مادری، طلبگی و چند سؤال

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، آن زمان که سال‌های پایانی نوجوانی‌اش را می‌گذراند و حال و هوای جوانی او را فراگرفته بود، به عشق یادگیری کلام خدا و سخن دین قدم در حوزه گذاشت، صرف و نحو خواند، شب‌هایش را با مطالعه دروس فقهی گذراند، شب‌های امتحان تاریخ را زمزمه کرد و حال چند سالی می‌گذرد که طلبه حوزه است.

اما اکنون که نام زیبای مادر را با خود همراه دارد، و کودکی را در آغوش گرفته این سؤال را از خود می‌پرسد که دروسی که در حوزه خوانده‌ام چقدر من را برای مادری آماده کرده است. مگر نه این است که پیامبر(ص) تبلیغ را از خانواده‌اش شروع کرد و من هم اگر بخواهم از خانواده شروع کنم که یک عضوش کودک من است چگونه باید مفاهیم دین را به کودکم منتقل کنم.

شاید این چند جمله حال و هوای برخی از بانوانی باشد که سال‌هاست در حوزه درس می‌خوانند، احساس می‌کنند که باید بیش از این در حوزه مادری و همسری به آنان آموزش داده می‌شد. از این‌رو برخی از کارشناسان بر این نظر هستند که سرفصل دروس حوزه خواهران و برادران باید متفاوت باشد.

سیده محبوبه میرصادقی، استاد مدرسه علمیه حضرت نرجس(س) بیرجند گفت: بحث دروس حوزه علمیه خواهران و بایدها و نبایدهای تفاوت آن با سرفصل دروسی که در حوزه برادران تدریس می شود، یکی از موضوعاتی است که طلاب و اساتید درباره آن سخن گفته‌اند.

دروس کاربردی‌تر در حوزه خواهران تدریس شود

وی اظهار کرد: فضای حضور خانم‌ها و آقایان بعد از فارغ التحصیلی در جامعه متفاوت است، برخی از بانوان طلبه ممکن است اصلا به مباحث تبلیغی ورود پیدا نکنند، اما این بانوی طلبه بالاخره در خانه رسالت مادری و همسری را خواهد داشت و از این رو در این زمینه باید آگاهی های لازم را بیابد و بر این اساس برخی از اساتید معتقدند دروس کاربردی تر باید در حوزه خواهران تدریس شود.

استاد مدرسه علمیه حضرت نرجس(س) بیرجند بیان کرد: به نظر می‌رسد در حال حاضر در حوزه خواهران برخی از دروس اخلاقی و آموزش روان‌خوانی و روخوانی قرآن باید پررنگ‌تر شود، طلبه ما صرف و نحو و... را می‌خواند ولی ممکن است در زمینه روخوانی و روان‌خوانی قرآن مشکل داشته باشد.

میرصادقی با اشاره به لزوم مشاوره به بانوان طلبه در زمینه مسائل خانوادگی ادامه داد: از دیگر موضوعاتی که در حوزه خواهران جای خالی آن احساس می‌شود، طرح مباحث مربوط به تربیت فرزند، اصول روابط همسران و روانشناسی مبتی بر باورهای دینی و اسلامی است.

آموزش روابط همسران به صورت کارگاهی در حوزه برگزار می‌شود

وی یادآور شد: بحث روابط همسران را در حوزه خواهران برای دختران طلبه به صورت کارگاهی برگزار می‌کنیم اما پسندیده‌تر آن بود که این مطالب در دروس رسمی حوزه بانوان وجود داشته باشد.

حجت‌الاسلام جواد اکبری‌مطلق، مسئول نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی و استاد حوزه و دانشگاه در این‌باره گفت: برخی از مقدمات دروس حوزه به صورت مشترک بین خواهران و برادران طلبه الزما باید مشترک باشد.

وی اظهار کرد: به عنوان مثال زبان دین و قرآن عربی است و نمی توان آموزش آن را از دروس حوزه خواهران حذف و درس دیگری را جایگزین آن کرد و در حقیقت بیش از70-80 درصد سر فصل دروس آموزشی مشترک است.

مسئول نهاد نمایندگی رهبری در خراسان جنوبی بیان کرد: از این منظر تفاوت خاص و ویژه‌ای نمی‌توان بین دروس حوزه خواهران و برادران قائل شد و تنها بخش کمی از دروس که به عنوان مثال در زمینه رسالت و کارکرد خانم‌ها در جامعه است می تواند متفاوت باشد.

تفاوت بین دروس خواهران و برادران حوزوی نباید منجز به حذف مقدمات شود

اکبری‌مطلق ادامه داد: اگر می‌خواهیم تقاوتی بین دروس حوزه خواهران و برادران قائل شویم، این تفاوت نباید منجر به حذف مقدمات شود چرا که این مقدمات از ضروریات است و حذف آن ممکن است موجب برداشت‌های نادرستی از دین شود.

وی افزود: ممکن است برخی مسائل تربیتی کودکان را از ضروریات دروس حوزه خواهران بدانند که در این زمینه باید توجه کرد که مسائل مرتبط با کودکان را نباید سهل انگاشت، بلکه اتفاقا مسائل مرتبط با کودکان تخصصی‌تر است و به صورت یک گرایش تخصص در حوزه دین باید به آن نگاه کرد.

مسئول نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه پیام نور خراسان‌جنوبی یادآور شد: البته مباحث مرتبط با خانواده نیز باید در حوزه مورد توجه قرار گیرد که نمونه آن را در مؤسسه امام خمینی قم شاهد هستیم و از این منظر می‌توان گفت مباحث مرتبط مرتبط با خانواده در حوزه جا باز کرده است.

ضرورت اصلاحات در برخی متون آموزشی حوزه

حجت‌الاسلام علیرضا حسینی، امام جمعه درمیان نیز در این زمینه گفت: ما در محتوای آموزشی حوزه هنوز برخی از مطالب و مسائلی را می‌خوانیم که دیگر نیاز امروز جامعه و مردم ما نیست که می‌توان با یک برنامه‌ریزی درست و کارآمد در این زمینه اصلاحاتی انجام داد.

وی اظهار کرد: به عنوان مثال در ابتدای درس اصول فقه ما مبحثی را به نام الفاظ می‌خوانیم که به نظر من کاربرد چندانی ندارد اما از طرف دیگر بسیاری از موضوعات و سرفصل‌های مورد نیاز در نظام آموزشی حوزه کمرنگ است.

امام جمعه درمیان گفت: البته طلاب جوان جویای تحول در حوزه علمیه حضور دارند که تمایل به تغییراتی در نظام آموزشی حوزه دارند، بر سر راه آنان دو مانع وجود دارد که یکی بوروکراسی اداری و دیگری اساتیدی است که شاید سال‌ها یک کتاب را تدریس کرده‌اند.

حسینی یادآور شد: در حوزه علمیه خواهران نیز شرایط همین‌گونه است و به نظر می‌رسد با توجه به هدف و رسالت حوزه خواهران شایسته است دروس مرتبط با مباحث خانوادگی، چگونگی پاسخگویی به سؤالات و شبهات کودک، طب اسلامی و ... در سر فصل دروس حوزه‌های خواهران گنجانده شود.

حکیمه بهمن‌زاده