لزوم اجرای قانون هوای پاک در خصوص افزایش و نوسازی ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی

به گزارش خبرنگار ایکنا؛ محسن هاشمی، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، امروز، 10 آذرماه، در جریان صد و هفتاد و نهمین جلسه علنی شورای شهر تهران با اشاره به آلودگی این روزهای هوای تهران، گفت: روزهای گذشته را در حالی سپری کردیم که آلودگی هوای تهران به مرحله ناسالم برای تمامی گروه‌ها رسید و تهران را به عنوان یکی از آلوده‌ترین شهرهای جهان، ثبت کرد.

رئیس شورای اسلامی شهر تهران در ادامه با یادآوری این موضوع که بخشی از موضوع آلودگی هوا، وابسته به شرایط جوی و باد و بارندگی است که در اختیار انسان نیست، گفت: اما بخشی نیز وابسته به میزان تولید آلاینده است که مستقیما در اختیار و کنترل ماست. در شرایط فعلی دو منبع اصلی برای آلایندگی هوای تهران وجود دارد؛ نخست تولید انرژی گرمایشی به‌ وسیله گاز طبیعی و گازوئیل در منازل و ادارات و دوم، سوخت خودروهای نقلیه.

هاشمی در تشریح موضوع تولید انرژی گرمایشی در شهر اظهار کرد: اول باید توجه داشته باشیم که تولید انرژی گرمایی در شهرها به‌ وسیله سوخت‌های فسیلی اقدامی غیراصولی، غیر ایمن و غیر بهره‌ور است و تمامی شهرهای توسعه یافته جهان، انرژی گرمایشی را به وسیله برق در شهرها تولید می‌کنند و برای تولید برق از انرژی فسیلی یا هسته‌ای و یا سایر روش‌‌ها استفاده می‌کنند. لوله‌کشی شاهرگی و مویرگی گاز طبیعی در شهر، تهران و سایر شهرهای کشور را بر روی بمبی بالقوه و آلاینده‌ای بالفعل قرار داده است که باید در برنامه‌ای درازمدت، فرایند تبدیل انرژی گرمایشی شهری در کشور حتما انجام شود. البته وزارت نفت معتقد است که دو بار تبدیل انرژی فسیلی به برق و برق به گرما، راندمان آن را کاهش می‌دهد که مدیریت شهری باید درباره این موضوع بررسی دقیق انجام دهد و تصمیم گیرد.

وی در مورد نقش خودروها در آلایندگی هوا گفت: با وجود تکرار مکرر لزوم تقویت سیستم حمل‌ونقل عمومی تهران، متأسفانه هنوز اقدام اجرایی صورت نگرفته است و باید گفت طی 30 سال سپری شده از پایان جنگ، وضعیت حمل‌ونقل عمومی تهران در بدترین شرایط قرار دارد و اگر به سرعت راجع به این موضوع اقدام عاجل از سوی دولت و شهرداری انجام نشود، وضعیت از شرایط فعلی به‌مراتب بدتر خواهد شد.

رئیس شورای اسلامی شهر تهران تأکید کرد: سیستم حمل و نقل عمومی تهران باید در شرایطی باشد که نه تنها شهروندان فاقد خودرو از آن به آسانی استفاده کنند، بلکه دارندگان خودروی شخصی نیز استفاده از حمل‌ونقل عمومی را به جهت سرعت و سهولت آن ترجیح دهند.

به گزارش ایکنا، در ادامه این جلسه مجید فراهانی، رئیس کمیته بودجه و نظارت شورای شهر تهران با اشاره به قانون هوای پاک، گفت: مطابق با اصل 50 قانون اساسی در جمهوری اسلامی، حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل‌های بعد باید در آن حیات اجتماعی روبه رشدی داشته باشند، وظیفه عمومی تلقی می‌گردد، وظیفه‌ای که ظاهراً دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد و یک به یک ما هر یک به سهم خود از اجرا و پیگیری آن غفلت کرده‌ایم و امروز گرفتار آلودگی هوا و اثرات ناشی از آن به عنوان تهدیدی برای زندگی جمعی هستیم.

فراهانی افزود: یکی از ابزارهای کاهش آلودگی هوا توسعه و نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی و جایگزین کردن استفاده از حمل و نقل عمومی به جای خودروهای تک سرنشین و شخصی است. بر همین اساس مطابق ماده 9 قانون هوای پاک مصوب مجلس شورای اسلامی  «وزارت‌ کشور موظف است با همکاری وزارتخانه‌های صنعت، معدن و تجارت و امور اقتصادی و دارایی(گمرک جمهوری اسلامی ایران)‌، زمینه نوسازی ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی شهری با اولویت شهرهای بالای 200 هزار نفر جمعیت را ظرف مدت پنج سال از محل منابع درآمدی ماده(۶) این قانون از طریق کمک بلاعوض، یارانه، تسهیلات یا صفر نمودن سود بازرگانی واردات خودروهای برقی ـ بنزینی(هیبریدی) و خودروهای الکتریکی و موتورسیکلت برقی، به انجام رساند».

عضو شورای شهر تهران گفت: علاوه بر این مطابق ماده 10 این قانون «وزارت‌ کشور موظف است از محل درآمدهای عمومی شهرداری‌ها و بودجه عمومی خود در قانون بودجه(هریک به‌ میزان 50 درصد)، ناوگان حمل و نقل عمومی درون‌شهری را به میزان سالانه پنج درصد(۵%) با اولویت کلانشهرها و شهرهای بالای 500 هزار نفر جمعیت افزایش دهد».

فراهانی تأکید کرد: متأسفانه علی‌رغم این وظایف قانونی، شاهد عدم تأمین حتی یک دستگاه اتوبوس توسط وزارت کشور پس از تصویب این قانون بوده‌ایم. بر همین اساس به عنوان نماینده مردم شریف تهران با توجه به اهمیت موضوع در اجرای بند 2 ماده 80 قانون شوراهای اسلامی کشور، درباره «اجرای ماده 9 و 10 قانون هوای پاک در خصوص افزایش و نوسازی ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی شهری» به وزیر محترم کشور تذکر می‌دهم. امیدوارم با اقدام به موقع و مؤثر و اهتمام وزیر کشور، شاهد توجه به اجرای قانون هوای پاک و نوسازی ناوگان حمل‌و‌نقل عمومی شهری برای ادای حق مردم باشیم.

تاکید بر توجه ویژه شهرداری درخصوص حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت
در ادامه صد و هفتاد و نهمین جلسه علنی شورای شهر الهام فخاری، عضو شورای شهر تهران با اشاره به ابلاغ ماده چهار قانون حمایت از حقوق معلولان مصوب 96/12/20 مجلس شورای اسلامی که در تاریخ 97/2/1 به دستگاه‌های مربوطه گفت: به‌ موجب این ماده شهرداری‏‌ها مکلف هستند صدور پروانه احداث، بازسازی و پایان کار را برای تمامی ساختمان‏‌ها و اماکن با کاربری عمومی از جمله مجتمع‏‌های مسکونی، تجاری، اداری، درمانی و آموزشی به رعایت ضوابط و استاندارد‌های مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و اصلاحات پس از آن در مورد دسترس‏‌پذیری افراد دارای معلولیت توسط مجری، مشروط کنند.

وی افزود: این در حالی است که با گذشت یک‌ سال ونیم و پس از ارزیابی‌های میدانی و دریافت گزارش‌های ارزیابی از سازمان‌های مردم‌نهاد حمایت از حقوق توانیابان می‌توان گفت شهرداری تهران در اجرای این مهم از جدیت کافی برخوردار نبوده است. گزارش ارزیابی کمیته اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران در زمینه سرویس بهداشتی توانیابان در اماکن عمومی هم که به تازگی تهیه و تنظیم شده، نشان می‌دهد مشکلات عدیده‌ای از جمله کم‌توجهی به مناسب‌سازی سرویس‌های بهداشتی برای توانیابان، قفل بودن سرویس‌های بهداشتی مناسب‌سازی شده، عدم رعایت استاندارد‌های جهانی و خلأ استاندارد‌های شهری در این زمینه، عدم مناسب‌سازی مسیر منتهی به سرویس‌های بهداشتی، نظارت ناکافی و عدم ایجاد ضمانت اجرایی دستور‌ها و قوانین مناسب‌سازی، نبود تابلو‌های راهنما در ورودی و داخل پارک‌ها و اماکن عمومی مناسب‌سازی شده مشاهده می‌شود.

این عضو شورای شهر تهران با اشاره به تعطیلی مجدد خطوط شش و هفت مترو با هدف بهبود وضعیت آن‌ها و افتتاح مجدد در ماه‌های اخیر، گفت: به جرأت می‌توان گفت تنها افراد سالم و جوان امکان استفاده از برخی ایستگاه‌های مترو را دارا هستند و افراد دارای معلولیت، سالمندان و دیگر گروه‌های توان‌یاب فرصت استفاده از این امکان شهری را ندارند.

وی افزود: این خطوط به آسانسور تجهیز نشده است و وجود پلکان طولانی در کنار جای خالی پله برقی از فقدان برنامه‌ریزی هدفمند و فراموشی اصل دسترسی توانیابان به امکانات شهری حکایت می‌کند.

عضو شورای شهر تهران درخصوص مبلمان شهری ویژه افراد دارای معلولیت گفت: علائم حسی برای استفاده روشندلان وجود ندارد و نگاه حداقلی و رفع تکلیف در این زمینه مشهود است. همچنین ضوابط و مقررات تدوین شده بیشتر مربوط به توان‌یابان جسمی حرکتی است و سایر گروه‌های توان‌یاب را پوشش نمی‌دهد. به بیان دیگر این ضوابط از جامعیت برخوردار نیست.

فخاری افزود: گرچه در شهرداری ستادی خاص با وظایف مشخص برای تحقق ضوابط و مقررات مناسب‌سازی تشکیل می‌شود، اما ضعف ساختاری و نظارت ضعیف سبب شده تا شهرداری مناطق به صورت یکپارچه در اجرای ضوابط عمل نکنند ودر نتیجه فعالیت‌های انجام شده از انسجام برخوردار نیست.

وی بیان کرد: نظام کنترلی و نظارتی مشخص وتعریف شده بر نحوه اجرای پروژه‌ها در راستای تحقق الزامات مناسب‌سازی وجود ندارد. در بهینه‌سازی محیط شهری برای توان‌یابان هم اصلاح سازوکار برنامه‌ریزی، طراحی، نظارت و ارزشیابی ضرورت دارد. در کنار این اقدام، فرهنگ‌سازی و آموزش مدیران اجرایی و کارکنان شهرداری تهران در موضوع شرایط، نیاز‌ها و ویژگی‌های خاص توان یابان اگر با حذف کلمه یا عبارتی در قانون، تغییری در کلیت قانون پیش نیاید، باید نتیجه گرفت که قانونگذار اشتباه کرده است. چون فرض قاطع بر حکمت و تسلط قانونگذار است، تقریبا این موضوع محال است.

فخاری گفت: با تفسیری که دوستان ما در شهرداری از ماده ۲۴ دارند، با حذف کلمه «بازسازی» هیچ تفاوتی در قانون بوجود نمی‌آید؛ بنابراین تفسیر افراد در شهرداری اشتباه است.

فخاری با بیان اینکه به عقیده شهرداری بازسازی یعنی تخریب کل ساختمان و احداث یک بنای جدید گفت: این تعریف معادل همان احداث ساختمان است. اگر بازسازی را به معنی عرفی آن یعنی تعمیرات تعریف کنیم، اتفاقات بسیار خوبی در جهت مناسب سازی در شهر تهران می‌افتد.

مدیریت شهری در اجرای طرح کاهش آلودگی هوا تجدید نظر کند

در ادامه این جلسه حجت نظری، عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر تهران در تذکری در مورد آلودگی هوای تهران، گفت: متأسفانه شاهد چند روز بسیار آلوده‌ در هوای شهر تهران بودیم و در این بین عمده انتظارات برای کاهش آلودگی هوا از مدیریت شهری بود، اما باید توجه داشت که تنها مرجع صالح برای رسیدگی به وضعیت آلودگی هوا، مدیریت شهری تهران نیست.

وی افزود: البته خود مدیریت شهری این انتظار را در مردم ایجاد کرد و زمانی که سال گذشته به دلیل نزولات آسمانی هوا بهتر شد، مدام گفته شد که دلیل بهتر شدن هوای تهران، اجرای طرح ترافیک جدید بود. در صورتی که این طرح در همین صحن شورا و در بین کارشناسان مخالفان زیادی داشت و دارد و همچنان هم به‌نظر می‌رسد که نتوانسته کارآمدی خودش را در کاهش آلودگی هوا نشان بدهد که آلودگی هوا در روز‌های اخیر این موضوع را نشان داد.

حجت نظری همچنین خواستار تجدید نظر شهردار تهران و معاون حمل و نقل و ترافیک در اجرای طرح کاهش آلودگی هوا برای سال آینده شد و گفت: متأسفانه دولت مقاومت شدیدی در تعطیل کردن ادارات و بخش عمومی می‌کند که به‌نظر می‌رسد اگر این اتفاق از پیش اطلاع داده شود، می‌تواند منجر به خروج بخشی از مردم از شهر و کنترل شود.

نظری خواستار شد دولت قطره چکانی تعطیلات را اعلام نکند چرا که این اتفاق مثبتی را برای کاهش آلودگی هوا رقم نخواهد زد و گفت: نه به دولت قبل که منتظر بود با هر بهانه‌ای کشور را تعطیل کند و نه به این دولت که در بدترین شرایط آب و هوایی هم حاضر به تعطیلی نیست و این متأسفانه نشان می‌دهد که سلامت مردم در اولویت نیست.

عضو کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورا گفت: انتظار دارم که دولت حتما رسیدگی کند و در روز‌هایی که پیش‌بینی افزایش شاخص آلودگی هوا می‌شود، چند روز را از پیش تعطیل اعلام کنند.