برگزاری نشست تخصصی عاشورا پژوهی در لرستان

به گزارش ایکنا از لرستان،  نشست تخصصی عاشورا پژوهی با عنوان «بررسی جایگاه واژگان فرهنگ عاشورایی در فرهنگ عامه لرستان»، پنج‌شنبه، ۱۷ مر در سالن ماه حوزه هنری لرستان برگزار شد.

در این برنامه که به‌همت انجمن قلم ایران و با همکاری اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و واحد آفرینش‌های ادبی حوزه هنری لرستان برگزار شد، محمدتقی عزیزیان، رئیس انجمن قلم ایران در لرستان نمونه‌هایی از اشعار و نوحه‌های موفق فارسی و بومی از محتشم کاشانی، سیدحسن حسینی، موسوی گرمارودی، شوریده لرستانی، عزیز بیرانوند، حجت‌اله مهدوی و ... را برای حضار قرائت کرد.

در ادامه علی نوری، استاد ادبیات فارسی دانشگاه لرستان به دسته‌بندی فرهنگ عامه به تأثیر واژگان، ترکیب‌ها، اصطلاحات و کنایه و ضرب‌المثل‌های عاشورایی اشاره کرد و گفت: به‌عنوان شاهد مثال‌هایی مانند اصطلاحات «هاوار یاحسین»، «حسن حسینمه»، «زینب جورکیش»، «آیلل مسلم»، «علم یزید» و ... را می‌توان نام بُرد.

وی فلسفه وجودی هر کدام از واژگان را تشریح کرد و آن‌ها را مورد تجزیه و تحلیل قرار داد.

در بخشی از برنامه نوبت به شعرخوانی شاعران بومی رسید و محمدعلی ساکی، احمدرضا گوهری، فرشته حسن‌زاده، اشعار فارسی و بومی خود را در موضوعات عاشورایی برای حضار خواندند.

علی نوری، مدرس دانشگاه لرستان در بخش بعدی برنامه در بیان جریان‌شناسی تاریخی مراثی، مناقب و نوحه‌های عاشورایی، گفت: دوره تثبیت حکومت شیعی بوده است و پادشاهان این عصر خود را بنیانگذاران آیین تشییع می‌دانستند و در این عصر تبلیغ شیعه بر مبنای فرهنگ عاشورا در دستور کار شاهان صفوی قرار داشت و ضمن عرض ارادت و پرداختن به ابعاد مختلف زندگی ائمه(ع)، گاهی توازن شور و شعور را بر هم زده و کفه ترازو را به سمت بهره‌برداری‌های سیاسی سنگین کرده و خرافات و روایات جعلی را وارد فرهنگ عاشورا می‌کردند تا جایی‌که کتاب کم‌ارزشی نظیر روضه‌الشهدا را به‌عنوان مرجع، مقبول خاص و عام می‌کنند. 

وی افزود: البته نباید از ظهور شاعران بزرگ شیعی و عاشوراسرای این عصر نظیر «بابافغانی شیرازی»، «اهلی شیرازی»، «وحشی بافقی»، «فضولی بغدادی» و در صدر همه آن‌ها «محتشم کاشانی» غافل بود که بزرگ‌ترین شاعر آیینی سده دهم هجری از دستاوردهای فرهنگی این دوره دویست ساله است.

نوری ادامه داد: این حرکت دوره صفوی آن‌قدر تداوم پیدا می‌کند که وارد زبان‌ها و گویش‌های دوره معاصر هم می‌شود و به‌نوعی نوحه‌ها و مراثی و مناقب لری و لکی و بختیاری در لرستان ترجمان بومی و اقلیمی همان روند و نحله هستند؛ طوری‌که واژگان عاشورایی نظیر: «علم»، «کتل»، «خیمه»، «نیزه»، «حسین»، «عباس»، «زینب» و ... وارد زبان ما شدند و در جملات و اصطلاحات و کنایات چند صدایی به کار می‌روند.

کارشناسان در ادامه به نمونه کاربردهای این واژگان در زبان‌ها و گویش‌های لرستان اشاره کردند.

محمدتقی عزیزیان، رئیس انجمن قلم ایران در لرستان، این برنامه را نخستین برنامه از سری برنامه‌های اربعین و انقلاب اسلامی دانست و گفت: سایر برنامه‌های این شاخه با همکاری ادارات و نهادهای فرهنگی استان نظیر اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و حوزه هنری به فراخور مناسبت‌های دینی و انقلابی به‌صورت مجازی و حضوری با رعایت پروتکل‌های بهداشتی برگزار خواهد شد.