گلزاده:
طرحهای کاربردی برای نظام اجتماعی اسلامی را به عمل نرساندیم
گروه جامعه: یک جامعه شناس دینی معتقد است از منظر برنامه و فهم نظام اجتماعی اسلامی با ابعاد گوناگون آن و داشتن طرح کاربردی قدمهای زیادی در کشور برداشته شده است، اما در عمل پیشرفت چندانی نکردهایم.
حجتالاسلام والمسلمین گلزاده، جامعه شناس دینی، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، به ارزیابی انطباق نظام اجتماعی حاکم بر جامعه با نظام اجتماعی اسلامی پرداخت و گفت: اجرای امر به معروف و نهی از منکر، عدالت اجتماعی و بسیاری از ظرفیتهای دیگر نشان از ضرورت تشکیل حکومت اسلامی دارد، بدین جهت پیامبر اکرم(ص) اولین نظام اجتماعی اسلامی را در مدینه ایجاد کردند.
معاون فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی دومین تجربه سازگار با آنچه مدنظر خداوند و پیامبر(ص) بود را مربوط به حکومت امیرالمومنین علی(ع) و نظام اسلامی سامان یافته ایشان دانست و گفت: در ادوار مختلف نیز جلوههای کوچک و یا بزرگی از نزدیک شدن به حکومت اسلامی مشاهده میشود، به نحوی که انقلاب اسلامی در ایران نیز شکل گرفت.
حجتالاسلام گلزاده با بیان اینکه در حکومت اسلامی حاکمیت قرآن، سیره، قول، فعل و تقریر معصوم(ع)، معارف الهی و تحقق عدل الهی وجود دارد، اظهار کرد: حکومت اسلامی دارای اضلاع قانون، رهبری و مردم است که بر رکن عدالت اجتماعی تحقق مییابد. رابطه نظام اسلامی با مردم رابطهای طبیعی و دو جانبه است به نحوی که نظام وظیفه خدمت به مردم را دارد و از ناحیه مردم نیز حفظ نظام از واجبترین واجبات است.
وی با تأکید بر اینکه حکومت اسلامی باید زمینه اقامه عدل، نماز، احکام اسلامی، عفاف و حجاب، امر به معروف و نهی از منکر را ایجاد کند، تصریح کرد: حکومت اسلامی باید این حقایق را عملیاتیسازی کند؛ بنابراین نیاز به ایجاد نظامهای مختلف دارد که از جمله آنها نظام اجتماعی است. از ناحیه رهبری نظام اجتماعی، رهبری امت اسلامی همان ظرفیت طراحی و پیش بینی شده از نگاه اهل بیت(ع) در عصر غیبت است؛ اسلام جریان ولایت فقیه را برای اداره نظام اجتماعی اسلام طراحی کرده است و در کشور ما نیز با تمسک به قانون اساسی رهبری به تأیید امت اسلامی ایران رسیده است بنابراین از حیث رهبری نظام اجتماعی با نظام اجتماعی اسلامی سنخیت دارد.
این جامعه شناس با بیان اینکه نظام اجتماعی کنونی در کشور ما از نظر اصول و اهداف با نظام اجتماعی اسلامی مطابقت دارد، عنوان کرد: اما در زمینه عمل باید دید به کدام یک از حدود ایدهآل، مطلوب و یا ممکن دست پیدا کردهایم. باید یادآور شد که در حال حاضر با نظام اجتماعی اسلامی ایدهآل فاصله زیادی داریم چرا که متعلق به عصر امام زمان(عج) و عدل مهدوی در ساحت اجتماع است.
وی نظام اجتماعی اسلامی مطلوب را اجرای آنچه مدنظر معارف اسلامی است ارزیابی و اظهار کرد: در این زمینه نیز تفاوت وجود دارد؛ در نظام اجتماعی به اقتضای شرایط ممکن باید به بررسی پرداخت. وقتی نظام اجتماعی به ساحتهای مختلف سیاسی، اقتصادی، تربیتی، آموزشی، علمی، معیشتی و .. تقسیم بندی شود تفاوتها بیشتر آشکار میشود به طور مثال در نظام اجتماعی مطلوب باید فقر مطلق ریشه کن شود و حداقلها برای زندگی میسر باشد؛ همچنین در نگاه آموزشی باید امکان تحصیل و فراگیری در حد متعارف و ممکن برای همگان میسر باشد که در حال حاضر چنین رویکردی در کشور ما در حد مطلوب وجود ندارد چرا که افراد تحت پوشش کمیته امداد و کودکان خیابانی گویای این تفاوت هستند.
معاون فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی به موضوع سلامت در نظام اجتماعی اسلامی اشاره و عنوان کرد: جامعه باید بتواند برای سلامت خود در نگاه حداقلهای ممکن تضمین در نگاه پیشگیری، درمان و مراقبت داشته باشد؛ به عنوان مثال اگر فردی دچار بیماری صعب العلاج میشود دچار درد و رنج هزینههای درمان نباشد. در این زمینه نیز قدمهای خوبی برداشته شده است اما راه زیادی را برای رسیدن به حد مطلوب باید طی کنیم. موضوع بهداشت و تغذیه نیز در همین راستا قرار میگیرند.
حجتالاسلام گلزاده با تأکید بر اینکه از منظر برنامه و فهم نظام اجتماعی اسلامی با ابعاد گوناگون آن و داشتن طرح کاربردی قدمهای زیادی در کشور برداشته شده است، تصریح کرد: اصل 44 ظرفیتی برجسته برای تعادل بخشی به ساحت اقتصاد است و قوانین بالادستی حوزه انتخاب و گزینش نیز از همین دست ظرفیتهای بالقوه هستند اما در عمل با توجه به تجارت کسب شده هنوز وضع موجود، در حد مطلوب و حتی ممکن نیز پیشرفت نکردهایم که واگذار نکردن نقش به مردم، تحریمها، اختلاسها و .. از جمله علل آن محسوب میشود.
وی مشارکت فراگیر و همگانی مردم به یکدیگر را یک رکن از جامعه ایمانی برشمرد و گفت: نقلی است از امام صادق(ع) از پیامبر اسلام(ص) که فرمودند: «مَنْ أَصْبَحَ لا یَهْتَمُّ بِأُمورِ الْمُسْلمینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ؛ هر کسی که صبح کند و اهتمامی به امور مسلمانان نداشته باشد، مسلمان نیست»؛ این امر زیربخش نظام سیاسی در نظام اجتماعی است و بدین منظور است که مسلمانان باید دغدغه سایر مسلمانان را داشته باشند. در این راستا میتوان به اتفاقاتی که در سایر کشورها همچون سوریه، لبنان و میانمار رخ میدهد بنگریم و میزان مشارکت خود را با این حدیث بسنجیم.
حجتالاسلام گلزاده به موضوع امر به معروف و نهی از منکر که در قرآن رسما جزو مبانی تشکیل حکومت اسلامی است، اشاره و عنوان کرد: نقش حکومت، جامعه و مردم در احیای این حکم الهی باید بررسی شود که تا چه حد نفرت درونی از منکر ایجاد شده و مردم تا چه حد دغدغه مشارکت و آموزش در این حکم را دارند که مسلما در این زمینه نیز فاصلههایی وجود دارد.
این جامعه شناس دینی در پایان یادآور شد: وجود مفاسد اقتصادی، حقوق نجومی، آسیبهای اجتماعی، تبعیضها و ... حکایت از آن دارد که نگاه جامع در مقام عمل رخ نداده است و قوای چندگانه تعادل کامل بین مأموریتهای خود در ساحت عمل ایجاد نکرده و انسجام عملی کامل ندارند.
معاون فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی دومین تجربه سازگار با آنچه مدنظر خداوند و پیامبر(ص) بود را مربوط به حکومت امیرالمومنین علی(ع) و نظام اسلامی سامان یافته ایشان دانست و گفت: در ادوار مختلف نیز جلوههای کوچک و یا بزرگی از نزدیک شدن به حکومت اسلامی مشاهده میشود، به نحوی که انقلاب اسلامی در ایران نیز شکل گرفت.
حجتالاسلام گلزاده با بیان اینکه در حکومت اسلامی حاکمیت قرآن، سیره، قول، فعل و تقریر معصوم(ع)، معارف الهی و تحقق عدل الهی وجود دارد، اظهار کرد: حکومت اسلامی دارای اضلاع قانون، رهبری و مردم است که بر رکن عدالت اجتماعی تحقق مییابد. رابطه نظام اسلامی با مردم رابطهای طبیعی و دو جانبه است به نحوی که نظام وظیفه خدمت به مردم را دارد و از ناحیه مردم نیز حفظ نظام از واجبترین واجبات است.
وی با تأکید بر اینکه حکومت اسلامی باید زمینه اقامه عدل، نماز، احکام اسلامی، عفاف و حجاب، امر به معروف و نهی از منکر را ایجاد کند، تصریح کرد: حکومت اسلامی باید این حقایق را عملیاتیسازی کند؛ بنابراین نیاز به ایجاد نظامهای مختلف دارد که از جمله آنها نظام اجتماعی است. از ناحیه رهبری نظام اجتماعی، رهبری امت اسلامی همان ظرفیت طراحی و پیش بینی شده از نگاه اهل بیت(ع) در عصر غیبت است؛ اسلام جریان ولایت فقیه را برای اداره نظام اجتماعی اسلام طراحی کرده است و در کشور ما نیز با تمسک به قانون اساسی رهبری به تأیید امت اسلامی ایران رسیده است بنابراین از حیث رهبری نظام اجتماعی با نظام اجتماعی اسلامی سنخیت دارد.
این جامعه شناس با بیان اینکه نظام اجتماعی کنونی در کشور ما از نظر اصول و اهداف با نظام اجتماعی اسلامی مطابقت دارد، عنوان کرد: اما در زمینه عمل باید دید به کدام یک از حدود ایدهآل، مطلوب و یا ممکن دست پیدا کردهایم. باید یادآور شد که در حال حاضر با نظام اجتماعی اسلامی ایدهآل فاصله زیادی داریم چرا که متعلق به عصر امام زمان(عج) و عدل مهدوی در ساحت اجتماع است.
وی نظام اجتماعی اسلامی مطلوب را اجرای آنچه مدنظر معارف اسلامی است ارزیابی و اظهار کرد: در این زمینه نیز تفاوت وجود دارد؛ در نظام اجتماعی به اقتضای شرایط ممکن باید به بررسی پرداخت. وقتی نظام اجتماعی به ساحتهای مختلف سیاسی، اقتصادی، تربیتی، آموزشی، علمی، معیشتی و .. تقسیم بندی شود تفاوتها بیشتر آشکار میشود به طور مثال در نظام اجتماعی مطلوب باید فقر مطلق ریشه کن شود و حداقلها برای زندگی میسر باشد؛ همچنین در نگاه آموزشی باید امکان تحصیل و فراگیری در حد متعارف و ممکن برای همگان میسر باشد که در حال حاضر چنین رویکردی در کشور ما در حد مطلوب وجود ندارد چرا که افراد تحت پوشش کمیته امداد و کودکان خیابانی گویای این تفاوت هستند.
معاون فرهنگی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی به موضوع سلامت در نظام اجتماعی اسلامی اشاره و عنوان کرد: جامعه باید بتواند برای سلامت خود در نگاه حداقلهای ممکن تضمین در نگاه پیشگیری، درمان و مراقبت داشته باشد؛ به عنوان مثال اگر فردی دچار بیماری صعب العلاج میشود دچار درد و رنج هزینههای درمان نباشد. در این زمینه نیز قدمهای خوبی برداشته شده است اما راه زیادی را برای رسیدن به حد مطلوب باید طی کنیم. موضوع بهداشت و تغذیه نیز در همین راستا قرار میگیرند.
حجتالاسلام گلزاده با تأکید بر اینکه از منظر برنامه و فهم نظام اجتماعی اسلامی با ابعاد گوناگون آن و داشتن طرح کاربردی قدمهای زیادی در کشور برداشته شده است، تصریح کرد: اصل 44 ظرفیتی برجسته برای تعادل بخشی به ساحت اقتصاد است و قوانین بالادستی حوزه انتخاب و گزینش نیز از همین دست ظرفیتهای بالقوه هستند اما در عمل با توجه به تجارت کسب شده هنوز وضع موجود، در حد مطلوب و حتی ممکن نیز پیشرفت نکردهایم که واگذار نکردن نقش به مردم، تحریمها، اختلاسها و .. از جمله علل آن محسوب میشود.
وی مشارکت فراگیر و همگانی مردم به یکدیگر را یک رکن از جامعه ایمانی برشمرد و گفت: نقلی است از امام صادق(ع) از پیامبر اسلام(ص) که فرمودند: «مَنْ أَصْبَحَ لا یَهْتَمُّ بِأُمورِ الْمُسْلمینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ؛ هر کسی که صبح کند و اهتمامی به امور مسلمانان نداشته باشد، مسلمان نیست»؛ این امر زیربخش نظام سیاسی در نظام اجتماعی است و بدین منظور است که مسلمانان باید دغدغه سایر مسلمانان را داشته باشند. در این راستا میتوان به اتفاقاتی که در سایر کشورها همچون سوریه، لبنان و میانمار رخ میدهد بنگریم و میزان مشارکت خود را با این حدیث بسنجیم.
حجتالاسلام گلزاده به موضوع امر به معروف و نهی از منکر که در قرآن رسما جزو مبانی تشکیل حکومت اسلامی است، اشاره و عنوان کرد: نقش حکومت، جامعه و مردم در احیای این حکم الهی باید بررسی شود که تا چه حد نفرت درونی از منکر ایجاد شده و مردم تا چه حد دغدغه مشارکت و آموزش در این حکم را دارند که مسلما در این زمینه نیز فاصلههایی وجود دارد.
این جامعه شناس دینی در پایان یادآور شد: وجود مفاسد اقتصادی، حقوق نجومی، آسیبهای اجتماعی، تبعیضها و ... حکایت از آن دارد که نگاه جامع در مقام عمل رخ نداده است و قوای چندگانه تعادل کامل بین مأموریتهای خود در ساحت عمل ایجاد نکرده و انسجام عملی کامل ندارند.
