حاج علیبیگی:
سبک زندگی قرآنی با دستورالعمل محقق نمیشود
گروه فعالیتهای قرآنی: معاون قرآن و عترت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مرکزی گفت: اگر منظور ما از سبک زندگی قرآنی این باشد که عدهای در یک اتاق بنشینند و چند خط دستورالعمل بفرستند و ما اجرا کنیم مطمنناً راه به جایی نمیبریم سبک زندگی شناخت و پیوست فرهنگی میخواهد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، نشست«گفتمانسازی سبک زندگی قرآنی» از طرحهای مصوب شورای توسعه فرهنگ قرآنی با حضور علیرضا حاج علیبیگی، معاون قرآن و عترت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان مرکزی برگزار شد.
حاج علیبیگی در این نشست با تأکید بر اینکه داشتن الگو در تمام جوامع و در همه زمینهها به عنوان نقشه راه لازم است گفت: اینکه کجا هستیم و از چه راهی باید به نقطه مورد نظر برسیم و این مسیر چه لوازم و محدودیتهایی دارد همگی در سبک زندگی و الگو تعریف میشود.
وی ادامه داد: این سبک در تمدن غرب به شما آزادی بیحد و حصر میدهد و همین سبک است که نهایتاً به نهیلیسم منتهی میشود، امروز بحرانهای خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی که خود غرب هم به آن اعتراف دارد نتیجه همین سبک زندگی است. مثلاً نهضت فمینیسم که شاید اصل آن برای احقاق حقوق زنان بود ولی از قاعده خارج شد و نتیجه این شده که امروز زن در جوامع غربی مظهر ابزار اقتصادی و تبلیغاتی شده و حتی در مواردی با این نگاه خشونت هم روا داشته میشود، همه این نتایج از نوع سبک زندگی ناشی میشود.
حاج علیبیگی تصریح کرد: اما متولی سبک زندگی کیست؟ اگر منظور ما از متولی واحد، ارگان دولتی باشد قطعاً درست نیست، اما اگر حاکمیت به معنای عام را متولی سبک زندگی بدانیم باید گفت این وظیفه حاکمیت است که متناسب با فرهنگ و ارزشها و مردم شناسی جامعه، سبکی را تعریف کند و البته این سبک انگارههایی دارد.
معاون قرآن و عترت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ادامه داد: مثلاً تقدس نظام خانواده و تک همسر بودن میتواند یکی از این انگارهها باشد، ضرورت رعایت مسائل دینی و خطوط قرمز مذهبی میتواند یکی از این چارچوبها باشد. اما این انگارهها باید واقع بینانه و به روز هم باشد. یعنی شما نمیتوانید سبکی را تعریف کنید که دنیای امروز و پیشرفتها را نبیند. البته این به معنای هم رنگ شدن نیست.
وی با اشاره به ایدهآلهای حاکمیت دینی گفت: هنوز به طور جامع نتوانستیم انگارههای جامعه دینی را تسری دهیم البته تلاشهایی شده مثلاً در الگوی ایرانی اسلامی پیشرفتهایی داشیم، دبیرخانهای هم دارد که البته در نحوه کارکرد آن نقد است اما بالاخره گامی به رو به جلو محسوب میشود حداقل میتوان گفت در واژهها به جمعبندی رسیدیم.
حاج علیبیگی تصریح کرد: اینکه این الگو چه شاخصههایی دارد چیزی نیست که دستورالعملی باشد، جوامع دائماً در حال نو شدن هستند، حاکمیت نمیتواند سبکی را از الف تا ی تعریف کند و انتظار داشته باشد همه این سبک را بدون کم و کاست اجرا کنند ولی میتوان اصول را تعریف کرد مثلاً در مسأله حجاب حدود مشخص شود نه نوع پوشش، تنوع سلایق و روش در فروع مسائل نه تنها اشکال نیست بلکه ضرورت جامعه ایران است مهم این است که ما انگارهها و ارزشهای عامی داریم که همه بر آن وفاق کنند.
وی ادامه داد: آنچه امروز شاهد هستیم با آنچه باید باشد خیلی فاصله دارد یکی از دلایل این وضعیت، گرایش روزانه مردم به فرهنگ غیربومی است. همچنین در معرفی الگوها باید پیوست فرهنگی هم در نظر بگیریم شاید یکی از دلایل عدم موفقیت الگوی ایرانی اسلامی نبود نگاه واقع بینانه و بیتوجهی به پیوست فرهنگی است مگر ما در حوزه سبک زندگی چند فیلم و سریال ساختیم؟
معاون قرآن و عترت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان با اشاره به آرمانهای سبک زندگی ایرانی اسلامی تصریح کرد: آرمانگرایی مانع تحقق سبک زندگی ایرانی اسلامی نیست بلکه جزء لاینفک آن است مثلاً در غرب موضوع تعداد زیادی از فیلمها آخرالزمان و نجات جهان به دست فرهنگ غرب است این یعنی آرمانگرایی و غالب دانستن فرهنگ غربی بر سایر جوامع، حالا چرا وقتی ما میخواهیم این نگاه را بومی کنیم عیب محسوب میشود؟ اگر آرمانگرایی اوهام و خیال پردازی باشد مردود است ولی اگر به معنی نقشه راه و هدفگذاری باشد نه تنها عیب نیست که ضرورت هم دارد.
وی با اشاره به لازمههای حاکمیت قرآن در جامعه گفت: بنده اعتقادی ندارم که در حال حاضر قرآن حاکم است، از نظام بانکداری گرفته تا فرهنگ و اجتماع. قرآن در این زمینهها حرف دارد اما مفاهیم استخراج نشده و مواردی هم که استخراج شده باور وجود ندارد. کسی که مجری کار است باید از بن دندان به آن کار اعتقاد داشته باشد. مثلاً در بحث خودکفایی نظامی، سرمشق عاملین، سفارشات قرآن و کار جهادی بوده. اما در پوشش بومی چقدر طراحان در بحث زیبایی کار کردند؟ این کار انجام نشده و گرایشی هم به سمت پوشش بومی ایجاد نمیشود.
معاون قرآن و عترت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان افزود: در قدم اول استخراج آیات و مصادیق مهم است ولی نه اینکه بیکار بنشینم تا آیات استخراج شود، باید توجه داشت که با حوزه علوم انسانی سر و کار داریم و این حوزه مثل ریاضیات و علوم پایه نیست که همه مسائل در آن روشن و کمی باشد، بازخورد خیلی از مباحث علوم انسانی در جریان اجرا و آزمون و خطا نشان داده میشود.
حاج علیبیگی ادامه داد: امروزه بحث ایجاد تمدن نوین اسلامی مطرح است، اگر قرار باشد افرادی در این زمینه سیاستگذاری کنند که نه از تاریخ ایران آگاهی دارند و نه اسلام قطعاً به نتیجه نخواهند رسید. اگر منظور این باشد که یک عده بروند در یک اتاق بشینند و چیزی بنویسند و ما اجرایی کنیم این کار نشدنی است البته نوشته شده و همایشها و ... هم برگزار شده اما تا چه حد اجرایی شده است؟ مشکل ما عدم خودباروی و اجرایی نکردن این امور است.
وی تأکید کرد: یکی از مسائل مهم در سبک زندگی مسئله خوراک است چرا هر روز فست فود رو به افزایش است، نباید فقط کلی گویی کنیم تا وقتی این موارد لقلقه زبان باشد و اعتقاد قلبی به مباحث ایرانی اسلامی نداشته باشیم مشکل هم چنان پا برجاست.ما باید بدانیم که چرا زندگی غربی به این سرعت رو به گسترش است و چه نیازهایی وجود دارد که جوانان متمایل به کالا و فرهنگ غربی هستند.همه اینها علت دارد باید بدانیم جوانان دنبال رفع چه نوع نیازهایی هستند.
معاون قرآن و عترت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان در پایان گفت: زور چاره کار نبوده و نیست، همه این مسائل پیوست فرهنگی دارد راه درمان یک بیماری، شناخت خوب آن بیماری است وقتی این شناخت را نداشته باشیم سبکی هم نمیتوانیم برای جوانان تعریف کنیم، مسائل علوم انسانی چند وجهی است و با چند خط دستورالعمل نمیتوان آن را حل کرد.
