپسند را در خود دارد.

شیطان، اولین مستکبر

حافظ کل قرآن کریم بیان کرد: در قرآن کریم این ویژگی در وهله اول به شیطان نسبت داده شده است، به عنوان مثال در آیه 34 سوره بقره آمده «وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ و چون فرشتگان را فرموديم به آدم سجده كنيد، پس بجز ابليس كه سرباز زد و كبر ورزيد و از كافران شد همه به سجده درافتادند».

جعفری ادامه داد: غرور و کبر ویژگی مشترکی است که بین شیطان و دشمنان امروزه سرزمین ما وجود دارد و شاید از این جهت است که امام(ره) با درک عمیق از مفاهیم قرآن آمریکا به عنوان مصداق استکبار را شیطان بزرگ نامید.

وی افزود: همین غرور است که مسائل بعدی مثل غارت و بلوکه کردن اموال دیگر ملت‌ها را پیش می‌آورد و استکبار در تمامی مسائل نفع خود را می‌بیند ولو اینکه حق مظلومی پایمال شده و خون‌های زیادی ریخته شود.

فرعون و معاندین پیامبران؛ مصادیق دیگری از استکبار

حافظ کل قرآن کریم گفت: واژه استکبار درباره افرادی چون معاندین پیامبران نیز به کار رفته است، که در این زمینه آیه 7 سوره نوح آمده است«وَإِنِّي كُلَّمَا دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُوا أَصَابِعَهُمْ فِي آذَانِهِمْ وَاسْتَغْشَوْا ثِيَابَهُمْ وَأَصَرُّوا وَاسْتَكْبَرُوا اسْتِكْبَارًا و من هر زمان آنها را دعوت كردم كه ايمان بياورند و تو آنها را بيامرزي انگشتان خويش را در گوش‌ها قرار داده، و لباسهايشان را بر خود پيچيدند، و در مخالفت اصرار ورزيدند، و شديدا استكبار كردند.»

وی اظهار کرد: همچنین در قرآن کریم به خصلت‌های متکبرانه فرعون نیز اشاره شده است که یک نمونه آن در آیه 24 سوره نازعات است که بیان می‌دارد فرعون از سر غرور و تکبر خود را خدای بزرگ نامید.

حکیمه بهمن‌زاده