آثار ظاهری نماز در زندگی
گروه اجتماعی: نماز نه تنها قرب و نزدیکی به خداوند را برای انسان به ارمغان می آورد بلکه تاثیرات آن در زندگی فردی و اجتماعی انسان نیزبی شمار است،آثاری که در بهبود زندگی آدمی نقش بسزایی دارد و بیشک با پرپا داشتن نماز، با توجه به آثار و فواید بیشمار آن، جامعه رفته رفته به سوی کمال و سعادت، پیش میرود.
1- زینت اسلام:
رسول خدا ( صَلَّ اللّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فرمودند : « اِنَّ لکلِّ شیءٍ زینَةٌ و زینةُ الاسلامِ الصلاةُ الخمسِ » براستی برای هر چیزی زینتی است و زینت اسلام نمازهای پنج گانه میباشد.
2- ستون مؤمن:
رسول خدا ( صَلَّ اللّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فرمودند : « لکلِّ شیءٍ رُکنٌ و رکنُ المؤمِنِ الصلاةُ » برای هر چیزی پایه و ستونی است و ستون مؤمن نماز است.
3- پشتوانه عظیم در حل مشکلات:
خداوند سبحان در برابر مشکلاتی که دشمنان اسلام و مشرکین از راههای مختلف برای رسول خدا ( صَلَّ اللّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) به خاطر ابلاغ رسالت ایجاد می کردند در قران سوره مبارکه بقره آیۀ 45 و 153 به مؤمنان می فرماید : « یا أیُها الَّذینَ آمَنوا استَعینوا بالصبرِ و الصلاةِ اِنَّ اللهَ مع الصابرینَ » ای کسانی که ایمان آوردهاید ( در برابر مشکلات و حوادث ) از صبر ( روزه ) و نماز کمک بگیرید زیرا خداوند سبحان با صابران است .
امام صادق ( علیه السلام ) فرمودند : « کانَ علیٌّ إذا اَهالَهُ اَمرٌ فَزَعٌ قامَ إلی الصلاةِ ثُمَ تَلاهذِهِ الآیةَ ( واستَعینوا بالصبرِ و الصلاة » هنگامی که مشکل مهمی برای علی علیه السلام پیش میامد به نماز بر می خاست سپس این آیه را تلاوت می فرمود : « واستَعینوا بالصبرِ و الصلاة »
حضرت علی (علیه السلام ) فرمود : « الذکرُ یُوجِبُ الاِعتِبارَ و یؤمِنُ الاِعسارَ و یُثمِرُ الاِستظهارَ » یاد خداوند سبحان موجب پذیرش پند و ایمنی از سختی است و میوه اش پشتیبان یافتن است.
4- جلسه عاشق با معشوق:
حضرت علی ( علیه السلام ) فرمود : « ذاکرُ اللهِ سُبحانَهُ مُجالِسُهُ » یاد کننده خداوند سبحان همنشین خدا است .
و همچنین آن حضرت می فرماید : « الذِکرُ مُجالَسَةٌ المَحبُوبِ » یاد خدا و ( نماز ) با دوست ( خداوند ) همنشین بودن است.
5- سدی در برابر گناهان:
خداوند بزرگ می فرماید : « اُتلُ ما اُوحِیَ اِلیکَ مِنَ الکِتابِ و اَقِمِ الصلاةَ اِنَّ الصلاةَ تَنهی عَنِ الفَحشاءِ و المنکَر و لذکرُ اللهِ اَکبرُ و اللهُ یِعلَمُ ما تَصنَعونَ » آنچه را از کتاب آسمانی ( قرآن ) به تو وحی شده تلاوت کن و نماز را برپا دار که نماز ( انسان را ) از زشتی ها و منکرات باز می دارد و ذکر خدا از آن ( نهی از فحشا و منکر ) هم بالاتر است و خداوند می داند شما چه کارهایی انجام می دهید .
رسول خدا ( صَلَّ اللّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فرمودند : « لا یَزالَ الشیطانُ ذُعراً مِنَ المؤمنِ ما حافَظَ علَی الصلاتِ الخَمسِ لِوَقتِهِنَّ فإذا ضَیَّعَهُنَّ تَجَرَّأَ علیه فَأدخَلَهُ فِی العَظائِمِ » انسان مؤمن تا هنگامی که نمازهای پنجگانه اش را سر وقت می خواند شیطان از او می ترسد ( و نمی تواند او را وسوسه کند ) اما زمانی که نمازش را ضایع نمود ( و اول وقت نخواند ) بر او جرأت پیدا می کند و او را در گناهان بزرگ وارد می کند.
رسول خدا ( صَلَّ اللّهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ ) فرمودند : « مَن لم تَنهَهُ صَلاتُهُ عَنِ الفَحشاءِ و المنکر لم یَزِد مِنَ اللهِ الّا بُعداً » کسی که نمازش او را از فحشاء و کارهای زشت منع نکند جزء دوری از خداوند سبحان چیزی دیگر نصیبش نمی شود . امام رضا ( علیه السلام ) فرمود : « و صَارَ ذالک علیه فی کلِّ یَومٍ و لَیلَةٍ لِئَلّا یَنسَی العَبدُ مُدبِرَهُ و خالِقَهُ فَیَبطُرَ و یَطغَی (یطغا) و لِیَکونَ فی طاعَةِ خالِقِهِ و القِیامِ بَینَ یَدَی رَبِّهِ زاجِراً لَهُ عَنِ المَعاصی و حاجِزاً و مانِعاً عَن اَنواعِ الفَسادِ »
نماز در هر شبانه روز واجب شد تا این که انسان ( عبد ) مدیر و خالقش را فراموش نکند ( تا در ار فراموشی ) سر گردان شود ، و بعد طغیان و ظلم کند . و نیز نماز واجب شد تا بشر مطیع خداوند باشد . و ایستادن در برابر حق تعالی باعث جلو گیری از گناهان می شود ، و سپر و مانع انواع فساد می گردد.
6- سلامتی بدن در نماز:
حضرت علی (علیه السلام ) میفرماید: « قِیامُ اللَّیلِ مُصِحَّةٌ لِلبَدَنِ » نماز شب بدن را سالم میکند.
امام سجاد (علیه السلام ) میفرماید: « و فی مُناجاتِک رَوحی و راحَتی و عِندَکَ دَواءُ عِلَّتی و شِفاءُ غَلَّتی » (خدایا) شادی و راحتی من در مناجات با توست ، دواء بیماریم و شفاء قلب سوزانیم نزد توست.
روح و جسم ارتباط تنگاتنگی با هم دارند. بطوری که شادابی روح، در طراوت و سلامت جسم، و خستگی روح در پژمردگی و بیماری جسم اثر میگذارد. فردی که با نماز و مناجات با خداوند بزرگ اظطراب و دلهره و پریشانی و غصه هایش را از روان خود میزداید، به مراتب بدنش سالمتر از فردی است که در اثر ترک نماز و عشق به دنیا حرص و ولع و غم و غصه تمتم وجودش را فراگرفته است.
لذا با یک نگاه در جامعه می بینیم افرادی که از
اعتقاد ضعیف برخوردارند و اهل دعا و نماز و راز و نیاز واقعی نیستند ، به خاطر رسیدن
به ظواهر دنیا و تجملات و خود نمایی که از ارمغان فرهنگ غرب است در یک اظطراب عجیبی
بسر می برند که این پریشانی و اظطراب باعث شده سراسر وجودشان را غم فراگیرد ، بطوری
که برای هر موضوع کوچک دنیای در محل کار و منزل نسبت به یکدیگر حمله ور می شوند و برای
تسکین اعصاب و روان، روانه دکتر اعصاب و روانشناس میشوند. در حالی که دکتر اصلی
خداوند بزرگ است ، و نسخه ی شفابخش او برای درمان نماز میباشد. اگر چه اینگونه افراد
از ظاهر فریبندهای و غرور کاذبی برخوردارند ولی حق این است که اینها در اثر عمل نکردن
به نسخه شفابخش، هم روح و هم جسمشان مریض است بر همین اساس حضرت علی ( علیه السلام
) فرمود: « الهَمُّ یُذیبُ الجَسَدَ .» آتش اندوه و غم، بدن انسان را مانند فلز مذاب
، آب می کند . « الهَمَّ نِصفُ الهِرَمَ »
اثر غم و غصه انسان نیرومند را ناتوان میکند و در جوانی او را نیمه پیر میسازد. « اَفضَلُ مِن صِحَّةِ البَدَنِ تَقوَی القَلبِ » سلامتی روح و قلب ( که به وسیله ی دوری از گناه و توجه به معنویت و عبادت حاصل می شود ) بالاتر از سلامتی بدن است.
از آیات و روایات استفاده می شود که : استقامت و نماز انسان را در حل مشکلات پیروز و در برابر حوادث مقاوم می کند ، زیرا نماز ارتباط انسان را قدرت مطلق و خالق هستی برقرار می کند، و کسی هم با چنین قدرتی ارتباط داشت دیگر ترس، ناامیدی و خستگی برایش معنا ندارد.
یادداشت: حجت الاسلام سرمیلی
