تاکید قرآن بر مطالعه تاریخ گذشتگان

مطالعه تاریخ یکی از موارد دسترسی به تجربه‌های انسان‌ها و جوامع گذشته است و می‌توانیم موارد موفقیت و شکست را مطالعه کرده و سریعتر و بهتر به سوی سعادت فردی و اجتماعی دست پیدا کنیم.

کتاب‌های متعددی در زمینه تاریخ وجود دارد و هر کدام با دیدگاه خاص نویسنده خود به بیان سرگذشت پیشینیان پرداخته است. اما بهترین کتابی که در سرگذشت پیشینیان را بیان کرده و علت سعادت و شقاوت جوامع را نام برده است، قرآن کریم است که در آیات متعدد با هدف انذار بخشی از تاریخ پیشینیان را با کلام شیوای الهی برایمان نقل کرده است.

در آیه ۱۰۰ از سوره مبارکه هود می‌خوانیم: «ذَلِكَ مِنْ أَنْبَاءِ الْقُرَى نَقُصُّهُ عَلَيْكَ مِنْهَا قَائِمٌ وَحَصِيدٌ»؛ «اين از خبرهاى آن شهرهاست كه آن را بر تو حكايت مى ‏كنيم بعضى از آنها [هنوز] بر سر پا هستند و [بعضى] بر باد رفته‏ اند».

در تفسیر کوتاهی از این آیه شریفه می‌توان گفت: بیان تاریخ به مقداری لازم است که سبب رشد، پندآموزی و هشدار باشد. «مِنْ أَنْبٰاءِ» بعضی از تاریخ گذشتکان نه همه آن.

تاریخ نوح، هود، صالح، لوط، شعیب و موسی، از بخش مهم تاریخ بشری است. «أَنْبٰاءِ» «أَنْبٰاءِ» به معنای اخبار مهمّ است.

قرآن منبعی برای آشنایی با تاریخ گذشته و فرجام پیشینیان است.

گفتن داستان‌های صحیح، مستند و آموزنده، کاری خدایی است، از آن غفلت نکنیم. «نَقُصُّهُ».

داستان‌های قرآنی، صادق‌ترین و صحیح‌ترین قصه‌هاست، زیرا گوینده آنها خداست. «نَقُصُّهُ».

حساب تاریخ امّت‌ها از حساب آثار وبقایای آنها جداست، زیرا تاریخ امری ماندگار است، گرچه ممکن است از آثار وبقایای آنان خبری نباشد. «حَصِیدٌ».