فخرفروشی ثروتمندان بر فقرا؛ سرآغاز پیدایش آفت نظام طبقاتی

به گزارش ایکنا از لرستان، امام علی(ع) راهکارهایی را در سفارش به ثروتمندان و مردم جهت تسکین و درمان مسئله فقر بیان می‌کند که حاکمان و مسئولان حکومت در اولویت عمل به این سفارشات قرار دارند که ازجمله این سفارش‌ها می‎توان به برتری نفروختن بر نیازمندان، ترحم به فقرا و نیازمندان، خوشرویی و فروتنی در برخورد با تهی‌دستان و همچنین سپاسگزار خداوند بودن، سخاوت، مروت و جوانمردی اشاره کرد کمااینکه امام علی(ع) تاکید دارند که ثروت‌مندی نباید موجب طغیان و سرکشی شود.
امام علی(ع) تاکید دارد که ثروتمند نباید خود را بزرگ‌تر از فقیر نبیند.از امام علی(ع) درباره اموری پرسیدند که زودتر عقوبت را فراهم آورد.امام(ع) فرمود: برتری فروختن ثروتمند بر نیازمند کمااینکه امام علی(ع) عثمان بن حنیف عامل بصره را به جهت شرکت در مهمانی ثروتمندان توبیخ می‎نماید.لذا باید توجه داشت برتری فروختن با توجه به مفاهیم تکبر و خودبزرگ‌بینی که در خود دارد، سرآغاز پیدایش نظام طبقاتی در جامعه است و نظام طبقاتی آفتی است که جامعه را به بیماری‎های بی‎شماری دچار می‎کند.
امام علی(ع) در رابطه با ترحم به فقرا و نیازمندان نیز فرموده است: «با فقیران به‌خاطر کمی صبر و بردباریشان، مهربانی کن» و در نامه حضرت امیر(ع) به مالک اشتر آمده است: «برای کسانی‎که به تو نیاز دارند، زمانی معین کن که در آن فارغ از هر کاری به آنان بپردازی، برای دیدار با ایشان به مجلس عام بنشین، مجلسی که همگان در آن حاضر توانند شد و برای خدایی که آفریدگار توست، در برابرشان فروتنی نمایی و بفرمای تا سپاهیان و یاران و نگهبانان و پاسبانان به یک‌سو شوند تا پاسخگویشان؛ بدون هراس و بی‌لکنت زبان سخن خویش بگوید؛ که من از رسول خدا(ص) بارها شنیدم که می‎گفت: پاک و آراسته نیست امتی که در آن امت زیردست نتواند بدون لکنت زبان حق خود را از قوی‌دست بستاند و تنگ حوصلگی و خودپسندی را از خود دور سازد تا خداوند درهای رحمتش را به روی تو بگشاید، اگر چیزی می‎بخشی، چنان بخش که گویی تو را گوارا افتاده است و اگر منع کنی، باید که منع تو، با مهربانی و پوزش‌خواهی همراه بود».(شربف رضی، 1414 ق، نامه 53)
امام علی(ع) همچنین درباره خوشرویی و فروتنی در برخورد با تهیدستان می‏فرماید: «با مردم به هنگام نیازشان با خوشرویی و فروتنی برخورد کن.پس اگر گرفتار مصیبتی شوی و حالت دگرگون شود با آنان برخورد کنی و از خواری و فروتنی در امان خواهی بود».همچنین فرمود: «چه نیکوست فروتنی توانگران در برابر بینوایان، برای به دست آوردن خشنودی خداوند».(شریف رضی، 1414 ق، حکمت 406)

ثروت از انگیزه‌های تکبر و فخرفروشی

باید توجه داشت که یکی‌‎از انگیزه‌های تکبر و فخرفروشی بر مردم ثروت است، امام علی(ع) در این رابطه فرموده است: «ثروتمندی تو موجب سرکشی نگردد» اما نکته حائز اهمیت این است که سپاسگزاری زیور توانگری است و شکر راه افزایش ثروت و به تبع آن راه افزایش بهره‌مندی است کمااینکه امام علی(ع) در این رابطه می‎فرماید: خداوند نعمتی بر بنده‌ای روزی نکند که شکرش را با قلبش به جای آورد، مگر این‌که نعمتش را پیش از جاری شدن شکر بر زبانش، چند برابر سازد.
همچنین داشتن سخاوت از دیگر موارد مورد تاکید امام علی(ع) در بحث ثروتمندان است امام می‎فرمایند: «سخاوت هنگامی‎ است که بخشش بدون سؤال بود و پس از سؤال، یا از شرم است و یا از بیم بدگویی مردم» و نیز فرموده است: «آنان که دست به بخشش می‎زنند، همان سخاوتمندان هستند که اگر مالی در اختیار داشته باشند، انفاق کنند و چون انفاق کنند خیر و برکت همه جا پراکنده شود و اموالشان چون سرزمین حاصلخیزی است که می‎تواند موجب رشد، پیشرفت و ترقی گردد» و نیز فرموده است: «تجمع ثروت نزد سخاوتمندان یکی‌از دو عامل حاصلخیزی است و در روایت دیگری از حضرت آمده است: «سخاوتمندان در دنیا، زعمای مردم‌اند».
مروت و جوانمردی نیز از دیگر مواردی است که مورد تاکید امام علی(ع) است کمااینکه مروت و جوانمردی انگیزه درونی و وجدانی است که انسان را وامی‎دارد تا با دیگران به انصاف عمل کند، امام علی(ع) در این رابطه فرموده است: «جوانمردی بدون ثروت، همچون شیری است که از او بترسند، ولی ندرد و ثروت بدون جوانمردی مانند سگی گزنده است که از گزیدن دوری می‎کند و نمی‎گزد».(ابن ابی‌الحدید، 1404 ق، 20/304)

انتهای پیام