وفای به عهد و تحقق وعدهها به جامعه قرآنی
گروه فعالیتهای قرآنی: یکی از مفاهیم بیانکننده ارتباط فرد با افراد دیگر، ارزشهای اخلاق اسلامی در قرآن و وفای به عهد است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از کرمانشاه، یکی از مفاهیم بیان کننده ارتباط افراد با افراد دیگر، ارزشهای اخلاق اسلامی در قرآن و وفای به عهد است و «وفا» بیشتر با قید عهد و پیمان ذکر میشود.
در واقع این قید انجام اعمالی است که انسان تعهد کرده باشد و عبارت از وقوف به امر الهی است و این عبارت از عنایت ازلی است.
وفا در قرآن
در قرآن کریم سه نوع وفا بیان شده؛ وفای به عهد از سوی بنده، وفای به عهد از طرف خدا و وفای به عهد انسانها در قبال یکدیگر.
وفای به عهد مانند اکثر واژههای اخلاقی، متقابل و طرفینی است، وفا ممکن است بین خدا و بنده باشد و یا بین دو انسان و یا بین دو گروهی که با هم پیمانی امضا کرده باشند.
بدون مقدمه به سراغ برخی از بدقولیها در سال 95 که چند روزی بیشتر به پایان آن باقی نمانده است میرویم، قولهایی که باید بدان عمل میشد و عمل نشد.
شاید روشنترین بدقولی از جانب برخی تحقق بیمه فعالین قرآنی باشد که آن هم مربوط به سال 95 نیست، قبلتر از آن نیز به این وعده پرداخته شده بود اما بدان عمل نشده«یکی از مواردی که قرآن وفای به عهد را توصیه میکند، ادای تعهداتی است که فرد بهعنوان مسلمان و بنده خدا پذیرفته است و گویاترین آیه در این زمینه آیه 91 سوره نحل« وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْکيدِها وَ قَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْکُمْ کَفيلاً إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ؛ و چون با خدا پیمان بستید به پیمان خود وفا کنید و سوگندهای خود را پس از محکم کردن آنها میشکنید در حالی که (با بردن نام خدا) خدا را بر خود کفیل قرار دادهاید».
اگر بخواهیم به بدقولی دیگر اشاره کنیم شاید وعده تبدیل وضعیت مربیان قرآنی باشد، که این وعده نیز به سرانجام نرسیده و در این خصوص آیه 35 سوره اسراء به ذهنم خطور میکند که« وَ أَوْفُوا الْکَيْلَ إِذا کِلْتُمْ وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقيمِ ذلِکَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلاً» در این آیه شریفه از عهد و پیمان بین انسانها بهعنوان موجودی یاد شده که گویی زنده بوده و در روز قیامت از او سؤال خواهد شد که آیا انسانها و مسلمانان به خصوص، نسبت به او چه رفتاری داشتهاند و آیا در عمل بیتفاوت بوده و چندان مقید به آن نبودهاند یا نه، آن را محترم شمرده و عمل به آن را برای خود امری ضروری میدانند.
اما بحث درخصوص بودجه، ساماندهی و بسیاری از مشکلات دیگر جامعه قرآنی که هریک از چهرهها به نوعی با آن دست و پنجه نرم میکنند از دیگر این وعدههاست که اگر بخواهیم شرح آن را بازگو کنیم نیاز به شرحی توصیفی دارد که باید پای سخن قرآنیان نشست و گوش داد که قلم عاجز از نوشتن هریک از آنها است.
وعدههای عمل نشده در خصوص مؤسسات قرآنی که خود نیاز به یک واکاوی دقیق و هوشمندانه دارد، اما در اینجا به عنوان وعدههایی از آن یاد کردیم که شاید در سال جدید برخی نسبت به حل آن با برنامهریزی و دلسوزانه عمل کنند و درکنار این مشکلات این نکته به ذهن میرسد که وفای به عهد نشانه ایمان است.
مشکلات بسیاری در این عرصه وجود دارد که هریک نیازمند به پرسش و پاسخ است که شاید در این مجال نتوان آنطور که باید بدان پرداخت اما بدانیم که در آیات قرآن به این نکته تأکید شده که مسئولان باید پاسخگو به خدا و خلق باشند و در راه ادای وظیفه و صیانت از امانتهای خلق و خدا جان را نیز فدا کنند، بنابراین پیمانشکنی در وفای به عهد سزاوار نیست.
در این شرح برخی وعدهها که شاید چندین سال مسئولین نسبت به انجام آن وعده میدهند و سال قبل به سال جدید تحویل میشود و همچنان در ذهن رؤیا باقی میماند و در عمل وعده انجام نشده، اشاره شد پس بیاییم نسبت به وعدههایمان مسئولانه عمل کنیم که«وَ ما وَجَدْنا لِأَکْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَ إِنْ وَجَدْنا أَکْثَرَهُمْ لَفاسِقينَ؛ و برای بیشتر آنان هیچ گونه تعهدی نیافتیم، و حقیقت این است که بیشتر آنها را بسی نافرمان یافتیم» اعراف آیه 102
در واقع این قید انجام اعمالی است که انسان تعهد کرده باشد و عبارت از وقوف به امر الهی است و این عبارت از عنایت ازلی است.
وفا در قرآن
در قرآن کریم سه نوع وفا بیان شده؛ وفای به عهد از سوی بنده، وفای به عهد از طرف خدا و وفای به عهد انسانها در قبال یکدیگر.
وفای به عهد مانند اکثر واژههای اخلاقی، متقابل و طرفینی است، وفا ممکن است بین خدا و بنده باشد و یا بین دو انسان و یا بین دو گروهی که با هم پیمانی امضا کرده باشند.
بدون مقدمه به سراغ برخی از بدقولیها در سال 95 که چند روزی بیشتر به پایان آن باقی نمانده است میرویم، قولهایی که باید بدان عمل میشد و عمل نشد.
شاید روشنترین بدقولی از جانب برخی تحقق بیمه فعالین قرآنی باشد که آن هم مربوط به سال 95 نیست، قبلتر از آن نیز به این وعده پرداخته شده بود اما بدان عمل نشده«یکی از مواردی که قرآن وفای به عهد را توصیه میکند، ادای تعهداتی است که فرد بهعنوان مسلمان و بنده خدا پذیرفته است و گویاترین آیه در این زمینه آیه 91 سوره نحل« وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْکيدِها وَ قَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْکُمْ کَفيلاً إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ؛ و چون با خدا پیمان بستید به پیمان خود وفا کنید و سوگندهای خود را پس از محکم کردن آنها میشکنید در حالی که (با بردن نام خدا) خدا را بر خود کفیل قرار دادهاید».
اگر بخواهیم به بدقولی دیگر اشاره کنیم شاید وعده تبدیل وضعیت مربیان قرآنی باشد، که این وعده نیز به سرانجام نرسیده و در این خصوص آیه 35 سوره اسراء به ذهنم خطور میکند که« وَ أَوْفُوا الْکَيْلَ إِذا کِلْتُمْ وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقيمِ ذلِکَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلاً» در این آیه شریفه از عهد و پیمان بین انسانها بهعنوان موجودی یاد شده که گویی زنده بوده و در روز قیامت از او سؤال خواهد شد که آیا انسانها و مسلمانان به خصوص، نسبت به او چه رفتاری داشتهاند و آیا در عمل بیتفاوت بوده و چندان مقید به آن نبودهاند یا نه، آن را محترم شمرده و عمل به آن را برای خود امری ضروری میدانند.
اما بحث درخصوص بودجه، ساماندهی و بسیاری از مشکلات دیگر جامعه قرآنی که هریک از چهرهها به نوعی با آن دست و پنجه نرم میکنند از دیگر این وعدههاست که اگر بخواهیم شرح آن را بازگو کنیم نیاز به شرحی توصیفی دارد که باید پای سخن قرآنیان نشست و گوش داد که قلم عاجز از نوشتن هریک از آنها است.
وعدههای عمل نشده در خصوص مؤسسات قرآنی که خود نیاز به یک واکاوی دقیق و هوشمندانه دارد، اما در اینجا به عنوان وعدههایی از آن یاد کردیم که شاید در سال جدید برخی نسبت به حل آن با برنامهریزی و دلسوزانه عمل کنند و درکنار این مشکلات این نکته به ذهن میرسد که وفای به عهد نشانه ایمان است.
مشکلات بسیاری در این عرصه وجود دارد که هریک نیازمند به پرسش و پاسخ است که شاید در این مجال نتوان آنطور که باید بدان پرداخت اما بدانیم که در آیات قرآن به این نکته تأکید شده که مسئولان باید پاسخگو به خدا و خلق باشند و در راه ادای وظیفه و صیانت از امانتهای خلق و خدا جان را نیز فدا کنند، بنابراین پیمانشکنی در وفای به عهد سزاوار نیست.
در این شرح برخی وعدهها که شاید چندین سال مسئولین نسبت به انجام آن وعده میدهند و سال قبل به سال جدید تحویل میشود و همچنان در ذهن رؤیا باقی میماند و در عمل وعده انجام نشده، اشاره شد پس بیاییم نسبت به وعدههایمان مسئولانه عمل کنیم که«وَ ما وَجَدْنا لِأَکْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَ إِنْ وَجَدْنا أَکْثَرَهُمْ لَفاسِقينَ؛ و برای بیشتر آنان هیچ گونه تعهدی نیافتیم، و حقیقت این است که بیشتر آنها را بسی نافرمان یافتیم» اعراف آیه 102
