وی اظهار کرد: این افاضه نعمت میتواند جنبههای مادی داشته باشد و میتواند فکر و فرهنگ باشد. یکی از کارهایی که پیامبر(ص) انجام داد این بود که فکر توحیدی و فکر عدالت اجتماعی و فکر اینکه انسانها کار را برای رضوان خدا انجام دهند ـ نه برای هواهای نفسانی ـ در بشریت نهادینه کرد. به گونهای که تا روز قیامت هر نوع گرایش و رفتار دینی که برای خداوند انجام میشود پیامبر اکرم(ص) در آن مؤثر است. از این جهت، حضرت محمد(ص) یک نوع رحمت برای همه مردم است.
این مدرس حوزه و دانشگاه ادامه داد: پیغمبر اکرم(ص) اعتقادات مردم را تصحیح کرد و به باورهای ایمانی مردم ارتقا بخشید و آنها را از باورهای غلط، شرکآلود و کفرآمیز برحذر داشت. مقام عظمای رسالت؛ پیامبر اکرم(ص) در حقیقت شفافیتی را از نظر اعتقادی و فکر دینی ایجاد کرد که سراسر دنیا از آن بهرهمند میشوند. این هم یک بعد از رحمه للعالمین بود پیغمبر اکرم(ص) است.
فقیهی جنبه دیگر رحمت را بحث اخلاق برشمرد و گفت: اخلاق هم بحث صفت اخلاقی است، هم رفتار اخلاقی. انسانها چه کار خوب و باارزش انجام میدهند و یا رفتارهاشان رفتارهای باارزشی است، دارای مراتب و درجات هستند. گاهی وقتها انسان کار خوبی انجام میدهد برای اینکه خود نتیجه آن را ببیند و گاهی کسی کار خوبی انجام میدهد، نه به خاطر اینکه خود نتیجه آن را ببرد؛ بلکه برای آن انجام میدهد تا طرف مقابل نتیجه مطلوب را بگیرد و پیامبر اکرم(ص) خود را فدا کرد، آن همه رنج کشید که این افاضه نعمت اخلاقی را به بشریت عرضه بدارد و دیگران به سعادت برسند.
مدیر مؤسسه مطالعات مشاوره
اسلامی در ادامه با بیان اینکه رحمت با عاطفه همراه است، توضیح داد: افاضه نعمت باید به
گونهای باشد که با امیال و گرایشات فرد هماهنگ باشد، آن را دوست داشته باشد. پیغمبر اکرم(ص) این بُعد عاطفی را که
رابطه انسانها با هم یک رابطه ارزشمند و مطلوب باشد، تقویت کرد و رفتاری را مطرح کرد که آن رفتار از هر کس صادر شود، باید بُعد عاطفی داشته باشد.
وی در توضیح این مطلب افزود: در متون دینی ما عواطف جزء عقل به حساب آمده است: «و مما اعطی العقل، التعطف» یعنی از چیزهایی که به عقل داده شده، عاطفه است. عقل در
حقیقت تشخیص میدهد، هدایت میکند و مدار و جریان را به سمت اهداف مطلوب به راه میاندازد. اگر عقل همراهش عاطفه نباشد هیچ گاه به نتیجه نخواهد رسید. از همین رو، عقلی که مورد بحث است، عقلی است که همراهش عاطفه است، نه اینکه عقلی باشد که از عاطفه جدا باشد و این حرفی که میزنند که مردها عاقل هستند و زنها عاطفی با منطق روایی ما سازگار نیست.
فقیهی ادامه داد: لذا رحمتی که
پیامبر اکرم(س) توانست به مردم افاضه کند همیشه همراه با عاطفه بود و اگر غیر از این بود، نمیتوانست
نفوذ کند و مؤثر باشد. این تأثیر او است که باعث شده خدای متعال بفرماید: «انک لعلی خلق عظیم» یعنی پیامبر(ص) خلق برجستهای دارد که همین اینکه افرادی ایشان را میدیدند، جذبشان میشدند. خیلی از افراد به خاطر اخلاق پیامبر(ص) مسلمان شدند؛ و خیلی مواقع نیاز نبود پیامبر(ص) استدلال یا اقامه برهان کند.
این مدرس حوزه و دانشگاه در پایان گفت: بنابراین از چیزهایی که باید به آن توجه کنیم این است که مفهوم رحمت للعالمین را بیابیم و در تمام ابعاد آن را در خود پیاده کنیم. عید مبعث، عیدی است که رحمت را برای جهانیان ایجاد کرده است و پیغمبر اکرم(ص) واسطه این رحمت شده است؛ این رحمت ذاتا از خدای متعال است و این سعه وجودی پیغمبر اکرم(ص) بود که توانست این رحمت را برای جهانیان به ارمغان بیاورد.