امروزه حضور شبکههای اجتماعی در زندگی امری اجتنابناپذیر است. نمیتوان این شبکهها را از زندگی خود دور کرد چراکه بسیاری از فعالیتهای امروزی وابسته به همین شبکهها است.
اما این ضرورت غیرقابل اجتناب امروزه به فضایی برای جلب توجه و تنها گرفتن لایکهای بیشتر و زودباوری تبدیل شده است.
فضایی که در آن افراد بسیاری از هر موقعیتی از زندگی خود فیلم یا عکس میگذارند و به عواقب آن فکر نمیکنند چراکه در آن لحظه فقط بهدنبال تمجید و ستایش دیگران هستند.
افرادی هستند که انگار روز و شب خود را به این فضا اختصاص دادهاند و سعی دارند از هر اتفاق هرچند سادهای در زندگی خود لایکهایی از اطرافیان بگیرند، لایکهایی که شیرینی زودگذری دارند. لایک بازخورد فکر مخاطب در ارتباط با صاحب پست و یا صفحه مربوطه و جذابترین بخش فضای مجازی از نظر مخاطبان است، مخاطبان عکسهایی میگذارند که لایک بیشتری جمع کنند و به مرور این لایکها تمام انگیزه فرد برای زندگی میشود.
حال تنها کافی است در این فضا کسی از عکسی خوشش نیاید و نظرش را اعلام کند، آن وقت است که پردههای ادب و احترام کنار زده شده و حرفهایی رد و بدل میشود که با اصول اسلامی ما فرسنگها فاصله دارد.
نکته دیگری که در این فضا حائز اهمیت است، این است که افراد چون همدیگر را نمیبینند حیا را کنار گذاشته و به خود اجازه میدهند هر حرفی را بنویسند و این امر یعنی پایان اصولی چون عفت، ادب و احترام به همنوع؛ اصولی که در فرهنگ اسلامی ما جایگاهی بس رفیع دارد.
علاوه بر این در جامعهای که با فشار اقتصادی مواجه است، گذاشتن عکسهایی که تنها برای نشان دادن اشرافیت است، چه معنایی دارد جز اینکه برایت حال جامعهات مهم نیست.
در جامعهای که به علت فشار اقتصادی عدهای نان ندارند و عدهای بیکار شدهاند، گذاشتن عکسهایی از یک تولد با لباسها و طراحی گرانقیمت جز نمک زدن بر زخم بسیاری افراد کارکرد دیگری ندارد. البته بسیاری از این فعالیتهای مجازی به علت بیکاری است، اگر جوانی شغلی داشته باشد، دیگر وقتی ندارد که به فکر کردن به طراحیهای خاص برای عکسها برای گرفتن لایک بیشتر بپردازد.
با این وجود گرفتن کامل فضای مجازی از فرزندانمان نمیتواند کار درستی باشد چراکه راهکارهای سلبی هیچگاه جواب خوبی نداده است. باید به راهکارهای دیگری فکر کرد.
هیچوقت زور در امور تربیتی جواب نداده است
میتوان در عین اجازه دادن به فرزندان برای حضور در فضای مجازی، آنان را مجاب کرد که گذاشتن هر عکس و فیلمی در این فضا و دیدن عموم مردم کار درستی نمیتواند باشد. یادمان باشد هیچوقت زور در امور تربیتی جواب نداده است.
باید فرزندان خود را با اقتضائات زمان خودشان تربیت کنیم چنان که در حدیثی از امام علی(ع) آمده است: «لا تقسروا اولادکم علی آدابکم فانهم مخلوقون لزمان غیر زمانکم؛ فرزندانتان را به انجام آداب خودتان واندارید؛ زیرا آنان برای زمانی، غیر از زمان شما آفریده شدهاند».
برای مثال، زمان کودکی والدین، تحصیل دختران یا کارهای اجتماعی آنان مرسوم نبود؛ اما این کارها، امروزه مرسوم و مفید است؛ مقصود این سخن امام علی(ع) تخطی از حلال و حرام نیست و عمل به آداب زمان حاضر، هیچ گونه منافاتی با رعایت ارزشهای دینی و حلال و حرام الهی ندارد.
در این سخن حضرت مانند تمام سخنان ایشان و ائمه اطهار(ع) معنایی از زندگی نهفته است چرا که درست هم همین است؛ به طور مثال نمیشود امروز مانند 50 سال پیش زندگی کرد.
یک دختر مسلمان میتواند در عین حضور در اجتماع، حجاب خود را نیز رعایت کند، همانطور که زنان محجبه و عفیفی هستند که در شغلهای مختلفی مشغول به کارند و یا ورزشکاران زن مسلمان که بارها به خاطر حجاب و عفت خود در مسابقات بینالمللی مورد تمجید رهبر معظم انقلاب قرار گرفتهاند.
نمیتوان از این نکته غافل شد که امروزه بسیاری از فعالیتهای ما در فضای مجازی است، از کار و تحصیل و حتی ارتباط با افرادی که از ما دورند، اما میتوان این فضا را از یک فضای زودباوری و اشرافیگری و نشان دادن خود به دیگران که با فرهنگ اسلامی متناقض است، به فضایی برای کمک به همنوع و یا ارائه راهکارهایی برای زندگی بهتر و مواردی از این قبیل تغییر داد. آن وقت است که میتوان این فضا را به فضای دوستی و الفت تبدیل کرد.
کمی به کارکرد این فضا در زندگی خود بیندیشیم، به این فکر کنیم که آیا لایک جمع کردن از افراد و بندههای خدا بهتر است یا لایک جمع کردن از خداوند، میشود در همین فضای مجازی به گونهای رفتار کرد که هر روز لایک خدا را گرفت.
زهرا حمیدی، خبرنگار ایکنای خراسانجنوبی
انتهای پیام