توسعه خانه امن زنان در تمام استان‌ها/ساختار کلان اجتماعی نیاز به بازنگری جدی دارد

فریبا درخشان‌ نیا، مدیرکل دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، با بیان اینکه سند آسیب‌های اجتماعی کشور هنوز بر اساس برنامه ششم توسعه مدون نشده است، گفت: ممکن است هر استانی به فراخور موضوعات بومی، اسنادی را تهیه کرده باشد، اما با وجود اسناد بالادستی ملاک عمل ما قاعدتاً برنامه ششم توسعه خواهد بود.
وی ادامه داد: شاید یکی از موفقیت‌های برنامه ششم توسعه پرداختن زیاد به موضوعات اجتماعی باشد، این برنامه موضوعاتی که دغدغه اجتماعی روز است را انتخاب و بر اساس آن، دستگاه‌های متعددی را مکلف کرده که نظام جامع تهیه کنند به عنوان مثال نظام جامع رفاه چند لایه و نظام جامع کنترل کاهش آسیب‌ها که وزارت رفاه باید تدوین کند و حتی در حکم دائمی ماده 57 همین قانون بحث سلامت اجتماعی مطرح شده است.
وی ادامه داد: دبیرخانه دائمی بحث سلامت اجتماعی نیز در بهزیستی کشور مستقر شده و قرار است سند ملی این موضوع نگارش شود و قاعدتاً در این سند باید کلیه دستگاه‌ها و بخش‌های مختلف در نظر گرفته و سطوح استانی و ظرفیت‌های محلی هم دیده شوند همچنین پس از ابلاغ این سند به استان‌ها، هر استانی بر اساس مشکلات اجتماعی که دارد تغییراتی بر اساس مباحث اولویت‌دار انجام خواهد داد.
مدیرکل دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه در سندهای ملی بیشتر کلیات مطرح می‌شود گفت: در تدوین این سندها بحث‌های سیاستی و حمایتی باید کاملاً دیده شود. هر کدام از این اسناد در استان تبدیل به سند راهبردی می‌شود و بر اساس آن شاکله‌ای را برای خود تعریف می‌کند اما در برخی از مشکلات اجتماعی همه استان‌ها مشترک هستند به عنوان مثال در برنامه ششم بحث اعتیاد و طلاق مطرح شد که تقریباً همه استان‌ها با این معضل اجتماعی درگیر هستند اما قاعدتاً این اجازه در سند پیش بینی شده است که هر استانی مساله ویژه و ظرفیت‌های خودش را پیگیری کند چون ظرفیت‌های هر استانی متفاوت است.
درخشان‌ نیا با بیان اینکه تغییر سبک زندگی جامعه ایرانی از نگرانی‌های مسئولان است گفت: علیرغم همه تلاش‌هایی که برای ثبات سبک زندگی جامعه ایرانی شده به عقیده بنده تغییرات سبک زندگی در ایران اجتناب ناپذیر است و شکل خانواده در جامعه تغییر خواهد کرد. وضعیت فعلی طلاق و ازدواج در کشور نشان می‌دهد که در آینده آمار ازدواج به حداقل خواهد رسید، همچنین برخی از ارزش‌های ملی و مذهبی تحت الشعاع قرار خواهد گرفت.
وی ادامه داد: اگر وضعیت جامعه به همین روال پیش رود شاهد افزایش ازدواج‌های خارج از چارچوب ملی و مذهبی خواهیم بود و میزان بی وفایی حتی در میان متأهلین افزایش خواهد یافت؛ لذا ضروری است كه مسئولين در عرصه‌های مختلف در تمام اركان حاكميت، ملتزم به رعايت اصول «حكمرانی خوب» باشند. و در فرايندهای سياستگذاری و برنامه‌ريزی با تكيه بر اصولی از جمله شفافيت و پاسخگویی و ناظر بر مشاركت به نيازهای جامعه توجه داشته باشند.

وی افزود: احراز شرايط اقتصادی مناسب، وجود چتر حمايتی رفاه اجتماعی، بهينه سازی زيرساخت‌های محيطی مناسب، برخورداری از آسايش ذهنی، معنوی و اجتماعی، سلامت خانواده، پايبندی همگانی در همه سطوح به اخلاق و ارزشهای اخلاقی، فرهنگی، سلامت جسمی و .... جزو حقوق مسلم مردم است. مطمئنا وجود تفكری نظام مند، تلاش برای هم افزایی ظرفيت‌ها می‌تواند در كنار تعهد و عشق راستين به مردم و برخورداری از تخصص‌های مرتبط در برون رفت از مسائل و مشكلات موثر باشد.

درخشان نیا تأکید کرد: تلاش تمام دستگاه‌ها بايد در راستای تحقق اميد امنيت، اميد اجتماعی و نهايتاً رضايت افراد از عضويت در جامعه باشد و اينكه مسائل اجتماعی روز به روز در حال افزايش است نشانه عدم توفيق در مديريت مسائل است.

مدیرکل دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه امسال مجوز قانونی خانه امن زنان را گرفته‌ایم، گفت: مدت فعالیت آزمایشی فعالیت‌های خانه امن زنان در کشور تمام شده و ما از شهریورماه امسال مجوز رسمی ماده 26 سازمان بهزیستی را برای ادامه فعالیت‌های این خانه‌ها گرفتیم و به همه استان‌ها نیز ابلاغ شده است. گسترش خانه‌های امن در دستور کار قرار دارد و پیش‌بینی ما این است که تا سال آینده در تمام استان‌ها خانه امن راه‌اندازی شود و در این راستا مکاتبات لازم صورت گرفته است.
درخشان‌نیا مطرح کرد: پرداختن به مساله زنان در جامعه ما خط قرمزهایی دارد و بسیاری از افراد بی اطلاع یا کم اطلاع از هدف فعالیت‌ خانه امن زنان، این خانه‌ها را مشکل آفرین تلقی می‌کنند در حالیکه بر اساس پروتکل‌های اجرایی، فعالیت‌ خانه امن زنان در راستای تعالی و تحکیم خانواده است.
وی با بیان اینکه در خانه امن زنان به هیچ وجه دنبال زندگی اردوگاهی نیستیم، گفت: میزان موفقیت در مجموعه‌های اردوگاهی بسیار پایین است و همانطور که از نام این خانه‌ها بر می‌آید به دنبال فراهم کردن محیطی امن برای زنان آسیب دیده مبتنی بر اقدامات تخصصی هستیم.
مدیرکل دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: اولویت ما در خانه‌های امن بازگشت زنان به کانون خانواده است ولی در جریان این بازگشت، فرد و خانواده‌اش باید توانمند شوند در واقع ما خانه خود فرد و خانواده وی را امن می‌کنیم تا هنگام برگشت مجدد فرد به خانه و قرار گرفتن در میان اعضای خانواده، دیگر شاهد خشونت و مشکلات جانبی نباشیم و تاکنون نیز این خانه‌ها مشکلی برای فرد و خانواده ایجاد نکرده‌اند.
درخشان‌ نیا گفت: سازمان بهزیستی به فراخور ماهیتش، با قشر آسیب دیده جامعه سر و کار دارد در حالیکه که عوامل و دستگاه‌های زیادی در بروز این آسیب‌ها نقش دارند، ساختارهای کلان اقتصادی و اجتماعی باید مورد توجه و در تمام این فرآیندها بازنگری جدی صورت گیرد در غیر این صورت نمی‌توانیم پاسخگوی نیاز مردم باشیم یعنی نیاز شهروندان ما در سال 1396 یقیناً با دهه 1360 متفاوت است. اگر بتوانیم بر اساس نیازهای روز مردم، خدمات را تعریف کنیم یقیناً شاهد کنترل بخش اعظمی از آسیب‌های اجتماعی خواهیم بود.
مدیرکل دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور در پایان بیان کرد: خیلی از موضوعاتی که در کشور ما جرم یا آسیب تلقی می‌شود در بسیاری از کشورهای چنین بر چسبی ندارند و به عنوان یک رفتار اجتماعی تلقی می‌شوند یعنی یکی از تفاوت‌های ما با سایر کشورها این است که جامعه به دلیل ارزش‌های اجتماعی، ملی و مذهبی که دارد حساس‌تر است و این حساسیت‌ها باعث می‌شود برچسب‌های زیادی به افراد و رفتارها زده شود و در نهایت با آسیب‌های اجتماعی بیشتری هم درگیر می‌شویم.