شاخصههای اصلی شهرهای اسلامی
کانون خبرنگاران نبأ: رئیس مجمع جهانی شهرهای اسلامی بیان کرد: در یک قرن پیش برای عنوان شهرهای اسلامی تعاریفی داشتیم، برای اینکه تشخیص دهیم وارد یک شهر اسلامی شدیم باید چند ویژگی مانند: مساجد جامع و محلی، بازار، حمام، محله و میدان شهر کنار هم قرار میگرفت تا از ارتباطی که بین این مکانها برقرار میشد شهر مسلمانان تشخیص داده میشد.
وی ادامه داد: ولی متأسفانه در معماری شهرهای امروزی در صد سال گذشته به علت تغییراتی در سبک و اداره زندگی، کنترل افزایش جمعیت و کنترل بازار تغییراتی به وجود آمد که سبب شد از معماریهای و شهرسازیهای اروپایی و آمریکایی در شهرهای ایرانی استفاده شود در واقع یک کپی برداری بسیار ناقص انجام دادیم به نوعی که اکنون نه صاحب معماری و شهرسازی در بعد تک بناها، محلات و شهرها هستیم بلکه صاحب شهرهایی شدیم که در آنها واقعیت تشخیص عناصر و موازینی که آیات، روایات و احادیث وجود دارد و از نگاه اسلام به کیفیت حقوق سکونت، حقوق شهروندی و اشرافیتها میپردازد را مشاهد نمیکنیم.
نصرتی تصریح کرد: مجمع جامع شهرهای اسلامی برنامهایی را دنبال میکند که سعی دارد از فرهنگ غنی اسلامی در کنار تمدن ایرانی و همه ظرفیتهایی که نسل امروزی برای زندگی و آرامش خود میپذیرد در معماری استفاده کند البته ضعفی بسیار پر رنگتر و جدیتر از این مشکلی که در کشور ما وجود دارد در دیگر کشورهای اسلامی مشاهد میشود.
شهردار قزوین بیان کرد: ما حداقل در بسیاری از شهرها، بافتهای اسلامی قدیمی را حفظ کردیم ولی متأسفانه این امکان در بافتهای جدید و یا شهرهای جدیدی که کلاً به تازگی ساخته شدهاند وجود ندارد که ما با سنجش و برنامهریزی با استفاده از دانشمندان علوم دینی، علوم شهری و مدیران اجرایی شهر در کنار هم قصد داریم این مشکل را هم در ایران و هم در شهرهای اسلامی خارج از ایران حل کنیم زیراکه چند مورد از دبیرخانههای مجمع جهانی شهرهای اسلامی در ایران و خارج ایران هستند که ما داریم از ظرفیتهای یکدیگر استفاده میکنیم و از تجربه و تخصصهای که در خارج از ایران است بهرهبرداری میکنیم.
رئیس مجمع جهانی شهرهای اسلامی اظهار کرد: تمدن در کشورها باید حفظ شود و به فراخور آن معماری و شهرسازی در آن سرزمین از فرهنگ اسلامی و آموزههای دینی استفاده کنیم زیراکه مطمئناً نسخه ایرانی در ترکیه و نسخه ترکیه در مالزی پییچیده نخواهد شد و ما باید ظرفیتها و شرایط زیست محیطی هر سرزمین را ملاک عمل قرار دهیم و از آموزههای دینی و مفاهیم قرآنی استفاده کنیم تا به یک شهر قرآنی برسیم که این شرایط به مرور و با گذر زمان محیا خواهد شد.
الگوهای مورد استفاده برای رسیدن به یک جامعه اسلامی
نصرتی در رابطه با اینکه مدیران شهری برای رسیدن به یک جامعه اسلامی چه الگوهایی را باید در نظر بگیرند؟ بیان کرد: برای رسیدن به یک جامعه اسلامی ابتدا باید تحمل بالایی داشت و سه گروه؛ دانشمندان و متخصصین حوزه شهری و علوم دینی، حوزه شهری و مدیران اجرایی را در کنار هم به رسمیت بشناسیم این سه گروه باید خیلی خوب در کنار هم قرار بگیرند و بدانند برای چه کسانی برنامه ریزی میکنند و نقش شهروند و بهره بردار را نیز به عنوان ذینفع اصلی به رسمیت بشناسند.
وی ادامه داد: متأسفانه تا به حال این عمل انجام نشده و این گروهها به صورت تک بعدی کار کردند و هیچ موقع با خرد جمعی درست کنار هم قرار نگرفتند و اگر لحظهایی هم قرار گرفتند فکر نکردند انتظار شهروند چه هست درواقع برای شهر سازی و ایجا تک بناها به شهر یک نگاه نجاری داشتند یعنی اینکه هر سه گروه نقش فاعل را بازی کردند و گفتند ما شهر را میسازیم و بدون در نظر داشتند شهروند کارشان را انجام و تأیید کردند.
رئیس مجمع جهانی شهرهای اسلامی تصریح کرد: این عمل در صورتی است که ما باید یک نگاه مفعول فعال که همان نقش باغبانی است را داشته باشیم نه نقش فاعل در سایه به گونهایی که اگر از کسی که دست آوردی در کار باغبانی دارد بپرسند چه کاری انجام دادی بگوید ببینید گل سرخ چه کرده، یعنی نگویند من چه کردهام .
شهردار شهر قزوین در پایان گفت: پس در کل ما 4 گروه داریم که 3 گروه قرار است با هم همکاری کنند و یک گروه نیز بهره بردار است که اگر این شرایط را محیا کردیم حتماً صاحب شهرهای خواهیم بود که حقوق همسایگی، حقوق سکونت، حق اشرافیتها و آرامش از نگاه اسلام و قرآن در آن وجود دارد. ما منابع غنی از نگاه فرهنگی داریم که در سازمان ملل نیز این منابع را اعلام کردیم و با همین نگاه و اقتدار ورود شهرهای اسلامی به برنامه شکوفای شهری به مجمع شهرهای اسلامی سپرده شد یعنی با اقتدار ورود کردیم که شهرهای اسلامی میدانند متفاوت باشند زیراکه هم شهر معنی دارد و هم شهروند.
زینب رحیمی
