بازنگری در برنامههای راهبردی نهاد کتابخانهها
گروه ادب: در نشست آیندهپژوهی و برنامهریزی راهبردی کتابخانههای عمومی بر لزوم بازنگری برنامههای راهبردی نهاد کتابخانهها تاکید شد و از این موضوع سخن به میان آمد که مسئولان این نهاد به دنبال افزایش بهرهوری منابع به منظور اثرگذاری بیشتر در جامعه هستند.
وی افزود: با همراهی و اندازهگیری کامل فعالیتهای کتابخانههای عمومی و برنامههایی که به انجام میرساند، باید گفت که نیازمند همکاری کارمندانی هستیم که در سازمانها و موسسات دیگر که فعال در حوزه کتاب هستند، هستیم.
جوهرچی ادامه داد: هدفمندی و توجه به غایت از ویژگیهای هر انسان خردمند و یا سازمان خردبنیان است. بدون مشارکت، همفکری و پشتیبانی، همچنین بدون حضور همه نهادها و سازمانها در این شبکه، مشارکت اجتماعی محقق نمیشود.
اعرابی، مجری طرح آینده پژوهی در ادامه این نشست اظهار کرد: برنامه راهبردی سابقه طولانی در نهاد کتابخانهها دارد که در صدد بازنگری آن هستیم، این برنامه برای سالهای پیش بود که بازنگری فعالیتهای عملیاتی موضوع این جلسه است. در این راستا سه نکته حائز اهمیت است، نخست اینکه چرای انجام این کار و ضرورت آن مشخص شود و در وهله دوم چیستی و در وهله سوم چگونگی انجام آن معلوم شود.
وی با بیان اینکه طی 10-15 سال اخیر رویکرد کشور به این سمت پیش رفته است که برنامههای راهبردی را مورد توجه قرار دهد، گفت: سازمانها تلاش کردند رویکرد فعالیتهای خود را به همین سمت متوجه کنند، در این راستا میتوان به وزارت نفت و نیرو اشاره کرد که سابقه طولانی در برنامه راهبردی دارند و حتی میتوانند تا ده سال دیگر برای انجام فعالیتهای خود تخمین بزنند اما در کنار این وزارتخانهها سازمانها و وزارتخانههای نیز هستند که برنامه مشخصی ندارند و نمیدانند باید چه کاری انجام بدهند که از این دست سازمانها بسیار زیاد است. برنامههای راهبردی پیش از این داشته است و ما درصدد بازنگری در آنها هستیم همچنین میخواهیم مقدمهای را به آن بیفزایم و آن را به برنامههای عملیاتی متصل کنیم.
اعرابی ادامه داد: بنا به اسناد بالا دستی و رویکرد جمهوری اسلامی ایران و با توجه به اینکه نهاد کتابخانهها نیز سابقه برنامه قبلی در این باره داشته است، در نظر داریم که دو موضوع آیندهپژوهی و عملیات را به عملکرد آن اضافه کنیم. در این راستا بخشهای ذهنی و ایدهپردازی بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد.
وی همچنین اظهار کرد: در نهاد کتابخانهها منابع متعددی داریم که بخشی از آنها فیزیکی است، مانند تجهیزات و لوازم بحث دیگر منابع انسانی است که کتابداران بیشتر آنها را تشکیل میدهند، منابع دیگر اطلاعات هستند؛ مانند کتاب و منابع مالی نیز از این جمله به شمار میروند. قرار است این منابع در سطوح مختلف مورد استفاده حداکثری قرار بگیرند تا اثر بخشی آنها در جامعه افزایش یابد.
اعرابی گفت: به دنبال افزایش بهرهوری منابع برای اثربخشی بیشتر در جامعه هستیم؛ در این راستا افزایش بهرهوری پایدار را دنبال میکنیم. البته میزان فناوری و کیفیت زندگی را نیز میتوان در این زمینه مورد استفاده و توجه قرار داد، در این رابطه الگوی سهحلقهای به مدیریت برای نهاد کتابخانهها را طراحی کردهام. منابع، اهداف، مدیریت نهاد این حلقهها را تشکیل میدهند در این حوزه یکی از ابزارها برای مدیریت، برنامهریزی است.
اعرابی در ادامه سخنانش عنوان کرد: قرار بر این است که از آنچه داریم در راستای افزایش کارآمدی و اثر بخشی بهره بگیریم. در این حوزه مدیریت بسیار مهم است که باید این ابزار را تقویت کنیم. معاونت برنامهریزی در نهاد کتابخانهها وجود دارد که این کار را انجام میدهد و تاکنون موفق بوده و میخواهیم آن را بازنگری کرده و ارتقاء دهیم.
وی بیان کرد: طراحی ساختار ابزار دوم ماست. کیفیت و کمیت نیروی انسانی نیز دیگر ابزار مورد استفاده است. باید کارایی و کارآمدی را افزایش دهیم که سیستمها و کارکردها نیز ابزار دیگری در این حوزه به شمار میآیند. همچنین سه وظیفه در مدیریت نهاد بر عهده داریم که برنامهریزی، اجرا، روز آمدکردن دو مورد اول و دوم این وظایف را تشکیل میدهد.
اعرابی یادآور شد: پیش فرض ما این است که سه حلقه اصلی در نهاد کتابخانهها داریم که بسیار مهم هستند اینکه آن حلقهای که منابع را به اهداف میرساند یک بخش برنامه است با تغییر ساختار، نیروی انسانی و اجرا تداوم پیدا میکند. در این حوزه تمرکز ما بر روی برنامه است که در انتخاب راهکارها، پیشنهادها، نسخهها و تجویز میرسیم. آنها مقدماتی دارد که بخشی قبل از نسخه و برخی دیگر نیز بعد از نسخه باید انجام شود تا چیستی کار را به ما نشان دهد که به آن قاعده علم تا عمل میگویم اصل علمی بودن از ضابطههای قبل از نسخه است.
