مجید قیصری مطرح کرد؛
پیشنهاد برگزاری جشنوارههای ادبی و سینمایی درباره جنگ بوسنی
گروه ادب: نویسنده ایرانی و برگزیده جایزه جلال آلاحمد در جریان گفتوگوی فرهنگی بین نويسندگان ایرانی و بوسنیایی، پیشنهاد برگزاری جشنوارههای ادبی و سینمایی درباره جنگ بوسنی را مطرح کرد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) به نقل از روابط عمومی بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان، هر ساله آيين پیادهروی صلح موسوم به «مارشِ میرا» از منطقه نزوک تا پوتوچاری سربرنيتسا در بوسنی و هرزگوين برای بزرگداشت جانباختگان و قربانيان نسلکشی جنگ بالكان انجام میشود. اين آيين در سالهای اخير به گردهمايی نويسندگان، فعالان صلح و روشنفكران از سراسر جهان تبدیل شده است تا در آن نسبت به جنگ و كشتار بیگناهان و غيرنظاميان ابراز انزجار شود که امسال، بنياد شعر و ادبيات و داستانی ايرانيان، جمعی از نويسندگان را در این مراسم جهانی شركت داد.
يكی از برنامههای جنبی اين حضور، نشست مشترک نويسندگان ایرانی با جمعی از اندیشمندان بوسنايی با عنوان «گفتوگوی فرهنگی» بود كه پس از برگزاری مراسم پیادهروی و زیارت قبور شهدای نسلکشی سربرنیتسا در قبرستان پوتوچاری در سالن یونیتیک شهر سارایوو برگزار شد.
مقاومت فرزندان بوسنی فراموش نشود
اين نشست با سخنان المير باشوويچ، نويسنده بوسنيايی آغاز شد. باشوويچ در سخنانش به بيان تأثير هنر در زندگی مسالمتآميز انسانها پرداخت و تأكيد كرد: اجتماع نويسندگان، هنرمندان و اهل قلم و فكر و انديشه، از بروز وقايعی مانند نسلكشی سربرنيتسا جلوگيری میكند.
در ادامه نوبت به مریم برادران، نويسنده کتاب «ر»، برگزیده نهمین جایزه جلال آلاحمد رسید. او گفت: در اين راهپيمايی، افرادی شركت داشتند كه تفاوتهايی اساسی باهم داشتند؛ اما در كنار يكديگر حضور يافته بودند تا پيام صلح خود را به جهانيان مخابره كنند.
وی ادامه داد: حدود ٧ سال پيش، تحقيقی را برای نگارش كتابی با موضوع جنگ بوسنی آغاز كردم كه ٤ سال به طول انجاميد و بعد، يك سال زمان برد تا كار نوشتن آن به اتمام برسد كه در حال حاضر در بوسنی در حال ترجمه و چاپ است. تجربه نوشتن اين كتاب، سبب شد تا در اين راهپيمايی حضور داشته باشم و وقايع جنگ بالكان را بهتر بشناسم؛ هر چند لمس واقعيت آنچه در سربرنيتسا گذشته است، هيچگاه برای ما قابل درك نخواهد بود؛ چون ما نويسندگان ايرانی، ترس، حس ناامني و گرسنگی و نسلكشی را در دوران معاصر درک نكردهايم.
در بخش دیگری از این نشست، حسن حبیبزاده، نويسنده و مستندنگار كشورمان اظهار کرد: درباره جنگ عراق عليه ايران، هزاران كتاب نوشته و صدها فيلم ساخته شده و میشود. با اين حال رهبر معظم انقلاب اسلامی فرمودهاند كه اگر درباره دفاع مقدس صد سال هم كتاب نوشته و فيلم ساخته شود، باز هم كم است. چرا كه روايت است كه ملت را زنده نگه میدارد. هر ملتی روايت نداشته باشد، ملت مردهای است.
وی در ادامه خطاب به گروه نويسندگان بوسنيايی شركتكننده در اين نشست گفت: اگر نتوانيد درباره جنگ بوسنی و نسلكشی آن روايت كنيد، ادامه همان نسلكشی اتفاق خواهد افتاد. من منع تاريخنگاری از جنگ بوسنی را درك نمیكنم. اگر نتوانيد اين قصهها را روايت كنيد، اتفاقات تلخ گذشته باز هم رخ خواهد داد و اين از خود نسلكشی سربرنيتسا بدتر است.
وی در پايان تأكيد كرد: اگر شما تاريخ خودتان را روايت نكنيد، دشمنانتان تاريخ شما را روايت و شما را در سربرنيتسا متهم خواهند كرد.
در ادامه اين نشست، حامد عسگری ابياتی از اشعار خود را خواند و پس از آن مجید قیصری، برگزیده هشتمین دوره جایزه جلال و نویسنده آثار تحسینشدهای چون «نگهبان تاریکی»، «شماس شامی»، «سه کاهن» و «سه دختر گلفروش» با بيان سخنانی در خصوص اينكه چرا بايد درباره جنگ بنويسيم، گفت: ايران و بوسنی، وجه مشترك بسياری دارند. يكی از اين وجوه مشترك، محاصره در جنگ است. در جنگ بالكان شهرهای بوسنی محاصره بودند و در دفاع مقدس هم تمام كشور ايران از سوی متحدان ارتش بعث عراق در محاصره قرار داشت.
وی در ادامه سخنانش با اظهار اینکه باور ما اين است كه جنگ، سرباز خودش را پيدا میكند، گفت: در ايران و در سالهای بعد از دفاع مقدس ديديم كه سربازها به نويسندگان جنگ تبديل شدند. خود من روزی به عنوان داوطلب در جنگ شركت داشتم. آن زمان حتی نمیدانستم رمان چيست و داستان چيست؛ اما حالا ٢٢ سال است كه مینويسم. با توجه به اين تجربه، تأكيد میكنم كه تمام افراد بايد دست به دست هم بدهند و درباره هولوكاستی كه در سربرنيتسا رخ داده است، بنويسند.
قیصری در پايان سخنانش پيشنهاد برگزاری فستيوالهای ادبی و سينمايی را در حاشيه پيادهروی مارش ميرا برای اثرگذاری بيشتر ارائه داد.
محمدرضا شهیدیفرد، فعال فرهنگی حاضر در جنگ بوسنی، کارگردان مستندی با عنوان «بهانه بوسنی» و کارشناس برنامههایی چون «مردم ایران سلام» و «پارک ملت»، آخرین سخنران اين نشست بود که در سخنان خود با تأكيد بر اينكه از مشاهداتش در بوسنی به اين نتيجه رسيده كه مشتركات بسياری بين سالهای دفاع مقدس در ايران و جنگ بوسنی وجود دارد، گفت: بين ما اعتقادات و حوزههای تاريخی مشترك وجود دارد. اين اشتراكات با ديگران هم هست؛ اما اين همه صميمت بين ما و آنها نيست، ولی بين مردم ايران و بوسنی وجود دارد.
وی ادامه داد: هر اثر ادبی و هنری كه در خصوص جنگ در ايران و بوسنی توليد شده، به كار هر دو كشور میآيد.
شهيديفرد اظهار داشت: زمان جنگ بالكان مدتی را در بوسنی گذراندم. ميزبانان خوبی در اين كشور از من پذيرايی كردند و از اين بابت خود را مديون بوسنيايیها میدانم. حالا بعد از ٢٢ سال به اين كشور آمدهام تا ببينم میتوانم دين خود را ادا كنم يا نه. آمادهام تا قصه قهرمانیهای شما را بشنوم. تا الان، صحبت از غم و اندوه بود؛ در حالي كه شهادت میدهم كه مردم شما ٤ سال مقاومت و پيشروی كردند و تماميت ارضی خود را از دست ندادند.
وی در پايان پيشنهاد کرد: كتابهایی درباره جنگ بوسنی از سوی نويسندگان بوسنيايی معرفی شوند تا اقداماتی برای ترجمه آنها به زبان فارسی آغاز شود.
