مسئولیت سازمان ملل در برابر ریزگردها
بخش عمدهای از گرد و غبار خوزستان ناشی از منابع داخلی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) روزنامه بهار نوشت: به گفته مدیر طرح مقابله با ریزگرد سازمان زمینشناسی و اکتشافاتمعدنی کشور 35 هزار کیلومتر مربع معادل 10 درصد مساحت کشور به عنوان کانونهای مستعد و فعال ریزگرد شناسایی شده است. اما بخشی از منابع هم خارج از خاک ایران قرار دارد و مقابله با آن نیازمند تلاشی بینالمللی است. تلاشی که پای سازمان ملل را هم به بازی خوزستان وارد میکند. بر این مبناست که میتوان چنین سؤالی را مطرح کرد: سازمان ملل در مقابله با پدیده گردوغبار خوزستان چه وظیفهای برعهده دارد؟
بودجه سازمان ملل به آفریقا میرود
مدیر طرح مقابله با ریزگرد سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور میگوید: بیشترین بودجههای سازمان ملل برای جلوگیری از گسترش بیابانها به آفریقا اختصاص مییابد؛ درحالی که ایران و کشورهای همسایه مانند عراق، سوریه، عربستان، اردن و کویت با خطر ریزگردها روبهروهستند. امروز ایران که از لحاظ جغرافیایی در خاورمیانه و نزدیک به شمال آفریقاست، در کانون بسیاری از مخاطرات طبیعی قرار دارد.
اما چه میزان از منابع منشاء گردوغبار در ایران، خارجی هستند؟ رضا شهبازی که معاون مرکز پژوهشهای کاربردی علوم زمین نیز هست میگوید: اکنون 80 درصد ریزگرد در کشور ایجاد میشود و 20 درصد آن منشا خارجی دارد. بهگفته او مناطق میقان (اراک) و ریگان (کرمان) نقاط بحرانی تولید گرد و غبار در کشور هستند و به دلیل بروز خشکسالی در کشور، امنیت اندک در برخی مناطق تولید گرد و غبار و سوء مدیریت منابع آب، سهم تولید ریزگرد از کشورهای اطراف کاهش یافته است.
داعش و گردوغبار خوزستان
اریک سولهایم معاون دبیرکل و رئیس برنامه محیط زیست سازمان ملل که به ایران سفر کرده است، روز گذشته با اشاره به اینکه از دولت ایران برای حل مشکلات خوزستان حمایت میکنیم، گفته است: مراکز طوفان غبار در دست داعش است. بنابراین باید برای شکست داعش کمک کنیم. همچنین سازمان ملل برای حل مشکل گرد و غبار به ایران کمک میکند و توجه جامعه جهانی را به این مساله زیاد میکنیم. سازمان ملل بازیگر کوچکی است، در مبارزه با گرد و غبار بازیگران اصلی، دولتها هستند. کاری که سازمان ملل میتواند انجام دهد، این است که بهترین تخصصهای جهانی را ارائه دهد و زمینه همکاری سایر دولتها برای حل این مساله را فراهم کند. مرکز طوفان غبار در دست داعش است و داعش حتی از محیطزیست برای جنگ استفاده میکند. بنابراین باید داعش را شکست داد.
او در نشست خبری خود به انتقاد مدیر طرح مقابله با ریزگرد پاسخی نداده است، اما درباره جنبههای دیگری از مسائل محیطزیستی ایران ابرازنظر نموده است.اریک سولهایم با اشاره به اینکه ایران چالشهای زیستمحیطی گستردهای همچون گرد و غبار، انقراض گونهها و بحرانهای آبی دارد، گفت: کشور ایران دولتی دارد که خودش را در رسیدگی به مسائل زیستمحیطی مسئول میداند.
ایران مشکلات گسترده زیستمحیطی و در عین حال ارادهای راسخ برای حل این مشکلات دارد، دریاچه ارومیه اولویت مهمی برای سازمان ملل متحد و دولت ایران دارد. دریاچه ارومیه در طول تاریخ 5700 کیلومتر مربع وسعت داشته است و یکی از بزرگترین دریاچههاست ولی در حال حاضر یک دهم سطح واقعی خود ذخیره آب دارد.
وی با اشاره به بازدید اخیر خود از دریاچه ارومیه، پیشرفت این دریاچه را خوب و قابل توجه توصیف کرده و تلاشهای سازمان ملل، همکاری دولت ژاپن در این موضوع را مهم نامیده است.
سولهام به این نکته هم اشاره کرده است که نتوانسته به خوزستان سفر کند: من نتوانستهام شخصا به خوزستان سفر کنم ولی مشکلات مردم این استان را از طریق رسانهها پیگیری کردهام. قطعا از دولت ایران برای حل مشکلات خوزستان حمایت میکنیم. مساله خوزستان در جهان مطرح شده است و راهکارهایی برای مدیریت مشکلات خوزستان ارائه شده است.
معاون دبیرکل و رئیس برنامه محیطزیست سازمان ملل با بیان اینکه با مدیریت تالابها و منابع آبی و درختکاری میتوان به حل مشکلات گرد و غبار کمک کرد، افزوده است: بخشی از غبارها از کشورهای همسایه و مجاور ایران به خوزستان وارد میشود. هیچ کشوری با تلاشهای خود به تنهایی نمیتواند مشکل گرد و غبار را حل کند و به کمک جامعه جهانی نیاز دارد. مراکز طوفان گرد و غبار در خارج از کشور مراکزی هستند که در دست داعش است. سولهایم درباره بحران آب در خاورمیانه و حل و فصل مناقشات و کم کردن تنشها بر سر آب گفت: برای حل و فصل مناقشات و کم کردن تنشها در بخش آب، راهکار ایجاد اعتماد بین ملتهای مختلف است و ملتها باید بتوانند منابع آب را با یکدیگر مدیریت کنند. برخی از حوزههای آبریز رودخانهها و تالابها فرامرزی هستند، به طور مثال ایران و کشور عراق تالابهای مشترک دارند و رودخانههای فرامرزی در خاورمیانه وجود دارد بنابراین کشورها باید بتوانند با یکدیگر این منابع را مدیریت کنند. سازمان ملل میتواند ملتها را برای جلوگیری از مناقشات منابع آب مدیریت کند.
نقش ترکیه و عراق در ریزگردهای خوزستان
پنجشنبه گذشته، کارگروه ملی مبارزه با ریزگردها با حضور رئیسجمهور در اهواز تشکیل جلسه داده بود. در این جلسه معصومه ابتکار رئیس سازمان محیط زیست به اهمیت عوامل برونمرزی در وضع خوزستان اشاره کرد و در این میان، علاوه بر عراق، نقش ترکیه را هم پررنگ کرد. به گفته ابتکار: کشور ترکیه با زدن سد و انحراف آبهای دجله و فرات، نقش مهمی در گرد و غبار خوزستان دارد. او این صحبت را هنگامی بیان کرده است که به رایزنیهای ایران با عراق در زمینه بحران ریزگرد هم پرداخته بود: در خصوص کانونهای گرد و غبار عراق نیز رایزنیهایی را انجام دادیم. در جلسات متعددی خواستار احیای تالابهای کشور عراق شده ایم ولی متأسفانه دولت ترکیه با سدسازیهایی که انجام داد ۳۵ میلیارد مترمکعب آب دجله و فرات را ذخیره کرده که در خشک شدن تالابهای عراق و تشدید کانونهای گرد و غبار این کشور تأثیر بسیاری دارد.
لزوم کنوانسیون بینالمللی
مقابله با ریزگرد
حال باید دید که ساختارهای بینالمللی برای مقابله با این وضعیت میتوانند به ایران کمک کنند؟ آیا راهکاری برای دخالتهای بینالمللی در این زمینه اندیشیده شده است؟ محمدحسین فصیح رامندی کارشناس حقوق بینالملل در گفتگو با «بهار» از لزوم شکل گرفتن یک کنوانسیون بینالمللی برای مقابله با ریزگردها میگوید و به این نکته اشاره میکند که بدون وجود یک توافق میان کشورهای مختلف، سازمان ملل امکان دخالت در این زمینه را ندارد. او همچنین به این نکته اشاره میکند که در شرایط فعلی، از آنجا که بحران ریزگردها بحرانی داخلی محسوب میشود و تبعات بینالمللی خاصی ندارد، عزم و اراده برای مقابله با آن در مجامع بینالمللی اندک است.
رامندی همچنین به حضور ترامپ در قدرت و تاثیر خطرناک این حضور برای کنوانسیونهای بینالمللی محیط زیست اشاره میکند و میگوید: در چنین شرایطی شکل دادن به یک توافق بینالمللی جدید بسیار مشکل است.
این نکتهای است که اریک سولهایم هم به آن توجه کرده است. معاون دبیرکل و رئیس برنامه محیط زیست سازمان ملل درخصوص موضوع ترامپ و ایالات متحده درباره توافق پاریس گفت: در حال حاضر ایالت متحده موضع خود را در مورد توافق پاریس و مسائل زیستمحیطی مشخص نکرده است ولی ما با دولت ترامپ تعامل خواهیم کرد که بتوانیم مسائل زیستمحیطی جهان را برطرف کنیم. باتوجه به اینکه تمام بازیگران اصلی در سطح جهان در خصوص مسائل محیط زیستی حرکت رو به جلو دارند پس به منفعت خودشان نیز است. ما کشور آمریکا را برای شرکت در این توافقهای بینالمللی تشویق میکنیم ولی اگر نپذیرند، به ضرر خودشان خواهد بود.در چنین شرایطی میتوان گفت، چنان که سولهایم هم گفته است، سازمان ملل بازیگری بسیار کوچک در مسائل محیطزیستی خاورمیانه و از جمله مسئله ریزگردها محسوب میشود و در عین حال چنانکه شهبازی گفته است، سازمان ملل این نقش کوچک را هم به درستی و به خوبی انجام نمیدهد. چرا که بودجه این سازمان برای مقابله با ریزگردها، سراسر به آفریقا سرازیر میشود.
ارسال دیدگاه شما
بودجه سازمان ملل به آفریقا میرود
مدیر طرح مقابله با ریزگرد سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور میگوید: بیشترین بودجههای سازمان ملل برای جلوگیری از گسترش بیابانها به آفریقا اختصاص مییابد؛ درحالی که ایران و کشورهای همسایه مانند عراق، سوریه، عربستان، اردن و کویت با خطر ریزگردها روبهروهستند. امروز ایران که از لحاظ جغرافیایی در خاورمیانه و نزدیک به شمال آفریقاست، در کانون بسیاری از مخاطرات طبیعی قرار دارد.
اما چه میزان از منابع منشاء گردوغبار در ایران، خارجی هستند؟ رضا شهبازی که معاون مرکز پژوهشهای کاربردی علوم زمین نیز هست میگوید: اکنون 80 درصد ریزگرد در کشور ایجاد میشود و 20 درصد آن منشا خارجی دارد. بهگفته او مناطق میقان (اراک) و ریگان (کرمان) نقاط بحرانی تولید گرد و غبار در کشور هستند و به دلیل بروز خشکسالی در کشور، امنیت اندک در برخی مناطق تولید گرد و غبار و سوء مدیریت منابع آب، سهم تولید ریزگرد از کشورهای اطراف کاهش یافته است.
داعش و گردوغبار خوزستان
اریک سولهایم معاون دبیرکل و رئیس برنامه محیط زیست سازمان ملل که به ایران سفر کرده است، روز گذشته با اشاره به اینکه از دولت ایران برای حل مشکلات خوزستان حمایت میکنیم، گفته است: مراکز طوفان غبار در دست داعش است. بنابراین باید برای شکست داعش کمک کنیم. همچنین سازمان ملل برای حل مشکل گرد و غبار به ایران کمک میکند و توجه جامعه جهانی را به این مساله زیاد میکنیم. سازمان ملل بازیگر کوچکی است، در مبارزه با گرد و غبار بازیگران اصلی، دولتها هستند. کاری که سازمان ملل میتواند انجام دهد، این است که بهترین تخصصهای جهانی را ارائه دهد و زمینه همکاری سایر دولتها برای حل این مساله را فراهم کند. مرکز طوفان غبار در دست داعش است و داعش حتی از محیطزیست برای جنگ استفاده میکند. بنابراین باید داعش را شکست داد.
او در نشست خبری خود به انتقاد مدیر طرح مقابله با ریزگرد پاسخی نداده است، اما درباره جنبههای دیگری از مسائل محیطزیستی ایران ابرازنظر نموده است.اریک سولهایم با اشاره به اینکه ایران چالشهای زیستمحیطی گستردهای همچون گرد و غبار، انقراض گونهها و بحرانهای آبی دارد، گفت: کشور ایران دولتی دارد که خودش را در رسیدگی به مسائل زیستمحیطی مسئول میداند.
ایران مشکلات گسترده زیستمحیطی و در عین حال ارادهای راسخ برای حل این مشکلات دارد، دریاچه ارومیه اولویت مهمی برای سازمان ملل متحد و دولت ایران دارد. دریاچه ارومیه در طول تاریخ 5700 کیلومتر مربع وسعت داشته است و یکی از بزرگترین دریاچههاست ولی در حال حاضر یک دهم سطح واقعی خود ذخیره آب دارد.
وی با اشاره به بازدید اخیر خود از دریاچه ارومیه، پیشرفت این دریاچه را خوب و قابل توجه توصیف کرده و تلاشهای سازمان ملل، همکاری دولت ژاپن در این موضوع را مهم نامیده است.
سولهام به این نکته هم اشاره کرده است که نتوانسته به خوزستان سفر کند: من نتوانستهام شخصا به خوزستان سفر کنم ولی مشکلات مردم این استان را از طریق رسانهها پیگیری کردهام. قطعا از دولت ایران برای حل مشکلات خوزستان حمایت میکنیم. مساله خوزستان در جهان مطرح شده است و راهکارهایی برای مدیریت مشکلات خوزستان ارائه شده است.
معاون دبیرکل و رئیس برنامه محیطزیست سازمان ملل با بیان اینکه با مدیریت تالابها و منابع آبی و درختکاری میتوان به حل مشکلات گرد و غبار کمک کرد، افزوده است: بخشی از غبارها از کشورهای همسایه و مجاور ایران به خوزستان وارد میشود. هیچ کشوری با تلاشهای خود به تنهایی نمیتواند مشکل گرد و غبار را حل کند و به کمک جامعه جهانی نیاز دارد. مراکز طوفان گرد و غبار در خارج از کشور مراکزی هستند که در دست داعش است. سولهایم درباره بحران آب در خاورمیانه و حل و فصل مناقشات و کم کردن تنشها بر سر آب گفت: برای حل و فصل مناقشات و کم کردن تنشها در بخش آب، راهکار ایجاد اعتماد بین ملتهای مختلف است و ملتها باید بتوانند منابع آب را با یکدیگر مدیریت کنند. برخی از حوزههای آبریز رودخانهها و تالابها فرامرزی هستند، به طور مثال ایران و کشور عراق تالابهای مشترک دارند و رودخانههای فرامرزی در خاورمیانه وجود دارد بنابراین کشورها باید بتوانند با یکدیگر این منابع را مدیریت کنند. سازمان ملل میتواند ملتها را برای جلوگیری از مناقشات منابع آب مدیریت کند.
نقش ترکیه و عراق در ریزگردهای خوزستان
پنجشنبه گذشته، کارگروه ملی مبارزه با ریزگردها با حضور رئیسجمهور در اهواز تشکیل جلسه داده بود. در این جلسه معصومه ابتکار رئیس سازمان محیط زیست به اهمیت عوامل برونمرزی در وضع خوزستان اشاره کرد و در این میان، علاوه بر عراق، نقش ترکیه را هم پررنگ کرد. به گفته ابتکار: کشور ترکیه با زدن سد و انحراف آبهای دجله و فرات، نقش مهمی در گرد و غبار خوزستان دارد. او این صحبت را هنگامی بیان کرده است که به رایزنیهای ایران با عراق در زمینه بحران ریزگرد هم پرداخته بود: در خصوص کانونهای گرد و غبار عراق نیز رایزنیهایی را انجام دادیم. در جلسات متعددی خواستار احیای تالابهای کشور عراق شده ایم ولی متأسفانه دولت ترکیه با سدسازیهایی که انجام داد ۳۵ میلیارد مترمکعب آب دجله و فرات را ذخیره کرده که در خشک شدن تالابهای عراق و تشدید کانونهای گرد و غبار این کشور تأثیر بسیاری دارد.
لزوم کنوانسیون بینالمللی
مقابله با ریزگرد
حال باید دید که ساختارهای بینالمللی برای مقابله با این وضعیت میتوانند به ایران کمک کنند؟ آیا راهکاری برای دخالتهای بینالمللی در این زمینه اندیشیده شده است؟ محمدحسین فصیح رامندی کارشناس حقوق بینالملل در گفتگو با «بهار» از لزوم شکل گرفتن یک کنوانسیون بینالمللی برای مقابله با ریزگردها میگوید و به این نکته اشاره میکند که بدون وجود یک توافق میان کشورهای مختلف، سازمان ملل امکان دخالت در این زمینه را ندارد. او همچنین به این نکته اشاره میکند که در شرایط فعلی، از آنجا که بحران ریزگردها بحرانی داخلی محسوب میشود و تبعات بینالمللی خاصی ندارد، عزم و اراده برای مقابله با آن در مجامع بینالمللی اندک است.
رامندی همچنین به حضور ترامپ در قدرت و تاثیر خطرناک این حضور برای کنوانسیونهای بینالمللی محیط زیست اشاره میکند و میگوید: در چنین شرایطی شکل دادن به یک توافق بینالمللی جدید بسیار مشکل است.
این نکتهای است که اریک سولهایم هم به آن توجه کرده است. معاون دبیرکل و رئیس برنامه محیط زیست سازمان ملل درخصوص موضوع ترامپ و ایالات متحده درباره توافق پاریس گفت: در حال حاضر ایالت متحده موضع خود را در مورد توافق پاریس و مسائل زیستمحیطی مشخص نکرده است ولی ما با دولت ترامپ تعامل خواهیم کرد که بتوانیم مسائل زیستمحیطی جهان را برطرف کنیم. باتوجه به اینکه تمام بازیگران اصلی در سطح جهان در خصوص مسائل محیط زیستی حرکت رو به جلو دارند پس به منفعت خودشان نیز است. ما کشور آمریکا را برای شرکت در این توافقهای بینالمللی تشویق میکنیم ولی اگر نپذیرند، به ضرر خودشان خواهد بود.در چنین شرایطی میتوان گفت، چنان که سولهایم هم گفته است، سازمان ملل بازیگری بسیار کوچک در مسائل محیطزیستی خاورمیانه و از جمله مسئله ریزگردها محسوب میشود و در عین حال چنانکه شهبازی گفته است، سازمان ملل این نقش کوچک را هم به درستی و به خوبی انجام نمیدهد. چرا که بودجه این سازمان برای مقابله با ریزگردها، سراسر به آفریقا سرازیر میشود.
ارسال دیدگاه شما
