بررسی علل وقوع مصیبتها و مشکلات از منظر قرآن
گروه معارف: اشتباهات رفتاری، زدودن پرده غفلت، آزمایش الهی و ... از جمله علل مصیبتها و مشکلات زندگی از نگاه وحی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) از خراسانجنوبی، همه ما در زندگی با سختیها و مشکلات فراوانی رو به رو میشویم. گاه بیماریهای سخت جسمی به سراغمان میآید، زمانی با تنگناهای مادی دست و پنجه نرم میکنیم و گاهی نیز مرگ ناگهانی یکی از عزیزانمان ما را در بهت فرو میبرد.
اما به راستی علت این سختیهای زندگی چیست؟ چرا خداوند مهربان و رحیم چنین مصیبتهایی را در تقدیر انسان قرار میدهد؟ اگر به این سؤالات پاسخ درستی ندهیم ممکن است در ایمان و توحید ما نیز خلل وارد شود. از این جهت در این نوشتار به بررسی چرایی مشکلات زندگی از منظر قرآن میپردازیم.اشتباهات رفتاری زمینهساز مشکلات زندگی
در وقوع مشکلات زندگی گاه خودمان مقصر هستیم. وقتی شخصی به قند خون بالا مبتلا است اما مراعات رژیم غذایی مورد تأکید پزشک را نمیکند و در نتیجه به عوارض دیابت چون قطع پا و ... مبتلا میشود چه کسی جز خودش را میتواند سرزنش کند.
وقتی در رانندگی مراعات قواعد راهنمایی و رانندگی را نمیکنیم و خدای نکرده دچار تصادف میشویم، چه کسی جز خودمان در این اتفاق ناگوار سهیم است؟ بهتر نیست به جای سرزنش کردن قضا و سرنوشت کمی در سبک زندگیمان تغییر ایجاد کنیم.
در قرانکریم آیه 30 سوره شوری به این نکته اشاره شده است و به صراحت میفرماید«وَمَا أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ هر مصيبتي به شما رسد به خاطر اعمالي است كه انجام دادهايد و خدا بسياري را نيز عفو ميكند»
مصیبت، پرده غفلت را از چشمان انسان میزداید
انسان تا شرایط زندگی برای او به صورت عادی و طبیعی بگذرد متوجه آنچه پیرامون او است، نمیشود، ممکن است خطاهای زیادی مرتکب شود و در حق دیگران ظلم روا دارد اما بدون اینکه توجهی به رفتارش بکند روزهای عمرش میگذرد.
اما گاه یک اتفاق و یک مصیبت شخص گنهکار را بیدار میکند. یک بیماری به او هشدار میدهد که باید بیش از این به پرونده اعمالش خودش رسیدگی کند قبل از آنکه در سرای باقی به پرونده او رسیدگی کنند و حتی مرگ یک عزیز او را متوجه معاد میکند.
آیه 94 سوره اعراف نیز به این مسئله اشاره دارد و می فرماید «وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا أَخَذْنَا أَهْلَهَا بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ ما در هيچ شهر و آبادي پيامبري نفرستاديم مگر اينكه اهل آنرا به ناراحتيها و خسارتها گرفتار ساختيم شايد بخود آيند و به سوي خدا بازگردند.»
گاه در سختی مصلحت بندگان نهفته است
ما انسانها و بندگان فقط چند قدم جلوی پای خویش را میبینیم و از آینده و آنچه در سالیان آتی قرار است برای ما رخ دهد، خبر نداریم. خیلی مسائل را شر میدادیم در حالی که ممکن است خیر و عاقبت به خیری ما در آن باشد.
جوانی که برای ازدواج با شخص خاصی اصرار دارد و امکان این برای او مهیا نمیشود، چه میدادند شاید اگر این ازدواج رخ میداد در طول زندگی سختیهای بیشتری از این رنج فراق را تحمل میکرد. پس باید با رویکردی مثبت حتی به سختیها نگاه کرد.
در آیه 216 سوره بقره این مهم اشاره شده و میفرماید«عَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَعَسَى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا وَهُوَ شَرٌّ لَكُمْ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ چه بسا چيزي را خوش نداشته باشيد، حال آنكه خير شما در آن است و يا چيزي را دوست داشته باشيد، حال آنكه شر شما در آن است. و خدا ميداند، و شما نميدانيد.»
مشکلات، زمینهساز رشد معنوی انسان
گاه در سختیها رشد معنوی انسان نهفته و انسان را مقام رضای الهی که بالاترین مقامات معنوی است میرساند. اینکه شاعران ما گفتهاند هر که در این بزم مقربتر است، جام بلا بیشترش میدهند به این نکته اشاره دارد.
اگر انسان در برابر آزمایشهای الهی که همان سختیها است سربلند بیرون آید، بیشک مورد لطف و رحمت خداوند قرار میگیرد.
در آیه 155 تا 157 سوره بقره به این موضوع اشاره شده و آمده است که«وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ قطعا همه شما را با چيزي از ترس، گرسنگي، زيان مالي و جاني و كمبود ميوهها آزمايش ميكنيم و بشارت ده به استقامتكنندگان آنها كه هر گاه مصيبتي به آنها رسد ميگويند: ما از آن خدا هستيم و به سوي او باز ميگرديم، اينها همانها هستند كه الطاف و رحمت خدا شامل حالشان شده و آنها هستند هدايتيافتگان.»
حکیمه بهمن زاده
