گذری بر زندگی آیتالله شیخ محمّد حسین آیتی از محققان و مجتهدان بیرجند
گروه اجتماعی: ضیاءالدین محمد حسین فرزند آیتالله محمد باقر آیتی گازاری از محققان، مجتهدان، شاعران و مورخان قرن چهاردهم هجری در بیرجند است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، آیتالله شیخ محمّد حسین آیتی، در نیمه ماه ذی القعده سال ۱۳۱۰ هجری قمری در روستای مهمویی از توابع بیرجند چشم به جهان گشود و تا بیست سالگی در محضر پدر و در مدرسه معصومیه بیرجند مقدمات علوم اسلامی را فرا گرفت.
سپس برای ادامه تحصیل حوزوی به مشهد مقدس رهسپار شد و در محضر میرزا عبدالجواد نیشابوری علوم ادبی را آموخت.
در سال ۱۳۳۱ به گفته خودش از طریق قفقاز، ترکیه، سوریه و لبنان به مکه مشرف شد و به زیارت روضه منوره حضرت رسول نائل آمد و از آن جا به زیارت مشاهد مشرفه ائمه هدی (ع) در عراق رفت، پس از بازگشت به ایران مدت دو سال در حوزه اصفهان به تحصیل پرداخت.
برای تکمیل اندوختههایش به نجف اشرف رفت و در آن جا مبانی فقه و اصول را فرا گرفت و از محضر اساتید تراز اول نجف چون: سید ابوالحسن اصفهانی، شیخ محمد کاظم شیرازی، شیخ علی شاهرودی به دریافت اجازه اجتهاد نائل شد.
در سال ۱۳۴۲ هجری قمری به زادگاهش بیرجند مراجعت و تا پایان عمر به کار تدریس، تالیف، ارشاد مردم، حل و فصل دعاوی و اقامه نماز جماعت مشغول شد.
آیت الله محمد حسین آیتی علاوه بر تسلط در فقه شیعه در فن سخنوری، شعر و نثر تبحر خاصی داشت.
از وی اشعاری به فارسی و عربی باقی مانده که نمونههایی از آن را میتوان در کتاب بهارستان او یافت.
از نظر اخلاقی فردی متواضع و فروتن بود که در مصاحبت با اقشار مختلف مردم این مورد نمایان می شود و همه از مصاحبتش لذت میبردند.
آثار و تالیفات
بهارستان در تاریخ و تراجم رجال قهستان از مشهورترین آثار او است که مشتمل بر چهار مقاله است.
مقاله اول در ذکر اسامی قری و قصبات و مزایای بلوکات، مقاله دوم درباره اوضاع ملکی و سیاسی و امور واقعه قهستان ازعهد ملوک ساسانی تا دولت قاجاریه، مقاله سوم در مورد اماکن متبرکه و بقاع شریفه و مقاله چهارم درخصوص تراجم رجال و بزرگان قهستان از امرای عظام، وزرای والا مقام، علمای اعلام و شعرای شیرین سخن است که به شرحی از خود مولف خاتمه یافته است.
این کتاب در سال ۱۳۲۷ در تهران چاپ شده است. چاپ دوم آن نیز در ۱۳۷۱ شمسی با نظارت استاد احمدی بیرجندی در مشهد منتشر شد.
