مشخصات عقل دین مدار در کلام امام کاظم(ع)

به گزارش ایکنا، شبستان نوشت: مراسم عزاداری به مناسبت شهادت امام سجاد(ع) با حضور نمایندگان برخی از مراجع معظم تقلید و همچنین با شرکت علما، فضلا، طلاب و سایر گروه های مردم در دفتر حضرت آیت الله العظمی حکیم از مراجع معظم تقلید جهان تشیع، در تهران برگزار شد که طی آن حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمود شیرازی ارفع، از مبلغان برجسته در عرصه بین المللی، به شرح زیر سخنرانی کرد:
برگزاری مجالس روضه و سوگواری در شهادت حضرات معصومین(ع)، و ذ کر مناقب و فضائل اهل بیت(ع) در در دفتر مراجع معظم تقلید، کار بسیار ارزشمندی است و موجب تعظیم شعائر و نشر آموزه های دینی می شود. بنابراین برگزاری مجالس مربوط به ائمه اطهار(ع) در دفتر حضرت آیت الله العظمی حکیم در تهران، مصداق این کار خیر است. مراجعه مردم به دفاتر مراجع تقلید، باید از سوی مردم، به صورت گسترده انجام شود.

امام کاظم علیه السلام خطاب به هشام می فرماید «یَا هِشَامُ کَانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ(ع) یَقُولُ مَا عُبِدَ اللّهُ بِشَیْ‏ءٍ أَفْضَلَ مِنَ الْعَقْلِ وَ مَا تَمّ عَقْلُ امْرِئٍ حَتّی یَکُونَ فِیهِ خِصَالٌ شَتّی الْکُفْرُ وَ الشّرّ مِنْهُ مَأْمُونَانِ وَ الرّشْدُ وَ الْخَیْرُ مِنْهُ مَأْمُولَانِ وَ فَضْلُ مَالِهِ مَبْذُولٌ وَ فَضْلُ قَوْلِهِ مَکْفُوفٌ وَ نَصِیبُهُ مِنَ الدّنْیَا الْقُوتُ لَا یَشْبَعُ مِنَ الْعِلْمِ دَهْرَهُ الذّلّ أَحَبّ إِلَیْهِ مَعَ اللّهِ مِنَ الْعِزّ مَعَ غَیْرِهِ وَ التّوَاضُعُ أَحَبّ إِلَیْهِ مِنَ الشّرَفِ یَسْتَکْثِرُ قَلِیلَ الْمَعْرُوفِ مِنْ غَیْرِهِ وَ یَسْتَقِلّ کَثِیرَ الْمَعْرُوفِ مِنْ نَفْسِهِ وَ یَرَی النّاسَ کُلّهُمْ خَیْراً مِنْهُ وَ أَنّهُ شَرّهُمْ فِی نَفْسِهِ وَ هُوَ تَمَامُ الْأَمْرِ؛ ای هشام امیر المؤمنین علیه السلام می‏فرمود: خدا با چیزی بهتر از عقل پرستش نشود و تا چند صفت در انسان نباشد، عقلش کامل نشده است؛ مردم از کفر و شرارتش در امان و به نیکی و هدایتش امیدوار باشند. زیادی مالش بخشیده و زیادی گفتارش بازداشت شده باشد. بهره او از دنیا به مقدار قوتش باشد. تا زنده است از دانش، سیر نشود. ذلت با خدا را از عزت با غیر خدا دوست‏تر دارد. تواضع را از شرافت دوست‏تر دارد. نیکی اندک دیگران را زیاد، و نیکی بسیار خود را اندک شمارد همه مردم را از خود بهتر داند و خود را از همه بدتر و این تمام مطلب است.»

این خطیبِ ، دفتر حضرت آیت الله العظمی حکیم در تهران ادامه داد: بنابر این روایت روشن می شود عقل، جایگاه مهمی در معارف دینی دارد اما به شروطی که حضرت موسی بن جعفر(ع)، به آنها اشاره کردند. به همین دلیل است که خداوند، حجت های بیرونی یعنی ائمه اطهار(ع) و پیامبران عظیم الشان را مبعوث فرمودند.

عقل، تدبر و تفکر بسیار مورد اشاره قرآن کریم است، برای نمونه، مفهوم تدبر (محمد، آیه ۲۴) تفکر (انعام، آیه ۵۱) تفقه،(توبه، آیه ۸۷) تذکر (ص ، آیه ۲۹) نظر (یوسف، ایه ۱۰۹) عبرت آموزی (یوسف، ایه ۱۱۱) به عنوان کارهای مهم عقل، ذکر شده اند. این بدان معناست که عقل باید در این امور و مانند آن ها به کار گرفته و آثار و ثمراتی داشته باشد و گرنه صرف داشتن عقل و عدم استفاده از آن ها هیچ سودی برای بشر نخواهد داشت. انسان بنابر تصریح آیات قرآن کریم و روایات، باید بیش از انجام هر کاری، تدبر و تفکر کند و به عواقب اعمالش بیندیشد.

ولایت امیرالمومنین(ع)، شرط قبولی اعمال است، بنابراین مبلغان باید معارف اهل بیت(ع) را که از مصادیق تبیین ولایت و امامت در جامعه است، بیشتر از گذشته و به زبان روز، برای مردم بیان کنند.

اهمیت تعقل، تدبر و تفکر تا بدین حد است که پیامبر اسلام(ص) درباره لوازم این موضوعات، یعنی «فراگیری علوم» فرمودند «اطلبوا العلم ولو بالصين: علم را بجوئید و طلب کنید ولو در چین.»

یادآور می شود، دفتر حضرت آیت الله العظمی حکیم –از مراجع معظم تقلید جهان تشیع- در تهران، همه روزه پاسخگوی سوالات شرعی و شبهات دینی مردم است. ضمن اینکه این دفتر، در طول سال نیز، کتاب های ارزشمند در حوزه های دینی و فرهنگی و علمی را به طلاب، دانش آموزان و دانشجویان، و سایر علاقمندان به فرهنگ، ادب و دانش تقدیم می دارد. دفتر حضرت آیت الله العظمی حکیم در تهران، در خیابان 17 شهریور، نرسیده به میدان خراسان، کوچه نورمهدی واقع شده است.