ترویج کتابخوانی تجربههای کانادا و افغانستان بازگو شد
گروه ادب: «دو تجربه از خواندن» نشستی بود که به صورت تخصصی به بررسی کتابخانههای کودک در دو کشور کانادا و افغانستان پرداخت.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) به نقل از اداره کل روابط عمومی و امور بینالملل کانون، شصت و سومین نشست ترویج خواندن با حضور بهاره بهداد و نادر موسوی برگزار شد و بر همین اساس هر دو سخنران این برنامه با نمایش عکس و اسلاید و بیان دادههای آماری به بررسی این پدیدهی فرهنگی در دو کشور پرداختند.
بهداد که سابقه 9 سال فعالیت در کتابخانه مرجع کانون را در پرونده کاری خود داردT سخنانش را با طرح دادههای آماری از وضعیت جغرافیایی و جمعیت کانادا آغاز کرد. وی گفت: در ایالتهای مختلف این کشور شیوههای آموزشی متفاوت است و هر استان قادر است قوانین خاص خود را وضع کند.
بهداد که دکترای خود را در رشته ادبیات کودک کسب کرده است با نمایش تصاویری به رواج خواندن کتاب میان عموم اشاره و عنوان کرد: این عکسها به پخش روزنامههای مجانی در کیوسکها و مترو اشاره داشتند همچنین کتابخانههای خانگی که در هر محل نصب شده است و امکان معاوضه کتاب را به اهالی محل میدهد بخشی از فعالیتهای کانادا در حوزه ترویج خواندن است.
وی در ادامه با ذکر دو مثال به تحلیل کتابخانههای کودک و نوجوان در ایالت بریتیش کلمبیای این کشور پرداخت و افزود: کتابخانه عمومی نورث ونکوور بخشی را به کتابهای کودک و نوجوان اختصاص داده است. در این میان و پیش از تحلیل این کتابخانه، خوب است به نکتهای توجه کنیم. در مورد پدیده خواندن فقط تولید و انتشار کتاب مهم نیست. عوامل بسیاری دست به دست هم میدهند تا فردی جذب خواندن شود و به آن اولویت ببخشد. عوامل شهرسازی در کتابخوانی مهم است، مادری که مجبور به حمل کالسکه کودک است در ایران ناچار است ماشین شخصی داشته باشد، اما در جایی مثل کانادا تقاطعهایی همسطح وجود دارد یا اتوبوس، فضایی را به چرخ معلولان و کالسکه اختصاص داده است. کتابخانههای کانادا در مرکز شهر قرار دارند و رفت و آمد به کتابخانه با وسایل نقلیه عمومی راحت است. وجود نیمکت در فضای بیرونی کتابخانهها، امکان استفاده از اسکیت در این فضا شرایطی را فراهم کرده است تا این فضا عمومیتر شود.
این کارشناس که خود مؤلف کتاب کودک است پس از آن به معرفی جزییات بخش کودک کتابخانه عمومی نورث ونکوور پرداخت. فضاسازی مناسب، رنگآمیزی درست، چیدمان خوب، تهویه مناسب، تعبیه بخش لوح فشرده و کامپیوتر، اتاق شیردهی و آب خوری، اتاق بازی امکاناتی است که این کتابخانه داراست.
وی درباره حوزه فعالیتهای این کتابخانه گفت: قصهگویی برای تمام ردههای سنی با بیان ساعت و روز مشخص یکی از فعالیتهای قابل توجه است. مخاطبان این بخش میتوانند نوزادان باشند و فعالیتها کودکان 0 تا 6 سال را در بر میگیرد، چیزی که فقدان آن در ایران احساس میشود و خوب است که مدیران برای آن برنامهریزی داشته باشند.
بهداد ادامه داد: این کتابخانه با مدارس برای فصل تابستان نیز همکاری دارد. برنامههایی را برای کتابخوانی تنظیم میکند که همیار کتابخوانی برای اعضا مشخص میشود. در بخش سرویسدهی هم برنامههای کتابخانه قابل توجه است. امانت خودکار کتاب، امانت 10 عنوان کتاب برای سه هفته و امکان تمدید، سرویس خودکار بازگشت کتاب در هر ساعت از شبانهروز و برگزاری کلاسهای خصوصی بخشی از این برنامههاست.
بهداد ادامه داد: مدرسه ابتدایی لارسون مدرسه دو زبانه است که امکان انتخاب زبان انگلیسی یا فرانسه را به کودکان میدهد کتابخانه خود را در قلب عمارت ساخته است. کتابهای مورد علاقه دانشآموزان را در سبد نگه میدارد تا دسترسی به آنها سادهتر باشد، با این تفاصیل باید گفت نقش مدرسه و کتابخانه در جذب کودکان به کتاب بسیار مهم است.
دیگر سخنران این برنامه نادر موسوی، سردبیر نشریه کودکان آفتاب و بنیانگذار خانه کودکان افغانستان بود. وی به تفصیل در مورد شیوه کتابخوانی در شهرهای کابل، هرات، و مزارشریف سخن گفت و افزود: وجه مشترک دو کشور کانادا و افغانستان کتاب است؛ یکی از کتاب بهرهمند است و جهان اول شده است، دیگری از کتاب بیبهره و جهان سوم شده است.
موسوی تأکید کرد: واقعیت این است که حرف زدن درباره تجربه خواندن در افغانستان مشکل است. اما همانطور که شاهد هستید شرط خواندن وجود ادبیات کودک و نوجوان است. به دلیل کمرنگ بودن این شاخه از ادبیات تاثیرهای مطلوب آن هم دیده میشود. گرچه در دیگر بخشها شاهد پیشرفتهایی در افغانستان بودهایم؛ اما عدم پیشرفت در حوزه ادبیات کودک و نوجوان، آسیبهای زیادی نیز در تصویرسازی، نمایش، تئاتر عروسکی و... نیز ایجاد کرده است.
وی ادامه داد: در مزارشریف کتابخانه کودکی وجود ندارد، با این حال در کتابخانه عمومی شهر اتاق کوچکی تعبیه شده که کتابهای کودک و نوجوان دهه 50 در آن وجود دارد. گرچه مزارشریف ادبیات خیز است اما در این شهر تنها به صورت پراکنده کتاب کودک یافت میشود. این اتفاق نیز از سوی حامیان خارجی رخ میدهد. کتابها با ترجمه و چاپ ضعیف منتشر میشوند. در مدارس این شهر هم کتابخانهها غیرفعالاند، کتابدار وجود ندارد و مقاومت زیادی نسبت به ورود کتابهای ایرانی دیده میشود.
موسوی درباره اقتصاد ادبیات کودک گفت: نویسندههای ایرانی میدانند که ضمن فعالیت در حوزه کودک میتوانند درآمدی داشته باشند. کتابهای آنها توزیع میشود و خانوادهها برای خریداری کتاب هزینه میدهند، اما افغانستان در این حوزه جور دیگری عمل میکند. کتابها به صورت رایگان توزیع میشوند و یونیسف هم حمایتی نمیکند. شاید دلیل این عدم حمایت را بپرسید. به طور قطع در افغانستان مشکلات حادتری وجود دارد که یونیسف باید به آنها رسیدگی کند.
