پژوهش؛ عامل مهم برای داستاننویسی درباره پیامبر(ص)
گروه ادب ــ داور جشنواره خاتم گفت: پژوهش و تحقیق عامل مهم برای داستاننویسی درباره پیامبر اکرم(ص) است که باعث میشود نویسنده نسبت به موضوع تسلط پیدا کند.
به گزارش ایکنا، نشست «خورشید خاتم در آیینه داستان کوتاه»، عصر امروز شنبه (15 اردیبهشتماه) با حضور محمدرضا سنگری، مجید قیصری و حمیدرضا شاهآبادی در سرای اندیشه نمایشگاه بینالمللی کتاب برگزار شد.
سنگری در این نشست درباره این جشنواره گفت: تاکنون سه دوره از جشنواره خاتم برگزار شده و از همان ابتدا درباره عنوان این جشنواره و اینکه چرا داستان کوتاه انتخاب شده است، مطرح بود. در ابتدا تعداد آثار کمی وجود داشت و پس از سه دوره تعداد آثار افزایش یافته و حضور نویسندگان صاحبنام بیشتری را شاهد هستیم. در سومین دوره نیز نویسندگان غیرمسلمان و از کشورهایی همچون لبنان، عراق، آلمان و افغانستان بودیم.
وی افزود: یکی از نکات مهم در دوره سوم جشنواره خاتم، حضور بیشتر بانوان نسبت به نویسندگان مرد بود. این موضوع حتی در برگزیدگان نهایی جشنواره نیز وجود داشت. همچنین تنوع زاویه دید و توجه به عناصری مانند فضاسازی در داستانها در این دوره مشهود بود.
سنگری ادامه داد: در طول تاریخ حتی همزمان با پیامبر اکرم(ص)، افرادی پیامبرنویسی را آغاز کرده بودند که با عنوان سیره از آنها یاد میشد؛ مانند سیره ابنهشام. درباره غزوههای پیامبر(ص) نیز کتابهایی نوشته شده است، در کشورمان نیز کتابهایی برای شناخت بیشتر حضرت محمد(ص) به نگارش درآمده است و یا مجموعه مقالات و چندین رمان از افرادی همچون میثاق امیرفجر، محمدرضا سرشار و موسوی گرمارودی تألیف شده است.
درگیریهای ذهنی عامل فاصله انداختن میان نویسنده و متن
حمیدرضا شاهآبادی، نویسنده و مدیرمسئول انتشارات مدرسه نیز با اشاره به اینکه در راستای داوری آثار، تعدادی از کتابهای را خوانده است، بیان کرد: به نظر میآید در ابتدای راه هستیم و شاید درباره ضرورت انعکاس شخصیت پیامبر(ص) سخن به فراوانی گفته شده و کتابهای زیادی نوشته شده، اما هنوز نتوانستهایم یک روایت داستانی از پیامبر(ص) را ارائه کنیم. در هر دوره قدمهای موفقی برداشتهایم و از نظر کمی و کیفی سطح جشنواره افزایش پیدا کرده است، اما مواردی وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: نویسندگان ما درگیریهای ذهنی خارج متنی زیادی دارند و این عامل سبب میشود بین نویسنده و متن فاصله ایجاد شود، در حالی که نویسنده باید آنچه را که علاقه دارد و فکر میکند درست است، روی کاغذ بیاورد و این امر با تمرین و ممارست، امکانپذیر است.
شاهآبادی با تأکید بر شناخت به عنوان عامل مهم برای هر نویسندهای بیان کرد: اینکه نویسنده نسبت به یک موضوع شناخت کافی پیدا کند، مستلزم پژوهش و تحقیق است. درباره جشنواره خاتم نیز پژوهش درباره تاریخ صدر اسلام ضروری است؛ چرا که این امر سبب تسلط نویسنده به موضوع میشود و با توجه به اینکه نگاه داستانی دارد، میتواند از پس موضوع برآید. همچنین داشتن دید تیزبین و ریزنگر در ویژگیهای داستانی، مشابهسازی و فضاسازی و توجه به نیازهای امروز براساس اندیشههای پیامبر از لازمههای دیگر نویسندگی است.
نگاه مناسبتی در داستاننویسی به شخصیتهای مقدس
مجید قیصری، دبیر اجرایی جشنواره خاتم نیز گفت: در ادبیات غرب وقتی دقت میکنیم، میبینیم که آنها با انجیل و عیسیبن مریم(ع) زندگی میکنند و این موارد یک چیز تزئینی نیست. اما سؤالی که همیشه در ذهن من مطرح بوده این است که چرا پیشینه ادبیات داستانی ما از این منظر خالی است، در حالی که بیشتر نویسندگان ما مسلمان هستند، اما جای خالی پرداختن به زندگی پیامبر(ص) در این ادبیات داستانی دیده میشود.
این داستاننویس افزود: یکی از آفتهای داستاننویسی در ادبیات ما این است که نگاه مناسبتی نسبت به شخصیتهای محوری وجود دارد. جشنواره خاتم در همین راستا حرکت کرده تا شخصیت مقدس پیامبر(ص)، به دور از جریانات سیاسی پررنگتر شود. بسیاری از نویسندگان اذعان میکنند که تا پیش از نوشتن درباره پیامبر(ص) تصور میکردند، درباره این شخصیت مقدس خیلی میدانند، ولی پس از دست به قلم بردن متوجه شدند که چیز زیادی درباره ایشان نمیدانند. این جشنواره اگر تعدادی از نویسندگان را به تحقیق واداشته باشد، یک گام مهم برای این جشنواره است.
قیصری در ادامه عنوان کرد: در داستاننویسی قرار نیست همه آنچه در ذهن نویسنده تثبیت شده به مخاطب منتقل شود. داستان امروز داستان کشف برای نویسنده و خواننده است. باید کشف شود که چرا خداوند بین این همه آدم این شخص را برگزیده و ممتاز کرده است. کشف حلاوتی دارد که خواننده و نویسنده را سرذوق میآورد و محدودیتی هم ندارد. عنصر کشف چیزی است که امروز خلأ آن به شدت احساس میشود. در این نگاه، پیامبر(ص)، یک موقعیت و شخصیت داستانی است. اگر با این نگاه به سمت این شخصیت برویم، از لحظه لحظه سلوک و زندگی ایشان میتوانیم داستانهای بکر خلق کنیم.
یادآور میشود، سیویکمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران 12 تا 22 اردیبهشتماه در مصلای بزرگ امام خمینی (ره) برپاست.
انتهای پیام
