مشکلاتی که قرآن‌آموزان سال‌ها از آن رنج می‌برند

آزمون طرح اعطای مدرک تخصصی به حافظان قرآن کریم، هر ساله برای شناخت نخبگان قرآنی و معرفی آنان به جامعه برگزار می‌شود که با استقبال حفاظ نیز روبرو می‌شود.

15 سال است که آزمون طرح اعطای مدرک تخصصی به حافظان قرآن کریم در کشور برگزار می‌شود و این آزمون در این سال‌ها روند رو به رشدی داشته، اما نقاط ضعفی نیز دارد که باید برای سال‌های آتی مورد توجه مسئولان قرار گیرد.

قرآن‌آموزان برای شرکت در این مسابقات مشکلاتی دارند، چراکه مسئله اصلی ضعف زیرساختی آموزشی در بحث قرآن است؛ از دوره‌های فشرده آموزشی که کمک چندانی به یادگیری نمی‌کند تا نبود اساتید مجرب در شهرستان‌ها.

سیدمحمدیوسف موسوی، حافظ کل قرآن و از شرکت‌کنندگان شهرستان درمیان در این مسابقات، در گفت‌وگو با ایکنا، اظهار کرد: این آزمون توانایی حفظ تخصص قرآن را به افراد می‌دهد چراکه در کنار سؤالات روتین از سؤالات مفهومی نیز استفاده می‌شود.

وی افزود: پیشنهاد دارم برای بهتر شدن کیفیت این مسابقات، سؤالات مفاهیمی بیشتر از سؤالات دیگر باشد چراکه حافظ بتواند خود را بهتر محک بزند.

این حافظ قرآن ادامه داد: وجود تعداد بیشتر اساتید در این مسابقات طی امسال باعث شد از نظر کیفی بهتر برگزار شود اما بُعد مسافت برای طی کردن تا محل آزمون بر سختی این آزمون افزوده بود.

نبود اساتید مجرب در شهرستان‌ها

نرگس صفایی، حافظ کل قرآن کریم که از شهرستان طبس در این مسابقات شرکت کرده، به خبرنگار ایکنا گفت: روند مسابقات تقریبا مطلوب است، اما می‌توان با برنامه‌ریزی‌های بیشتر مثلا تقریبا یک یا دو هفته مانده به آزمون از اساتید مجرب به‌خصوص برای شهرستان‌هایی که از امکانات کمتری از این لحاظ برخوردار هستند، کمک گرفته شود که این امر بسیار اثربخش خواهد بود.

وی با اشاره به نقاط ضعف این دوره از مسابقات، افزود: باتوجه به بیماری کرونا همه افراد روی صندلی که نفر قبل نشسته بود، می‌نشستند و مجبور بودند آن را ضدعفونی کنند و این باعث حساسیت تنفسی برای بیشتر افراد می‌شد که رضایت‌بخش نبود.

این حافظ قرآن بیان کرد: با توجه به اینکه بسیاری از مسئولان شهرستان‌ها و مخصوصا امامزادگان اطلاع چندانی در مورد اهمیت حفظ قرآن ندارند، خواهشمندم با اعزام اساتید به این شهرستان‌ها و برگزاری جلسات به حفظ قرآن بیشتر اهمیت داده شود.

پرهیز از آموزش‌های تخصصی فشرده 

مطهره خراشادیزاده، داور این مسابقات نیز در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌جنوبی با بیان اینکه مهیا کردن بستری برای آموزش تخصصی این مباحث البته به‌صورت پیوسته و نه فشرده و بدون سطح‌بندی یکی از پیشنهادات است، افزود: آموزش‌های فشرده باعث شده بارها مسئولان ذیربط، اساتید کشوری را دعوت کنند، اما با ارزیابی انجام شده این دوره‎ها به‌دلیل عدم سطح‌بندی مناسب و حضور این اساتید به‌صورت مقطعی و آموزش‌های فشرده، کمک شایانی به افراد نمی‌کند.

این داور مسابقات قرآن بیان کرد: آزمون اعطای مدرک جزء معدود آزمون‌هایی است که نمی‌توان در آن با کار بر یک بخش از مباحث قرآنی از این آزمون نمره قبولی کسب کرد چراکه همه بخش‌های یک تلاوت احسن را از حافظ می‌طلبد.

وی افزود: لذا همین موضوع باعث شده حافظان نیز اهمیت مضاعفی برای آن قائل شده و در ارتباطاتی که چه در کلاس‌های حفظ و چه در سایر میادین قرآنی داشته و دارم از آنها بارها شنیده‌ام که از چندین ماه قبل به ایجاد آمادگی برای شرکت در این آزمون می‌پردازند.

این داور مسابقات قرآن بیان کرد: از جمله نقاط ضعف این آزمون به خصوص در شهر بیرجند به عنوان مرکز استان، این است که در بخش بانوان در امر تجوید و به خصوص صوت و لحن، هم از نظر کیفی و هم از نظر کمی دچار کمبود اساتید مجرب هستیم و اگر یک یا دو نفر به این امر می‌پردازند، به هر دلیلی نمی‌توانند پاسخگوی نیاز شرکت‌کنندگان این آزمون باشند.

خراشادیزاده ادامه داد: هر سال شاهد نتایجی هستیم که نشان از تسلط عموم حافظان شرکت‌کننده در این آزمون دارد، اما ضعف هر ساله عموم شرکت‌کنندگان در بخش تجوید و به‌ویژه صوت و لحن نتایج نهایی را به گونه دیگری رقم می‌زند و هم باعث سرخوردگی حفاظ شده و هم تعداد قبول‌شدگان نهایی استان را بسیار کاهش می‌دهد.

وی افزود: اعتقادم این است که یک حافظ درجه یک باید همه این موارد را در کنار هم مسلط باشد تا بتواند به توانایی خود ایمان بیاورد، اما با توجه به شرایط خراسان‌جنوبی و نقاط ضعفی که وجود دارد تا حدی قصور حافظان را در این زمینه‌ها توجیه می‌کند.

آزمونی برای شناسایی تخصصی حفاظ 

حسن سلمانی، رئیس اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی خراسان‌جنوبی در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌جنوبی گفت: پانزدهمین دوره آزمون طرح اعطای مدرک تخصصی به حافظان قرآن کریم در چند روز اخیر برگزار شد.

وی با بیان اینکه مرحله کتبی در مردادماه برگزار شد، افزود: این دوره از مسابقات، در پنج حوزه بیرجند، قاین، فردوس، طبس و درمیان برگزار شد.241 نفر در این مسابقات ثبت‌ نام کرده بودند که از این تعداد 160 نفر خانم و 81 نفر آقا بودند و با توجه به بحث کرونا غایبانی هم داشتیم.

رئیس اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی خراسان‌جنوبی با بیان اینکه از این تعداد، 79 نفر توانستند حد نصاب نمره را برای شرکت در آزمون شفاعی مرحله دوم کسب کنند، تصریح کرد: از این تعداد، 61 نفر خانم و 18 نفر آقا بودند.

وی افزود: از مجموع 79 نفر، 22 نفر در رشته حفظ 10 جزء، 15 نفر در رشته حفظ 20 جزء و 42 نفر در رشته حفظ کل قرآن کریم توانستند حد نصاب لازم را برای شرکت در آزمون شفاهی به‌دست آورند.

رئیس اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی خراسان‌جنوبی بیان کرد: آزمون شفاهی مرحله دوم طی روزهای اخیر به‌صورت همزمان کشوری در چهار حوزه بیرجند، قاین، فردوس و طبس با حضور داوران مجاز استانی برگزار شد.

سلمانی با اشاره به اینکه نتایج آزمون شفاهی در یک ماه آینده از طریق سازمان دارالقرآن اعلام خواهد شد، تصریح کرد: به قبول‌شدگان رشته 10 جزء مدرک تخصصی حفظ درجه پنج، رشته 20 جزء مدرک تخصصی حفظ درجه چهار و حفظ 30 جزء مدرک تخصصی درجه سه اعطا می‌شود.

وی بیان کرد: آن دسته از حافظان کلی که امتیاز بسیار خوبی در این دو مرحله کتبی و شفاهی به‌دست آورده باشند برای شرکت در مرحله سوم و چهارم آزمون دعوت خواهند شد که در صورت قبولی موفق به دریافت مدرک درجه دو و یک خواهند شد.

رئیس اداره امور قرآنی تبلیغات اسلامی خراسان‌جنوبی با بیان اینکه این مدرک تنها مدرک تخصصی حفظ کشور بوده که مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی را گرفته است، ادامه داد: مدرک درجه پنج معادل دیپلم، درجه چهار معادل فوق دیپلم، درجه سه معادل لیسانس، درجه دو معادل فوق لیسانس و مدرک درجه یک این آزمون، معادل دکتری است.

سلمانی اظهار کرد: طی سال‌های گذشته و برگزاری 14 دوره، 32 نفر موفق به اخذ مدرک درجه پنج، 13 نفر موفق به اخذ مدرک درجه چهار و 53 نفر موفق به اخذ  مدرک درجه سه و یک نفر نیز موفق به گرفتن درجه دو شده‌اند.

وی با بیان اینکه از طریق این آزمون، افرادی که به‌صورت تخصصی حفظ قرآن را انجام می‌دهند، شناسایی شده تا از امتیازات دولت بهره‌مند شوند، یادآور شد: ملاک شناسایی حافظان همین آزمون است که تنها مدرک تخصصی رسمی حفظ کشور است.