صبح امروز؛
نشست علمی «راهبرد تربیت اخلاقی در قرآن کریم» برگزار شد
کانون خبرنگاران نبأ: دومین جلسه نشست علمی از سلسله گفتوگوهای نوین پژوهشی با عنوان «راهبرد تربیت اخلاقی در قرآن کریم» به همت پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها برگزار شد.
به گزارش کانون خبرنگاران ایکنا، نبأ، دومین جلسه نشست علمی از سلسله گفتوگوهای نوین پژوهشی صبح امروز 18 آذزماه با عنوان «راهبرد تربیت اخلاقی در قرآن کریم» توسط حجتالاسلام عالمزاده نوری در سالن علامه طباطبایی(ره) به همت پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها برگزار شد.
حجتالاسلام عالم زاده نوری، عضو هیئت علمی و استادیار مرکز اخلاق و تربیت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در این نشست گفت: تربیت نیازمند تمرکز ذهنی و روانی است، بدون تمرکز امکان تحول شخصیت وجود ندارد و ارادهای شکل نمیگیرد. پراکندهکاری و تشتت خاطر مانع تحول پایدار است. تا هنگامی که انسان بر یک موضوع اهتمام نکند و مدت زمانی نسبتا طولانی بر آن متمرکز نشود از برکات آن بهرهمند نمیشود.
عضو هیئت علمی و استادیار مرکز اخلاق و تربیت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به دستور العملهای مرحوم آیتالله بهجت گفت: تکیه کلام تربیتی این مربی بزرگ، عمل به دانستهها بود، محوریت عمل در کلام ایشان ناشی از انتخاب یک راهبرد بود، گویا ایشان برای تحول انسان، دستوری برتر و مهمتر از این نمیدید.
وی در ادامه راه حلهای احتمالی را انکار ضرورت تمرکز، تنوع راهبرد به تنوع روحیات متربی، تنوع راهبرد برحسب اصناف شخصیتی، راهبرد منازلی مرحله به مرحله، راهبرد تکثرگرای پازلی عنوان و با تاکید بر استفاده از نقشه راهبردی به جای راهبرد گفت: پس از ترسیم سیمای جامع اخلاقی شخص به گونهای که همه ابعاد در او لحاظ شده باشد و همه برخوداریهای او مدنظر باشد و نسبت میان آن ویژگیها نیز معلوم شده باشد تلاش کنیم در دوره زمانی مناسبی با تمرکز روی یک یک آن اهداف تربیتی، آن نظام ارزشها را در جان اشخاص محقق سازیم یعنی بر اساس یک نقشه استراتژیک ـ که نظام تربیت نام داردـ حرکت گام به گامی آغاز میکنیم و هر گام را با ایجاد تمرکز ذهنی و روانی به استحکام و اتقان بر میداریم.
وی در ادامه نظرات زبان شناس معروف ژاپنی ایزوتسو را در این موضوع بیان کرد: قرآن یک نظام اخلاقی، جدا از نظام دینی عرضه نمیکند و بنابراین مفاهیم اخلاقی آن تابع مفاهیم دینیاند. حتی خود واژه اخلاق، یا واژهای که ساخت معنایی معادل آن داشته باشد هیچگاه در قرآن بهکار نرفته است. (واژه خُلق دو بار در قرآن آمده است که فقط در یک مورد معنای رایج اخلاق از آن استفاده میشود.) کلمة ایمان ـ [با همة مشتقات آن] ـ در قرآن نقشی بسیار مهم ایفا میکند. هیچ کس با این نگرش ما مخالف نیست که به این کلمه، همچون کلمهای کانونی نظر کنیم که بر میدانی مخصوص به خود حکومت میکند. به محض اینکه آن را بهعنوان کلمة کانونی برگزیدیم، به آن آغاز میکنیم که عدهای از کلمات مهم دیگر یعنی کلمات کلیدی را همچون دانههای خوشه در اطراف آنکه عنوان نقطة مرکزی یا کانونی پیدا کرده است، مشاهده کنیم که رویهمرفته یک حوزه و محوطه تصوری را در داخل کل واژگان قرآن تشکیل دادهاند.
وی در پایان افزود: تلفیق ایمان و عمل نقطه عزیمت تربیت اسلامی و همان موضوع تمرکزی است که تاکنون به دنبال آن بودیم، ترکیب ایمان و عمل صالح در لسان منابع دین با دو واژه غنی و سرشار تقوای الهی و عبودیت بیان شده است.
یادآور میشود این سلسله جلسات ادامه خواهد یافت.
حجت شعبانی
حجتالاسلام عالم زاده نوری، عضو هیئت علمی و استادیار مرکز اخلاق و تربیت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در این نشست گفت: تربیت نیازمند تمرکز ذهنی و روانی است، بدون تمرکز امکان تحول شخصیت وجود ندارد و ارادهای شکل نمیگیرد. پراکندهکاری و تشتت خاطر مانع تحول پایدار است. تا هنگامی که انسان بر یک موضوع اهتمام نکند و مدت زمانی نسبتا طولانی بر آن متمرکز نشود از برکات آن بهرهمند نمیشود.
عضو هیئت علمی و استادیار مرکز اخلاق و تربیت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به دستور العملهای مرحوم آیتالله بهجت گفت: تکیه کلام تربیتی این مربی بزرگ، عمل به دانستهها بود، محوریت عمل در کلام ایشان ناشی از انتخاب یک راهبرد بود، گویا ایشان برای تحول انسان، دستوری برتر و مهمتر از این نمیدید.
وی در ادامه راه حلهای احتمالی را انکار ضرورت تمرکز، تنوع راهبرد به تنوع روحیات متربی، تنوع راهبرد برحسب اصناف شخصیتی، راهبرد منازلی مرحله به مرحله، راهبرد تکثرگرای پازلی عنوان و با تاکید بر استفاده از نقشه راهبردی به جای راهبرد گفت: پس از ترسیم سیمای جامع اخلاقی شخص به گونهای که همه ابعاد در او لحاظ شده باشد و همه برخوداریهای او مدنظر باشد و نسبت میان آن ویژگیها نیز معلوم شده باشد تلاش کنیم در دوره زمانی مناسبی با تمرکز روی یک یک آن اهداف تربیتی، آن نظام ارزشها را در جان اشخاص محقق سازیم یعنی بر اساس یک نقشه استراتژیک ـ که نظام تربیت نام داردـ حرکت گام به گامی آغاز میکنیم و هر گام را با ایجاد تمرکز ذهنی و روانی به استحکام و اتقان بر میداریم.
وی در ادامه نظرات زبان شناس معروف ژاپنی ایزوتسو را در این موضوع بیان کرد: قرآن یک نظام اخلاقی، جدا از نظام دینی عرضه نمیکند و بنابراین مفاهیم اخلاقی آن تابع مفاهیم دینیاند. حتی خود واژه اخلاق، یا واژهای که ساخت معنایی معادل آن داشته باشد هیچگاه در قرآن بهکار نرفته است. (واژه خُلق دو بار در قرآن آمده است که فقط در یک مورد معنای رایج اخلاق از آن استفاده میشود.) کلمة ایمان ـ [با همة مشتقات آن] ـ در قرآن نقشی بسیار مهم ایفا میکند. هیچ کس با این نگرش ما مخالف نیست که به این کلمه، همچون کلمهای کانونی نظر کنیم که بر میدانی مخصوص به خود حکومت میکند. به محض اینکه آن را بهعنوان کلمة کانونی برگزیدیم، به آن آغاز میکنیم که عدهای از کلمات مهم دیگر یعنی کلمات کلیدی را همچون دانههای خوشه در اطراف آنکه عنوان نقطة مرکزی یا کانونی پیدا کرده است، مشاهده کنیم که رویهمرفته یک حوزه و محوطه تصوری را در داخل کل واژگان قرآن تشکیل دادهاند.
وی در پایان افزود: تلفیق ایمان و عمل نقطه عزیمت تربیت اسلامی و همان موضوع تمرکزی است که تاکنون به دنبال آن بودیم، ترکیب ایمان و عمل صالح در لسان منابع دین با دو واژه غنی و سرشار تقوای الهی و عبودیت بیان شده است.
یادآور میشود این سلسله جلسات ادامه خواهد یافت.
حجت شعبانی
