اقتصاد؛ لازمه جامعه اسلامی/تاکید اسلام بر کارآفرینی
گروه اقتصاد ـ برمبنای آیات قرآن، داشتن اقتصاد لازمه جامعه اسلامی است، جامعه اسلامی نه فقط باید دارای اقتصادی سالم و شکوفا باشد، بلکه باید دارای اقتصاد مقاومی باشد که آنرا از دشمنان حفظ کرده و اجازه ندهد تا جامعه در برابر دشمنان خوار شود.
به گزارش ایکنا از لرستان، در قرآنکریم و سیره معصومین(ع) پیرامون مهارتآموزی، کارآفرینی و اهمیت و فواید کسب و کار چون آسایش و آرامش انسان، فقرزدایی و عدم وابستگی به دیگران، تمدن و اقتصاد شکوفا، جلوگیری از مفاسد، بیدار نمودن روحیه خلاقیت و کارآفرینی آیات و روایات فراوانی آمده است.
برمبنای آیات قرآنکریم، داشتن اقتصاد لازمه جامعه اسلامی است، جامعه اسلامی نه فقط باید دارای اقتصادی سالم و شکوفا باشد، بلکه باید دارای اقتصاد مقاومی باشد که آنرا از دشمنان حفظ کرده و اجازه ندهد تا جامعه در برابر دشمنان خوار شود.
قرآنکریم بر لزوم اقتصاد مقاومتی به اقسام مختلف تأکید کرده است، ازجمله با اهمیتترین آیاتی که میتواند این ضروریت را بیان کند، آیه 28 سوره مبارکه «توبه» است، خداوند متعال در این آیه نه فقط احتیاج اقتصادی جامعه اسلامی را عامل وابستگی جامعه و خواری آن میداند، بلکه قطع کردن وابستگی اقتصادی به بیگانگان را مورد ترغیب و تشویق قرار داده و نسبت به کسانیکه نگران بینظمی نظام اقتصادی خود پساز قطع ارتباط با دشمنان هستند، متذکر میشود که چنین کاری نهتنها بینظمی بهوجود نمیآورد، بلکه باعث رونق اقتصادی و شکوفایی آن شده و رشد، پیشرفت و ترقی اقتصاد ملی را سبب خواهد شد، خداوند متعال در این آیه میفرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلاَ يَقْرَبُواْ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَا وَإِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيكُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ إِن شَاء إِنَّ اللّهَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ؛ اى كسانىكه ايمان آوردهايد حقيقت اين است كه مشركان ناپاكند پس نبايد از سال آينده به مسجدالحرام نزديک شوند و اگر در اين قطع رابطه از فقر بيمناك هستید پس بهزودى خدا اگر بخواهد شما را به فضل خويش بینياز میگرداند كه خدا داناى حكيم است».
قرآنکریم؛ مهمترین منشا دین اسلام
قرآنکریم که مهمترین منشا دین اسلام است، پایه همه ارزشها را روی دانش و ایمان و کار قرار داده است. آیات قرآنکریم درباره کار و کوشش و کارآفرینی در حیطه حیات بهقدری فراوان و متنوع است که با بینش روشن میتوان گفت: اسلام دین کار و کوشش و کارآفرینی است.
در سیره پیامبران الهی و معصومین(ع) نه فقط کار و تلاش مقام بلندی دارد، بلکه تلاش برای کارآفرینی نیز عمل نیک و پسندیدهای است. کارآفرینان مسلمان، بنابه سفارش مذهب، خلاق، نوآور، آگاه نسبت به زمانه، بردبار و سختکوش باشند، زیرا تلاش اندک، اگر با آگاهی و دانش صورت پذیرد قابلتوجه است.
قرآنکریم با ایجاد شناخت از راه عقل، قلب و با تحریک انگیزه، عواطف و احساسات و توجهدهی به قدرت و حرکتگیری به برکت کمک از قدرت الهی زمینه را برای شکلگیری کار و تلاش در صحنه عمل برای انسان فراهم آورده است و بر شأن این موجود پسندیده و انتخابگر برای کارهایی که کمال و برتری او را فراهم آورده با تعلیم و تربیت، با کارآفرینی و توصیه به کسب تخصص در حرفه و کار افزوده است، خداوند متعال در آیه هفتم سوره مبارکه «انشراح» میفرماید: «فَإِذَا فَرَغْتَ فَانصَبْ؛ پس چون فراغتيافتى به طاعت دركوش».
بقای زندگی انسانها به کار و تلاش وابسته است
نظام آفرینش و خلقت جهان هستی بر کار و تلاش استوار است و بقای زندگی انسانها به آن وابسته است، به تعبیری فعالیت و کار پایه و اساسی است که نظام آفرینش روی آن استوار است. به این معنی که خداوند متعال تمام مخلوقات خود را به ابزاری آماده کرده است که کار مناسب برای بقای آنها لازم است و با در نظرگیری این مسئله، استعدادها و تواناییهای متفاوتی به افراد داده تا مهارتها و تخصصهای مختلف را کسب کنند. آشکارترین آیهای که میتوانیم درباره کارآفرینی بر روی آن تمرکز کرد، آیه 61 سوره مبارکه «هود» است که خداوند در این آیه میفرماید: «....هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ الأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا......؛ ... براى شما هيچ معبودى جز او نيست او شما را از زمين پديد آورد و در آن شما را استقرار داد...».
این توسعهطلبی و آبادانی که خداوند از ما خواسته است، اقتضایش آن است که به کارآفرینی روی آوریم؛ وگرنه با صرف کار؛ توسعهطلبی و آبادانی به دست نمیآید.
از مهمترین مصداقهای جهاد اقتصادی در کلام ائمه معصومین(ع) میتوان به پیشرفت فرهنگ کار و کوشش، اهمیت تولید، انضباط اقتصادی، عدالت اقتصادی، برنامهریزی اقتصادی و اخلاق اقتصادی اشاره کرد.
انسان خلیفه خداوند بر روی زمین و حامل امانت الهی و مأمور به آبادانی و عمران زمین بوده و مأمور است که فعالیتهای اقتصادی را بهدرستی انجام دهد، لذا افزایش ثروت و کارآفرینی برای بهبود رفاه انسانها و رشد اقتصادی، میتواند سرعت و شتاب قدم نهادن در راه خدا را افزون کند. البته بهشرط اینکه جهت بهدرستی انتخاب شده باشد، زیرا با این روش است که انسان میتواند به کمال خویش دست یابد و بهعنوان انسان کامل به بهشت برین درآید و همانطوریکه ایمان بهعنوان عمل صالح در آموزههای قرآنی عامل ورود به بهشت معرفی شده، اعمال اقتصادی چون انفاق، احسان مالی، اکرام مالی، اطعام، صدقه، قرضالحسنه و مانند آنها بهعنوان عمل صالح، عامل اصلی ورود به بهشت دانسته شده است.
در قرآنکریم طی آیات متعددی، خداوندمتعال بشر را به استفاده و شناخت نعمتهایی که برای توسعه معیشت وی آفریده است، تشویق و ترغیب میکند. آنچه از آیات قرآنکریم بهرهبرداری میشود این است که دستیابی به زندگی شایسته و سالم، در گرو بهرهگیری از معارف آسمانی، تفکر، تعقل و فعالیت مثبت، دوراندیشانه و مفید است، خطوط کلی و شاهراههای وصول به زندگی مطلوب، شکوفا کردن بخشی از استعدادهای درونی و جامه عمل پوشاندن به آنهاست.
تاکید قرآن بر کارآفرینی
در امتداد آیات قرآنکریم و خاستگاه وحی، امور اقتصادی و مقوله کارآفرینی، بخش مهمی از زندگی آدمی را به خود اختصاص داده است، بهطوریکه 260 آیه قرآن، 881 روایت و مجموعاً 1141 آیه و روایت معتبر در رابطه با کار و کارآفرینی وجود دارد که بعضی از آنها کار را هدف خلقت، شعار مؤمن، جهاد، عزت، شخصیت، ارزش، عامل اعتماد به نفس و ... میشمارد.
در قرآنکریم نهتنها به کار و کوشش و کارآفرینی برای تأمین زندگی دنیا سفارش شده است، بلکه پیوندی محکم و وثیق با زندگی آخرت برقرار شده است و انگیزه انسان را برای انجام کار و پرهیز از بیکاری و رسیدن به سعادت اخروی چندین برابر کرده است.
قرآنکریم در آیات نورانی خود، با صدای رسا، در طول تاریخ اسلام به عالم و آدم اعلام کرده است که ای انسانها بدانید برای آدمی جز آنچه خود انجام داده، نخواهد بود. در قرآنکریم کار بهنحو عام و خاص به خدای متعال نسبت داده شده است، بهطوریکه خداوند متعال در آیه 39 سوره مبارکه «نجم» میفرماید: «وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى؛ و اينكه براى انسان جز حاصل تلاش او نيست»، یعنی بقای وجود و هستی آدمی، بودن او، حیات مادی و معنوی، دنیوی و اخروی او، شخصیت وهویت او بلکه همه چیز او متوسط و وابسته به کار و تلاش اوست ولاغیر و هرکس کوشش کند، فقط برای شخص خود کوشش کرده است و بهسوی خود اوست و خداوند البته بینیاز است.
انتهای پیام
