اولین مقتل نویس فارسی زبان
کانون خبرنگاران نبأ: ابوالفرج اصفهانی اول مقتل نویس فارسی زبان اصفهانی و صاحب مقاتل الطالبین است.
به گزارش کانون خبرنگاران ایکنا؛ نبأ پانزدهمین اجلاس بینالمللی تجلیل از پیر غلامان و خادمان حسینی(ع) از ۲۱ تا ۲۴ شهریور با حضور ۶۲ مهمان خارجی از ۳۰ کشور برگزار خواهد شد؛ این مهمانان از کلیساها، اقلیتهای مذهبی، علمای اهل تسنن و سایر کشورهای اسلامی حضور خواهند داشت.
شخصیتها و چهرههای نامدار در عرصه خدمت به ساحت مقدس اهل بیت علیهم السلام کم نیستند؛ یکی از این چهرهها ابوالفرج اصفهانی است که بهعنوان اولین مقتل نویس فارسی زبان در اصفهان از او یاد میشود:
علی بن حسین بن محمد اموی قرشی مشهور به ابوالفرج اصفهانی، محدث، مورخ، ادیب، شاعر و موسیقی شناسی بود که نسبش به مروان بن محمد ملقب به جعدی یا حمار، آخرین خلیفه اموی می رسید. او در 284. ق در اصفهان متولد شد.
خاندانش در اصفهان ساکن و بعضی از آنها محدث و عالم بودند و مذهب تشیع داشتند. او در عهد المعتضد (242-289.ق) به دنیا آمد.ابوالفرج در کودکی به بغداد رفت و نزد ابن درید و ابن انبارى و محمد بن جریر طبرى به تحصیل پرداخت و در عنفوان جوانی به جمع ادبا و موسیقی دانان پیوست و به گردآوری وقایع نادر تاریخی و ضبط احادیث و اشعار و ترانهها اشتیاق داشت.
نبوغ و پشتکار و قریحه وی موجب شد به زودی در جهان اسلام مشهور گردد و مورد تشویق آل بویه در ری و بغداد و آل حمدان در شام و امویان در آندلس قرار بگیرد. مهلبی وزیر عزالدوله او را به بغداد دعوت کرد و مشاور ندیم خاص خود نمود و تا آخر عمر از وی جدا نشد. او در آثار و اشعارش اظهار تشیّع نموده است ولی علامه حلّی و بعضی علمای امامیه او را شیعه زیدی مذهب دانستهاند. و هیچ بعید نیست که سبب دوستی وی و خاندانش با علویان در آن روزگار، کینه مشترکی بوده باشد که از عباسیان در دل داشتهاند.
مجموعه آثار وی به 28 کتاب بالغ میشود که از آنها تنها 3 کتاب در دست است. مهمترین اثرش که او را جاودانه ساخته، کتاب اغانى است که رجال قرن چهارم، مانند صاحب بن عباد و عضدالدولهى دیلمى به آن بسیار توجه داشتند و میگویند که عضدالدوله این کتاب را از خود دور نمی کرد.
«الاماء الشواعر»؛ «الدیارات»؛ «مقاتل الطالبین»؛ «اعیان الفرس»؛ «آداب الفرباء من اهل الفضل و الاداب»؛ «اخبار جحظة البرمکى»، «اخبار الطفیلیین»؛ «اشعار الاماء و الممالیک»؛ «جمهرة النسب»؛ «دعوة التجار»؛ «کتاب التنزیل فى امیرالمؤمنین (ع)»؛ «کتاب الخمارین و الخمارات»؛ «کتاب الغلمان المغنین»؛ «مجرد الاغانى» از دیگر آثار وى می باشند.
«مقاتل الطالبین و اخبارهم» که در سال 313. قمری تألیف شده، شرح احوال 216 تن از اولاد ابو طالب(ع) است.
علی بن حسین بن محمد اموی قرشی مشهور به ابوالفرج اصفهانی، محدث، مورخ، ادیب، شاعر و موسیقی شناسی بود که نسبش به مروان بن محمد ملقب به جعدی یا حمار، آخرین خلیفه اموی می رسید. او در 284. ق در اصفهان متولد شد.
خاندانش در اصفهان ساکن و بعضی از آنها محدث و عالم بودند و مذهب تشیع داشتند. او در عهد المعتضد (242-289.ق) به دنیا آمد.ابوالفرج در کودکی به بغداد رفت و نزد ابن درید و ابن انبارى و محمد بن جریر طبرى به تحصیل پرداخت و در عنفوان جوانی به جمع ادبا و موسیقی دانان پیوست و به گردآوری وقایع نادر تاریخی و ضبط احادیث و اشعار و ترانهها اشتیاق داشت.
نبوغ و پشتکار و قریحه وی موجب شد به زودی در جهان اسلام مشهور گردد و مورد تشویق آل بویه در ری و بغداد و آل حمدان در شام و امویان در آندلس قرار بگیرد. مهلبی وزیر عزالدوله او را به بغداد دعوت کرد و مشاور ندیم خاص خود نمود و تا آخر عمر از وی جدا نشد. او در آثار و اشعارش اظهار تشیّع نموده است ولی علامه حلّی و بعضی علمای امامیه او را شیعه زیدی مذهب دانستهاند. و هیچ بعید نیست که سبب دوستی وی و خاندانش با علویان در آن روزگار، کینه مشترکی بوده باشد که از عباسیان در دل داشتهاند.
مجموعه آثار وی به 28 کتاب بالغ میشود که از آنها تنها 3 کتاب در دست است. مهمترین اثرش که او را جاودانه ساخته، کتاب اغانى است که رجال قرن چهارم، مانند صاحب بن عباد و عضدالدولهى دیلمى به آن بسیار توجه داشتند و میگویند که عضدالدوله این کتاب را از خود دور نمی کرد.
«الاماء الشواعر»؛ «الدیارات»؛ «مقاتل الطالبین»؛ «اعیان الفرس»؛ «آداب الفرباء من اهل الفضل و الاداب»؛ «اخبار جحظة البرمکى»، «اخبار الطفیلیین»؛ «اشعار الاماء و الممالیک»؛ «جمهرة النسب»؛ «دعوة التجار»؛ «کتاب التنزیل فى امیرالمؤمنین (ع)»؛ «کتاب الخمارین و الخمارات»؛ «کتاب الغلمان المغنین»؛ «مجرد الاغانى» از دیگر آثار وى می باشند.
«مقاتل الطالبین و اخبارهم» که در سال 313. قمری تألیف شده، شرح احوال 216 تن از اولاد ابو طالب(ع) است.
