استاد انصاریان:
تکالیفتان را پیش از مرگ انجام دهید و به امید دیگری نباشید
کانون خبرنگاران نبأ: محقق، مفسر و پژوهشگر قرآنی با بیان اینکه تکالیفتان را خودتان پیش از مرگ انجام دهید و به امید دیگری نباشید، گفت: برخی که با پولها، بدن و اعضا و جوارحشان حتی به خودشان رحم نمیکنند، چه امیدی دارند که بعد از مرگشان شخص دیگری به آنها رحم کند.
به گزارش کانون خبرنگاران ایکنا، نبأ، حجتالاسلام والمسلمین حسین انصاریان، محقق، مفسر و پژوهشگر قرآنی در سخنرانی خود در حرم مطهر شاهچراغ شیراز، اظهار کرد: از زمان وجود مبارک پیامبر اسلام(ص) تا زمان پایان غیبت صغری، مردمی عاقل، بینا و خردمند، سؤالاتی را از محضر چهارده معصوم(ع) داشتند که هر یک از معصومین به تناسب سؤالی که از آنها شده، پاسخهای بسیار مهم، با ارزش و راهگشا به سؤالکنندگان دادهاند.
وی ادامه داد: اگر سؤال کنید که حقیقت، عمق و واقعیت مجموعه این پاسخها چیست، یک کلمه میتوان پاسخ گفت و آن اینکه این پاسخها چگونه زیستن را به انسان تعلیم میدهد که در زندگی خودش زیان نبیند، خسارت نکند و عمرش بر باد نرود، به مرگ سختی دچار نشود، به برزخ پرعذابی گرفتار نیاید و آخرت آبادی را به دست بیاورد.
محقق، مفسر و پژوهشگر قرآنی به نمونهای از پرسش مردم از امام صادق(ع) اشاره و اظهار کرد: مردی با عقل و درایت، با بینایی و بصیرت خدمت وجود مقدس حضرت صادق(ع) میآید و درباره کیفیت زندگی امام صادق(ع) سؤال میکند «عَلَى مَاذَا بَنَيْتَ أَمْرَكَ»، یا بن رسولالله کل زندگی خودتان را بر چه اساسی پایهگذاری کردهاید؟ امام صادق(ع) در جواب، این پرسش را سخاوتمندانه دادهاند و تا روز قیامت، یعنی تا برپاشدن قیامت، به درد تمام مردان و زنان تاریخ میخورد.
حجتالاسلام انصاریان تصریح کرد: اگر مردی و زنی بر این اساس که امام صادق(ع) پاسخ دادهاند، عمل کند، طبق یکی از آیات سوره مبارکه فاطر هیچ ضرر و خسارتی به آنها وارد نمیشود؛ این مدت کوتاه عمر را در هر روزگاری، در هر شرایطی و در هر زمانی، پاک، سالم، صحیح و درست میگذرانند و این گذران عمرشان بر اساس این روایت، یک تجارت میشود که پروردگار عالم در آن آیه سوره فاطر میفرماید که «تِجارَةً لَنْ تَبُورَ»، کسادی، توقف، ضرر و زیان در این تجارت راه ندارد، «لَنْ تَبُورَ». اصلاً در ضرر و در خسارت به روی این تجارت کاملاً بسته است.
وی ادامه داد: امام به او فرمودند تمام زندگی من بر چهار علم، بر چهار معرفت و بر چهار دانایی، علم، فهم و آگاهی برپا شده است. شما شنیدهاید که پیغمبر اسلام درباره علم چه فرمودهاند؟ «العلم نور»، دانش و آگاهی و فهم، نور است؛ این دانشی که امام صادق(ع) فرمودند، نور است و دانشهای دیگر به فرموده خود امام صادق(ع)، فضل است و نه نور.
استاد انصاریان در باب علم به روایتی در اصول کافی اشاره و اظهار کرد: هر دانشی که غیر از این دانش در این جهان است، ارزش دارد و خوب است که آدم دنبال آن باشد، ولی یک برتری برای انسان و فضلی است؛ اما این نوع دانش نور است. تمام قرآن کریم علم است و پروردگار درباره قرآن میفرماید که «أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ نُوراً مُبِيناً»، این مجموعه علم که 30 جزء است، 114 سوره است، شش هزار و 600 و چند آیه است نور و روشنایی است؛ هم برای باطن شما و هم برای اعمال، مرگ، برزخ و قیامت شما.
وی افزود: در سوره مبارکه حدید میخوانیم «يَوْمَ تَرَي الْمُؤْمِنينَ وَ الْمُؤْمِناتِ يَسْعي نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْديهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ» حبیب من هرچه مرد مؤمن و زن مؤمن در قیامت است، یعنی آنهایی را میبینی که از این معرفت و از این نور برخوردار بودند و با این نور زندگی کردند و نورشان یعنی آن نوری که بهدست آوردهاند و ذخیره کردهاند بهصورت اعتقاد و عمل در پیشاپیش آنها در حرکت است و از جانب راست وجودی آنها در حرکت است، اینها هم دارند در کنار این نور قدم برمیدارند؛ همان وقت میشنوند که شما را به بهشتی که «تَجْري مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ» بشارت باد، یعنی این نوری است که آدم را به بهشت میرساند.
پس از مرگ تکالیفمان بر عهده شخص دیگری نیست
استاد انصاریان به علم اول اشاره و تصریح کرد: «عَلِمْتُ أَنَّ عَمَلِي لَا يَعْمَلُهُ غَيْرِي فَاجْتَهَدْتُ»، بنای زندگی من و یک علمش این است که فهمیدم، درک کردم و دانستم که آنچه خالق، مالک و آفریننده من بهعنوان تکالیف و مسئولیتها برعهده من گذارده، اگر خودم انجام ندهم، هیچکس بعد از خودم انجام نمیدهد؛ چون هیچکس به جای من مکلف نیست. هیچکس هم به جای ما مکلف نیست و زن و فرزندان ما خودشان هر کدام مکلف هستند و تکلیف و عبودیت من برعهده آنها نیست؛ اینکه باید من بهوجودآورندهام را بشناسم، به معاد ایمان داشته باشم، قرآن مجید را کتاب زندگی بدانم، بهعهده آنها نیست و بهعهده خودم است. من اگر از حوزه عبودیت، تکلیف و مسئولیت فراری شوم، در صورت نبودنم، تکالیفم به عهده کسی دیگر نیست.
وی افزود: خداوند متعال در هر صنفی حجت دارد که بدکاران آن صنف در روز قیامت نگویند نمیشد ما آدم خوبی باشیم. خدا برای هر طایفهای در پنج قاره و در هر روزگاری حجت دارد و هیچکس در قیامت نمیتواند خودش را در پیشگاه پروردگار معذور نشان دهد و اصلاً امکان ندارد.
استاد انصاریان به نسبت مکلف بودن هر شخص بر تکالیف خود، تأکید کرد و گفت: امام صادق(ع) میفرمایند که دانستم و فهمیدم که بعد از مرگ من، تکالیف من بر گردن موسیبنجعفر نیست. موسی بن جعفر، پسر من، استقلالاً مکلف است و من باید مؤمن شوم. موسی بن جعفر که نمیتواند به جای من مؤمن شود و به جای خودش مؤمن میشود؛ عبادت من بر گردن خودم است، خوشاخلاقی بر گردن خودم است.
وی در پاسخ به اینکه بعد از مرگ من چهکسی میخواهد وصی من در خوشاخلاقی باشد؟ گفت: من در حال حاضر زنده هستم و باید با زن و بچه و با مردم خوشرفتار باشم؛ این تکلیف به گردن شخص دیگری نیست و او خودش بعد از من به خوشرفتاری مکلف است. اصلاً با شوق و با ذوق کوشیدم، زحمت کشیدم که تکالیف مربوط به خودم را خودم انجام دهم.
استاد انصاریان تأکید کرد: برخی که با پولها، بدن و اعضا و جوارحشان برای تجارت کردن در راه خدا به خود رحم نمیکنند، چه امیدی دارند که بعد از مرگشان شخص دیگری به آنها رحم کند. پس تکالیفتان را خودتان پیش از مرگ انجام دهید و به امید دیگری نباشید. امام صادق(ع) میفرمایند که «عَلِمْتُ أَنَّ عَمَلِي لَا يَعْمَلُهُ غَيْرِي فَاجْتَهَدْتُ؛ من فهمیدم تکالیف الهیه و مسئولیتهای الهیه من بر گردن شخص دیگری نیست که به جای من مکلف باشد، پس همه را خودم انجام دادم».
اکبر پوستچیان
وی ادامه داد: اگر سؤال کنید که حقیقت، عمق و واقعیت مجموعه این پاسخها چیست، یک کلمه میتوان پاسخ گفت و آن اینکه این پاسخها چگونه زیستن را به انسان تعلیم میدهد که در زندگی خودش زیان نبیند، خسارت نکند و عمرش بر باد نرود، به مرگ سختی دچار نشود، به برزخ پرعذابی گرفتار نیاید و آخرت آبادی را به دست بیاورد.
محقق، مفسر و پژوهشگر قرآنی به نمونهای از پرسش مردم از امام صادق(ع) اشاره و اظهار کرد: مردی با عقل و درایت، با بینایی و بصیرت خدمت وجود مقدس حضرت صادق(ع) میآید و درباره کیفیت زندگی امام صادق(ع) سؤال میکند «عَلَى مَاذَا بَنَيْتَ أَمْرَكَ»، یا بن رسولالله کل زندگی خودتان را بر چه اساسی پایهگذاری کردهاید؟ امام صادق(ع) در جواب، این پرسش را سخاوتمندانه دادهاند و تا روز قیامت، یعنی تا برپاشدن قیامت، به درد تمام مردان و زنان تاریخ میخورد.
حجتالاسلام انصاریان تصریح کرد: اگر مردی و زنی بر این اساس که امام صادق(ع) پاسخ دادهاند، عمل کند، طبق یکی از آیات سوره مبارکه فاطر هیچ ضرر و خسارتی به آنها وارد نمیشود؛ این مدت کوتاه عمر را در هر روزگاری، در هر شرایطی و در هر زمانی، پاک، سالم، صحیح و درست میگذرانند و این گذران عمرشان بر اساس این روایت، یک تجارت میشود که پروردگار عالم در آن آیه سوره فاطر میفرماید که «تِجارَةً لَنْ تَبُورَ»، کسادی، توقف، ضرر و زیان در این تجارت راه ندارد، «لَنْ تَبُورَ». اصلاً در ضرر و در خسارت به روی این تجارت کاملاً بسته است.
وی ادامه داد: امام به او فرمودند تمام زندگی من بر چهار علم، بر چهار معرفت و بر چهار دانایی، علم، فهم و آگاهی برپا شده است. شما شنیدهاید که پیغمبر اسلام درباره علم چه فرمودهاند؟ «العلم نور»، دانش و آگاهی و فهم، نور است؛ این دانشی که امام صادق(ع) فرمودند، نور است و دانشهای دیگر به فرموده خود امام صادق(ع)، فضل است و نه نور.
استاد انصاریان در باب علم به روایتی در اصول کافی اشاره و اظهار کرد: هر دانشی که غیر از این دانش در این جهان است، ارزش دارد و خوب است که آدم دنبال آن باشد، ولی یک برتری برای انسان و فضلی است؛ اما این نوع دانش نور است. تمام قرآن کریم علم است و پروردگار درباره قرآن میفرماید که «أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ نُوراً مُبِيناً»، این مجموعه علم که 30 جزء است، 114 سوره است، شش هزار و 600 و چند آیه است نور و روشنایی است؛ هم برای باطن شما و هم برای اعمال، مرگ، برزخ و قیامت شما.
وی افزود: در سوره مبارکه حدید میخوانیم «يَوْمَ تَرَي الْمُؤْمِنينَ وَ الْمُؤْمِناتِ يَسْعي نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْديهِمْ وَ بِأَيْمانِهِمْ» حبیب من هرچه مرد مؤمن و زن مؤمن در قیامت است، یعنی آنهایی را میبینی که از این معرفت و از این نور برخوردار بودند و با این نور زندگی کردند و نورشان یعنی آن نوری که بهدست آوردهاند و ذخیره کردهاند بهصورت اعتقاد و عمل در پیشاپیش آنها در حرکت است و از جانب راست وجودی آنها در حرکت است، اینها هم دارند در کنار این نور قدم برمیدارند؛ همان وقت میشنوند که شما را به بهشتی که «تَجْري مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ» بشارت باد، یعنی این نوری است که آدم را به بهشت میرساند.
پس از مرگ تکالیفمان بر عهده شخص دیگری نیست
استاد انصاریان به علم اول اشاره و تصریح کرد: «عَلِمْتُ أَنَّ عَمَلِي لَا يَعْمَلُهُ غَيْرِي فَاجْتَهَدْتُ»، بنای زندگی من و یک علمش این است که فهمیدم، درک کردم و دانستم که آنچه خالق، مالک و آفریننده من بهعنوان تکالیف و مسئولیتها برعهده من گذارده، اگر خودم انجام ندهم، هیچکس بعد از خودم انجام نمیدهد؛ چون هیچکس به جای من مکلف نیست. هیچکس هم به جای ما مکلف نیست و زن و فرزندان ما خودشان هر کدام مکلف هستند و تکلیف و عبودیت من برعهده آنها نیست؛ اینکه باید من بهوجودآورندهام را بشناسم، به معاد ایمان داشته باشم، قرآن مجید را کتاب زندگی بدانم، بهعهده آنها نیست و بهعهده خودم است. من اگر از حوزه عبودیت، تکلیف و مسئولیت فراری شوم، در صورت نبودنم، تکالیفم به عهده کسی دیگر نیست.
وی افزود: خداوند متعال در هر صنفی حجت دارد که بدکاران آن صنف در روز قیامت نگویند نمیشد ما آدم خوبی باشیم. خدا برای هر طایفهای در پنج قاره و در هر روزگاری حجت دارد و هیچکس در قیامت نمیتواند خودش را در پیشگاه پروردگار معذور نشان دهد و اصلاً امکان ندارد.
استاد انصاریان به نسبت مکلف بودن هر شخص بر تکالیف خود، تأکید کرد و گفت: امام صادق(ع) میفرمایند که دانستم و فهمیدم که بعد از مرگ من، تکالیف من بر گردن موسیبنجعفر نیست. موسی بن جعفر، پسر من، استقلالاً مکلف است و من باید مؤمن شوم. موسی بن جعفر که نمیتواند به جای من مؤمن شود و به جای خودش مؤمن میشود؛ عبادت من بر گردن خودم است، خوشاخلاقی بر گردن خودم است.
وی در پاسخ به اینکه بعد از مرگ من چهکسی میخواهد وصی من در خوشاخلاقی باشد؟ گفت: من در حال حاضر زنده هستم و باید با زن و بچه و با مردم خوشرفتار باشم؛ این تکلیف به گردن شخص دیگری نیست و او خودش بعد از من به خوشرفتاری مکلف است. اصلاً با شوق و با ذوق کوشیدم، زحمت کشیدم که تکالیف مربوط به خودم را خودم انجام دهم.
استاد انصاریان تأکید کرد: برخی که با پولها، بدن و اعضا و جوارحشان برای تجارت کردن در راه خدا به خود رحم نمیکنند، چه امیدی دارند که بعد از مرگشان شخص دیگری به آنها رحم کند. پس تکالیفتان را خودتان پیش از مرگ انجام دهید و به امید دیگری نباشید. امام صادق(ع) میفرمایند که «عَلِمْتُ أَنَّ عَمَلِي لَا يَعْمَلُهُ غَيْرِي فَاجْتَهَدْتُ؛ من فهمیدم تکالیف الهیه و مسئولیتهای الهیه من بر گردن شخص دیگری نیست که به جای من مکلف باشد، پس همه را خودم انجام دادم».
اکبر پوستچیان
