5 بعد سلامت معنوی از منظر اسلام/ سلامت معنوی بدون دستیابی به معنویت سالم میسر نیست

حجت الاسلام والمسلمین مسعود آذربایجانی عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در گفت‌وگو با خبرگزری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، به ابعاد و مفوم سلامت معنوی پرداخت.

وی با بیان این که سلامت معنوی بدون دستیابی به معنویت سالم ممکن نیست، اظهار کرد: برای دسترسی به معنویت سالم دو روش موجود است که نخست روش عقلانی است و روش دوم روش نقلی و وحیانی است؛ ما به مفروض گرفتن این که فرهنگستان علوم پزشكي جمهوري اسلامي مبنایش پذیرش دین اسلامی است با روش وحیانی باید بحث را پیش ببریم. بنابراين براي دستيابي به معنويت سالم بايد ويژگي هاي پنجگانه آن را در متون اسلامي نام ببريم.

وی افزود: اولین ویژگی که در متون دینی اسلام آمده این است که محوریت معنویت با توحید است به این معنی که معنویت در اسلام سمت و سوی خدایی دارد.

عضو هیأت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه دومین ویژگی معنویت در اسلام را ایمان دانست و گفت: بر این اساس معنویت همراه با عمل است و بدون مناسک رسیدن به معنویت امکانپذیر نیست؛ سومین ویژگی این است که معنویت اسلامی مستلزم نوعی باطنی‌گرایی و عبور از ظواهر است؛ و نه به معناي بي توجهی به ظواهر. این در مقابل نگاه‌های قشری مانند نگاه سَلفی به معنویت است که ما از ظواهر به معنا عبور کنیم.

وی ویژگی چهارم معنویت در اسلام را فراگیر بودن معنویت اسلامي عنوان کرد و عنوان کرد: برخلاف نگاه سازمان بهداشت جهانی که امروزه معنویت را در عرض و در کنار ابعاد زیستی، رواني و اجتماعی قرار می‌دهد، معنویت اسلامی از بن مایه‌های زیستی تا ابعاد روانی اجتماعی فراگیر است و همه آن‌ها را شامل می‌شود و معنویت اسلامی از لحظه انعقاد نطفه تا لحظات آخري مرگ را شامل می‌شود.

آذربایجانی یادآور شد: پنجمین ویژگی این است که معنویت اسلامی تعدیل‌گر و جبران کننده است و نواقص ابعاد جسمانی و كاستي‌ها را مي‌گيرد و فراوانند کسانی که بیماری دارند ولی با قدرت معنویت می‌توانند سرپا بایستند.

وی با بیان این که بر اساس این ویژگی‌های پنجگانه ما می توانیم پنج مؤلفه را برای سلامت معنوی در اسلام ذکر کنیم، تصریح کرد: سلامت این است که انسان به یک حد نصابی از بینش، کوشش و کشش برسد و این بینش، کوشش و کشش در پنج بعد می‌تواند مؤلفه های سلامت معنوی را شکل بدهد.