نفس ناطقه، مسیر خداشناسی را روشن می‌سازد

به گزارش ایکنا از زنجان، آیت‌الله حسینی‌زنجانی، مرجع تقلید، امروز، 20 آبان ماه در جمع طلاب مؤسسه آموزش عالی حوزوی نورالزهرا(س) زنجان به تشریح نفس‌های انسانی پرداخت و گفت: نفس در قرآن مسئله مهمی است و به انواع آن اشاره شده است.

وی با اشاره به اینکه حضرت یوسف در سوره یوسف می‌فرماید: «وَمَا أُبَرِّئُ نَفْسِي ۚ إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّي ۚ إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ» بیان کرد: نفس‌هایی که مورد بحث قرار می‌گیرد، نفس اماره و نفس ناطقه است.

این مرجع تقلید ادامه داد: نفس یک اصطلاح قرآنی و یک اصطلاح حکمتی دارد، در قرآن از نفس ناطقه با عبارات عقل، عواطف، روح، قلب و وجدان یاد شده که مربوط به فطرت انسان است.

وی ابراز کرد: قلب وقتی چیزی را می‌خواهد، آن را تحلیل و مشترکات را پیدا می‌کند که در اصطلاح منطق به آن نفس گفته می‌شود. تعریف کردن و استدلال برای اشیا از ویژگی‌های انسان است که در قالب نفس ناطقه می‌گنجد.

آیت‌الله حسینی‌زنجانی با اشاره به اینکه در شریعت اسلام به تفکر تأکید شده است، تصریح کرد: انسان با فکر می‌تواند جهت و راه خود را بشناسد و در نفس ناطقه تمام ابعادی که برای رشد و ترقی لازم است، گنجانده شده است.

وی با بیان اینکه نفس با صور مختلف در انسان تجلی می‌یابد، یادآور شد: تمام بشر با نفس اماره متولد می‌شوند و در ارتباط با تهذیب نفس و خداشناسی باید کیفیت عبور از نفس را یاد بگیریم. پیدا کردن خدا بالاتر از درک و فهم است و مراحل مختلفی دارد.

این مرجع تقلید با اشاره به اینکه دشمن هر انسانی در وجود خودش است، ابراز کرد: توحید نیز امری فطری بوده، خودشناسی مقدمه خداشناسی است و کسی که در مسیر توحید قرار گیرد می‌تواند به مراحل خداشناسی دست یابد.

وی یکی از معانی عقل را نگه داشتن و بندزدن دانست و گفت: انسان تا زمانی که به مرحله تزکیه نفس پا نگذارد، بر نفس اماره سوار است و انسان با عقل می‌تواند اختیار هوی و هوس را به دست بگیرد.

وی ادامه داد: حق تعالی نور و چراغ عقل را در وجود انسان قرار داده تا به وسیله آن مرز بین حق و باطل را تشخیص دهد و در مسیر خداشناسی به معارف اهل بیت تزکیه نفس و اصلاح اخلاق نیاز داریم.