تیاس؛ شکاف بین روح و جنس/حرمت انسانی تیاسها حفظ شود
گروه اجتماعی ـ تی اسها (بیماران اختلال هویت جنسیتی)همواره در تلاش و آرزوی زندگی و پذیرش مسئولیتهای اجتماعی متناسب با جنس دلخواه خود هستند نه با آنچه که متولد شدهاند.فرد در دوران کودکی هر نقشی از محیط خانواده به او داده شود میپذیرد و در آینده نیز گرایش به پذیرش آن دارد به این معنا که شاید نوع رفتار خانواده در دوران کودکی در شکلگیری تضادهای روحی و جنسیتی بیتاثیر نباشد.
به گزارش ایکنا از لرستان، بهنقلاز روابط عمومی سازمان بهزیستی لرستان، موضوع بیماران اختلال هویت جنسی ازجمله مسائلی است که در جامعه کمتر به آن پرداخته شده و به همین علت مبتلایان به آن حضور ناموفقی در جامعه دارند که اگر آگاهی مردم و حتی خانوادهها از این مساله افزایش یابد شاید شرایط برای زندگی عادیتر آنان فراهم شود.
ترانس سکشوالیستها یا تی اسها، بهلحاظ ژنتیک، ظاهر و فیزیکی هیچ مشکلی ندارند، یعنی یک زن تی اس، کروموزومهای جنسی xx و مرد نیز xy دارد.
اختلال تی اس ها، اختلال در احساسات و هیجانات و تمایلات آنها است، یعنی فردی که بهلحاظ ژنتیک و ظاهر فیزیکی زن، اما احساسات، تمایلات و رفتارهایش مردانه و شخصی که بهلحاظ فیزیکی مرد بوده ولی احساسات زنانه دارد و احساس میکند در قفسی مردانه گرفتار شده است.
تاثیر روشهای تربیتی غلط در اختلال هویت جنسی
در این بیماری که اختلال هویت جنسی نام دارد جسم بیمار با جنسیت روح او در تضاد است در حالیکه یکیاز عمدهترین عوامل در شناخت هر انسان نقش جنسی او است.تی اس ها همواره در تلاش و آرزوی زندگی و پذیرش مسئولیتهای اجتماعی متناسب با جنس دلخواه خود هستند نه با آنچه که متولد شدهاند.فرد در دوران کودکی هر نقشی از محیط خانواده به او داده شود میپذیرد و در آینده نیز گرایش به پذیرش آن دارد به این معنا که شاید نوع رفتار خانواده در دوران کودکی در شکلگیری تضادهای روحی و جنسیتی بیتاثیر نباشد.
برخی والدین که آرزوی فرزند با جنسیت خاص داشتهاند زمانیکه این آرزوی آنها محقق نمیشود سعی میکنند همانطور که در ذهنشان بوده با فرزند دختر یا پسر خود رفتار کنند بدین معنا که شخصیت و مسئولیتهایی مطابق میل خود به فرزندشان القا کرده و بهعنوان مثال دختران را به رفتار و بازیهای پسرانه و پسرها را به آداب و تمایلات دخترانه تربیت میکنند.
شاید رویکردهای کردارشناسی جدید ناشی از این جهتگیری و گرایش جنسی دوران کودکی در محیط خانواده آغاز شده باشد که این یعنی فرایند تکمیل اطلاعات در خلال یک دوره که به آن نقشپذیری گفته میشود.
هرچند پژوهشی در ارتباط بین نقشپذیری و تی اس ها انجام نشده که رابطه معنادار آنرا نشان دهد اما شاید پدیده تراجنسی با نظریه کردارشناسی بیارتباط نباشد.
بهطور کلی بیماران اختلال هویت جنسی از نظر روابط اجتماعی و روانی در محیط زندگی خود و جامعه دچار آسیب هستند و از محیطهای آموزشی، گروه دوستان و خانواده طرد میشوند.
این نوع رفتار جامعه و خانواده زندگی تی اس ها را با چالش مواجه میکند و به همین دلیل برخی برای جبران این کمبود به رفتارهای جلب توجهگرایانه متوسل میشوند و برخی نیز سکوت اختیار کرده و با این اختلال زندگی میکنند.
با توجه به تجربه حاصل شده از مراجعان مرکز مشاوره، بسیاری از خانوادهها با موضوع فرزند تی اس خود کنار نمیآیند و بهدلیل ناآشنایی با این بیماری، از زاویه غیراخلاقی و انحراف فرزندشان به این مساله مینگرند که این نوع برخورد والدین و عدم درک بیمار، به مساله و دغدغه بزرگتری برای فرزندشان تبدیل میشود.در مجموع بخشیاز اختلال هویت جنسی بر اثر روشهای تربیتی است اما حدود 80 درصد بهدلیل اختلالهای ژنتیک رخ میدهد.
ارائه آموزش مهارتهای زندگی به بیماران تی اس
وجیهه نظری، کارشناس مسئول دفتر امور آسیبدیدگان اجتماعی بهزیستی لرستان در این رابطه، گفت: مساله اصلی مراجعان به این مرکز انجام عمل جراحی است.
وی افزود: با توجه به تجربه سالها فعالیت در این زمینه، افرادیکه مرد شدهاند معمولاً موفقتر بودهاند و از نظر روانشناختی و جامعه پذیرش راحتتر و زندگی عادیتر داشتهاند.
این کارشناس بهزیستی اضافه کرد: اما برخی هم عموماً رضایت ندارند و مشکل آنها با عمل جراحی هم حل نشده که بعدها دچار افسردگی و بیماریهای جسمی میشوند و حتی امکان خودکشی در آنان وجود دارد.
وی گفت: معمولاً توصیه میشود فرد تحت اقدامات روانشناسی قرار گیرد و عمل جراحی را انجام ندهد چراکه تاکید بر این است با استفاده از خدمات مشاورهای بخشیاز مشکلات روحی خود را برطرف کنند.
نظری اضافه کرد: نمونههایی از بیماران تی اس بعد از عمل جراحی بهدلیل عدم رضایت از شرایط جدید خود همچنان دچار مشکلاتی هستند که نشان میدهد برخورد و تصمیمگیری در رابطه با این افراد تا چه اندازه حساس و کارشناسی است.
وی ادامه داد: یکیاز سختترین و مظلومترین گروههای هدف دفتر آسیبها بیماران اختلال هویت جنسی هستند که برنامه درست و مشخصی برای آنها وجود ندارد.معمولاً افسردگی میان بیماران تی اس بهشدت شیوع دارد، افکار خودکشی دارند و عواملی همچون طرد خانواده، عدم همکاری در راستای درمان آنها، نبود حمایتهای جامعه ازجمله در خصوص اشتغال به این موارد دامن میزند.
این کارشناس دفتر آسیبهای اجتماعی سازمان بهزیستی لرستان افزود: سازمان بهزیستی دو نوع خدمت درمانی شامل کمک هزینههای اندک جراحی، لیزر و پوست و دیگری خدمات حمایتی آموزشی همچون کمک هزینه مسکن و معیشت را به بیماران تی اس ارائه میدهد.
وی گفت: سال 96 یک کارگاه حرفه آموزی در خرمآباد تاسیس شد و با تجهیز مرکز و شناسایی علایق و استعداد این افراد، تولید هنرهای خیاطی توسط بیماران آغاز شد اما بهدلیل مشکلات بازاریابی موفقیت چندانی حاصل نشد.بنابراین با ایجاد تغییراتی در کارگاه و تجهیز آن با 280 میلیون ریال، مابقی هنرها و صنایع دستی را ایجاد کردیم و اکنون کارگاه محصولات جدیدی تولید می کند.
نظری با اشاره به ارائه آموزش مهارتهای زندگی به بیماران تی اس، افزود: با توجه به نگاه عموم جامعه و احتمال تمسخر و آزاد این بیماران توسط برخی افراد ناآگاه، کارگاههایی در راستای افزایش اعتماد و عزت نفس آنان برگزار میشود.
وی گفت: تعداد اندکی از این افراد که موفق به یافتن شغلی در بخش خصوصی میشوند در حالیکه هنر و توانمندیهای بسیاری دارند اما بعد از مدتی بهدلیل ویژگیهای ظاهریشان از کار اخراج شدهاند.
نظری ادامه داد: بجز اختلالات هویتی و روحی، مهمترین مساله ترنسها اقتصاد و تولید درآمد است که برخی از آنان بهدلیل عدم حمایت خانواده دچار آسیبهای اجتماعی شده و برخی نیز بهدلیل شرایط فرهنگی زندگی در شهرهای کوچک و دیدگاه اطرافیان به تهران مهاجرت میکنند.
حفظ حرمت انسانی و حقوق شهروندی ترنسها
سیده فاطمهزهرا توکلی، مدیرکل بهزیستی لرستان نیز در رابطهبا این بیماران، گفت: بیماران تی اس مشکلات چند وجهی دارند، در حالیکه بسیاری از خانوادهها راضی نمیشوند فرزند معلول خود را به مراکز نگهداری تحویل دهند اما اینگونه افراد فرزند تی اس خود را بهراحتی از محیط خانواده طرد میکنند.
وی با اشاره به اینکه نیازهای روانی تی اس ها با کالبد آنان در تضاد است، افزود: بیشتر خانوادهها این مساله را تابو میبینند و موجب طرد و منزوی شدن فرزند میشوند که میتواند به منشا بسیاری از آسیبهای دیگر تبدیل شود.
توکلی با بیان اینکه دیدگاه اطرافیان تاثیر بالایی در نگرش خانوادهها دارد در حالیکه والدین باید بدانند فرزند آنها ناخواسته دچار این وضعیت شده است، اظهارکرد: سازمان بهزیستی تلاش میکند هم بیماران تی اس و هم خانواده آنان به باور درستی از وضعیت ایجاد شده برسند تا آسیبهای ثانویه کمتر شوند اما به هر حال خانوادهها با بازخوردی که از جامعه میگیرند تحت فشار هستند و به بروز آسیبها دامن میزنند.
وی افزود: بهلحاظ انسانی و اخلاقی باید بپذیریم این افراد با این شرایط به دنیا آمدهاند و نهتنها در وظیفه حقوقی و مدیریتی بلکه باید در وظیفه انسانی به این چارچوب پرداخته شود.
مدیرکل بهزیستی لرستان با تاکید بر همکاری دستگاههای مرتبط با بهزیستی در خصوص بیماران تی اس، گفت: این بیماری نوعی اختلال است که بهنظر میرسد با توجه به اینکه دلیل بروز این مشکل از کنترل ما خارج است باید برای کاهش اثرات آن اقدام کنیم.
توکلی با تاکید بر اینکه باید مسئولان و جامعه با آگاهی از این اختلال برای کنترل پیامدهای آن، حفظ حرمت انسانی و حقوق شهروندی ترنسها تلاش کنند تا این افراد با موانع کمتری مواجه شوند، اظهارکرد: چنانچه بیماران تی اس طرد شوند و فرصت کار و حضور مؤثر و مفید در جامعه نداشته باشند به معلول اجتماعی تبدیل شده و به رفتارهایی متوسل میشوند که دیده شوند.
حمایت سازمان بهزیستی لرستان از 64 بیمار تی اس
وی با اشاره به حمایت سازمان بهزیستی لرستان از 64 بیمار تی اس در استان افزود: توانمندسازی این افراد هم بهلحاظ مفهومی و هم عملیاتی باید خوب پرداخته شود که کاری زمانبر و کارشناسی است.
مدیرکل سازمان بهزیستی لرستان گفت: در فرایند توانمندسازی، باید پیامدهای مسالهای که روی عملکرد طبیعی بیمار تاثیر گذاشته به حداقل برسد تا فرد نقشهای مؤثر زندگی فردی و اجتماعی را اجرا کند و از طرفی جامعه باید برای پذیرش این بخش مشکلدار او آماده شود.
توکلی تصریح کرد: چنانچه فرد را برای ورود به جامعه آماده کنیم اما اجتماع، خانواده و کارفرما وی را نپذیرند، از ارتباطات اجتماعی محرومش کنند و جایگاهش حفظ نشود در نتیجه توانمندسازی رخ نداده و یک طرفه بوده است.
وی با تاکید بر تغییر آگاهی جمعی در رابطهبا این بیماران، افزود: نباید تنها دولت و سازمان بهزیستی را منبع حمایت بیماران تی اس دانست بلکه با توجه به اهمیت درمان، آموزش و اشتغال این افراد لازم است بستر قانونی و فرهنگی در سطح جامعه آماده شود که این بهمعنای مناسبسازی فرهنگی است.
نگاهی به قانون تغییر جنسیت
میلاد شهبازی، یک کارشناس حقوق نیز در این رابطه گفت: جنسیت از مهمترین عواملی است که حقوق و تکالیفی را برای افراد به وجود میآورد و مواردی ازجمله احوال شخصیه شامل اهلیت، ارث، نکاح، ولایت، حضانت، مهریه، وصیت و عده تحتتاثیر مستقیم جنسیت قرار میگیرد.
وی افزود: در این میان افرادی هستند که بهدلیل اختلالات هویت جنسی جسمی یا روانی، جنسیتشان دچار ابهام میگردد و در نتیجه احوال شخصیه آنها را هم تحتتاثیر قرار میدهد.
شهبازی اضافه کرد: بهدلیل نوظهور بودن پدیده تغییر جنسیت که مختص اختلالات هویت جنسی روحی یا همان ( تی اس) است تاکنون منابع جامعی نوشته نشده و حقوق و تکالیف افراد مبتلا به این اختلالات بهویژه در رابطهبا احوال شخصیه آنها مبهم است.
وی با بیان اینکه یکیاز مباحث نوظهور که علوم مختلف همچون پزشکی، روانشناسی، جامعهشناسی و حقوق را به خود مشغول کرده، بحث تغییر جنسیت است، گفت: باید توجه داشت که آنچه تحت عنوان تغییر جنسیت از آن یاد میشود، تغییر جنسیت بهمعنای اعم است یعنی شامل تعیین جنسیت، اصلاح جنسیت و تغییر جنسیت بهمعنای اخص است.
این کارشناس مسائل حقوقی اضافه کرد: با وجود عمل تغییر جنسیت از میانه دهه 60 در کشور اما تا زمان تصویب قانون حمایت خانواده سال 91، قانونگذار در مورد عمل تغییر جنسیت ساکت بود.
شهبازی بیان کرد: این سکوت قانون، موجب مشکلات فراوانی ازجمله تعیین دادگاههای صالح برای رسیدگی به موضوع تغییر جنسیت شده بود بهطوریکه در برخی موارد دادگاههای خانواده، در هنگام طرح دعاوی تغییر جنسیت، قرار رد صلاحیت صادر میکردند.اما در اسفند 91 ، قانونگذار در بند 18 ماده 4 قانون حمایت خانواده، تغییر جنسیت را در صلاحیت دادگاه خانواده قرار داد که در واقع با ذکر این ماده، قانونگذار مسئله تغییر جنسیت را به رسمیت شناخت.
وی با بیان اینکه اگرچه قبل از تصویب این قانون هم بنابر فتاوای برخی از مراجع در خصوص جواز تغییر جنسیت، عملاً شاهد انجام عمل تغییر جنسیت بودیم، ادامه داد: نظریه فقها و علمایی که موضوع مشروعیت یا ممنوعیت تغییر جنسیت را مورد بحث قرار دادهاند، متفاوت است که در مجموع میتوان نظریات را به سه گروه، ممنوعیت مطلق، مشروعیت مطلق و مشروعیت مشروط تقسیم کرد.
شهبازی با بیان اینکه در نظریه اول بهدلایلی با تغییر جنسیت مخالفت شده است و در مقابل نظریه مخالف پیشین، نظریه دیگری ابراز شده که بر مبنای آن تغییر جنسیت بهطور مطلق مجاز و مشروع است، اضافه کرد: از عمده طرفداران این نظریه میتوان از امام راحل نام برد که از فقهای برجسته و پیشرو زمان خود بودند که ایشان اولین فقیه و دانشمند شیعه بودند که بحث جواز تغییر جنسیت را مطرح نمودند.
وی افزود: نظریه دیگری، که در مورد وضعیت تغییر جنسیت عنوان شده که مشروعیت مشروط است، زیرا مشروعیت هرعملی همانگونه که در ماده 215 قانون مدنی (در باب مورد معامله) نیز به آن تصریح شده، منوط به وجود منفعت مشروع عقلایی است.در نتیجه تغییر جنسیت در صورتی مشروع است که خواهان، دارای اختلال هویت جنسی باشد و پزشک متخصص تغییر جنسیت را برای رفع مشکل او مفید تشخیص دهد.
این حقوقدان لرستانی با بیان اینکه در اکثر نظامهای حقوقی این نظریه پذیرفته شده است، گفت: کشورهایی که تغییر جنسیت را مشروع اعلام نمودهاند، مشروعیت آنرا منوط به وجود شرایطی کردهاند.گروهی از لحاظ جسمی و بدنی دارای علائم یکیاز دو جنس مذکر یا مونث هستند ولی از لحاظ روانی تمایلات جنسی جنسیت مزبور را ندارند بلکه تمایلات روحی جنس مخالف را دارا هستند که با توجه به تشخیص متخصصین مبنیبر بیماری بودن این وضعیت و قابل درمان بودن آن، میتوان نتیجه گرفت که این مورد نیز مجاز و مشروع است.
شهبازی با بیان اینکه هیچکس نمیتواند بدون عوامل موجه و عقلایی، سلامتی خود را در معرض خطر قرار دهد، ادامه داد: در نتیجه با توجه به نظر متخصصین مبنیبر لزوم دقت در تغییر جنسیت و اینکه در صورت اشتباه در تشخیص یا عمل، عواقب روانی غیرقابل جبرانی برای شخص خواهد داشت، اشخاص عادی نمیتوانند تغییر جنسیت دهند چراکه از لحاظ علم پزشکی موضوع عملیات پزشک، درمان مرض و معالجه مورد تاکید است.
وی اضافه کرد: پزشک در صورتی میتواند اقدام به جراحی یا درمان شخصی کند که بیماری او برایش ثابت شود و مجاز نیست که افراد سالم را نیز تحت درمان قرار دهد.
این کارشناس حقوق گفت: بنابراین اگر پزشکی بدون احراز مرض، با تشخیص نادرست فردی را عمل نماید، مرتکب خطای فاحش پزشکی شده و چنین خطایی مستوجب مسئولیت پزشک میشود در نتیجه تغییر جنسیت این افراد از لحاظ علم پزشکی نیز ممنوع و مردود است.
انتهای پیام
