وقف و احیای خدمات شهری

پرویز بخشی‌پور، مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان‌جنوبی در گفت‌وگو با ایکنا در پاسخ به این شبهه که اراضی  موقوفه در شهر بلاتکلیف مانده‌اند و یا اوقاف از واگذاری آن‌ها جلوگیری و آن‌ها را مصادره یا تصرف کرده است، اظهار کرد: یکی از اقداماتی که اوقاف برای جلوگیری از تصرف اراضی موقوفه انجام داده، نصب تابلوهای اراضی است.

وی ادامه داد: بخش زیادی از اراضی وقفی در استان در اختیار آموزش و پرورش قرار گرفته؛ در بخش بهداشت و درمان ۹۰ درصد اراضی وقفی است که در اختیار این بخش قرار گرفته است.

وی با بیان اینکه اراضی موقوفه همچنین با کاربری اداری در بسیاری از ادارات و دستگاه‌های اجرایی استان قرار دارد، افزود: همچنین اراضی زیادی در حوزه مسکن ساخته و واگذار شده است. بیش از ۳۳ مکان فرهنگی از جمله کتابخانه و سالن ورزشی در اراضی موقوفه ایجاد شده است، اینکه تصور می‌شود اوقاف جلوی اراضی موقوفه را گرفته و مانع پیشرفت خدمات شهری می‌شود اینگونه نیست؛ بلکه در راستای توسعه خدمات شهری، کمک به دولت‌ها و همچنین خدمت به مردم، اراضی وقفی برحسب نیاز روز با کاربری‌های مختلف واگذار و یا با مشارکت سرمایه‌گذاران احیا شده است.

بخشی‌پور با بیان اینکه اوقاف در مجموع در بیرجند ۲۰ تا ۲۵ ملک بیشتر ندارد و از این جهت مزایده و اجاره آن تأثیری بر افزایش قیمت اجاره بها نخواهد داشت، گفت: موقوفه باید به قیمت روز به اجاره داده شود و اطلاع‌رسانی اصحاب رسانه سهم بسزایی در معرفی موقوفات دارد.

وی ادامه داد: برخی از مردم و مسئولان به گمان اینکه اموال موقوفه وقف شده است تا به هر نحوی در امور خیریه خرج شود، توقع و انتظار دارند به‌صورت رایگان یا به هر نحوی این زمین‌ها در اختیار آن‌ها قرار گیرد، اما این یعنی جفا در حق واقفی که سالیان گذشته از مال خود گذشته است تا براساس نیت او هزینه شود، مال و املاکش در آینده زنده بماند و از بین نرود.

مدیرکل اوقاف خراسان‌جنوبی اظهار کرد: مردم و مسئولان باید بدانند هرگونه بهره‌گیری از اموال موقوفه بدون رعایت موازین قانونی و شرعی و بدون ادای حق واقف اشکال شرعی و قانونی دارد و هر کس از مردم و مسئولان اوقاف را نادیده بگیرند در دادگاه عدل الهی باید پاسخگو باشد. این زمین‌ها در مقایسه با زمین‌هایی که در طول سال‌های گذشته به طرق مختلف از جمله واگذاری به بخش خصوصی و ادارات جهت خدمت به شهر و مردم به بهره‌برداری رسیده است، بسیار ناچیز بوده و حدود ۵ درصد است.

وی افزود: بسیاری از مردم تصور می‌کنند که چون این زمین‌ها وقف است برای هر کار خیری می‌توان استفاده یا به مردم و نهادها به صورت رایگان واگذار کرد یا به صورت رایگان به فضای سبز تبدیل شود، اما این اقدام بدون در نظر گرفتن منفعت موقوفه و نیت واقف از نظر شرعی و قانونی مشکل دارد. بخش زیادی از این زمین‌ها مشاعی دارد و دارای شرکای متعدد است که بنا به دلایل مختلف امکان تفکیک آن‌ها وجود ندارد.

بخشی‌پور ادامه داد: بخشی از این زمین‌ها وارد محدوده خدمات شهری نشده‌اند و بخشی به دلایلی همچون نصب دکل‌های فشار قوی و با توجه به حریم ساخت و ساز امکان توسعه ندارند. یکی از موضوعات مهم در احیا و سرمایه‌گذاری موقوفات این است که با توجه به منابع محدود موقوفات و عدم تخصیص اعتبار عمرانی مشخص و دولتی باید برای سرمایه‌گذاری و اجرای پروژه سرمایه‌گذاران اعلام آمادگی کنند تا این زمین‌ها به بهره‌برداری برسند.

مدیرکل اوقاف خراسان‌جنوبی اظهار کرد: در وقف از نظر شرعی و قانونی امکان تصرف یا مصادره زمین از اشخاص دیگر وجود ندارد و این تصور اشتباه است که اوقاف زمینی را تصرف کند؛ چرا که وقف‌نامه سند تأیید و اصالت وقف است. حفاظت از حریم موقوفات یکی از مهم‌ترین وظایف مجموعه اوقاف است که اگر این مهم تحقق پیدا کند از تصرفات سهوی یا احیاناً عمدی ‌خودداری می‌شود.

وی با بیان اینکه اگر موقوفه‌ای به هر علتی تحت تصرف قرار گرفت، وظیفه اداره اوقاف احیا و رفع تصرف اراضی آن است، تصریح کرد: اگر هر کسی ببیند، شخصی یا اشخاصی به حریم اراضی موقوفه دست درازی می‌کند و قصد تصرف دارند بلافاصله این اداره را در جریان گذاشته تا اقدامات پیشگیرانه انجام پذیرد.

بخشی‌پور با بیان اینکه حراست از موقوفات و اقدامات پیشگیرانه باید همه جانبه باشد، تصریح کرد: مردم نیز باید نسبت به حفاظت از اموال و املاک خود را سهیم بدانند و یاری‌گر اوقاف در این امر خطیر و مهم باشند.