منشا دروغگویی در فرزندان را بیابیم
استاد گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد با اشاره به اینکه والدین باید انگیزه فرزندان خود از دروغگویی را پیدا کنند، گفت: اگر والدین متوجه دروغ گفتن فرزند خود شدند باید به گونهای با او برخورد کنند که نشان دهند این نوع حرف زدن اشتباه است و او را به راستگویی تشویق کنند، قطعاً فرزند نیز به سمت هدفی که والدین در انتظار آن هستند پیش خواهد رفت.
گاهی همه ما ممکن است دروغ بگوییم و با تغییر واقعیت سعی در توجیه رفتارهایمان داریم، اما اگر دروغ کوچکی از کودکانمان بشنویم به شدت رنجیده شده و عصبانی میشویم اما حقیقت این است که ۳ تا ۴ سالگی کودکان واقعاً نمیدانند دروغ چیست و تشخیص مرز بین واقعیت و خیال برایشان مشکل است.
در این سنین دروغگویی با سنین بالاتر متفاوت است، کودکان در دوره نوپایی واقعاً دروغ نمیگویند بلکه آنچه ما از آنها میشنویم و دروغ مینامیم ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد.
برخی از والدین نگران دروغهای کودک خود هستند و آنها اغلب همیشه از اینکه چرا فرزندانشان «چوپان دروغگو» شدهاند، تعجب میکنند و به همین خاطر لازم است که ما درباره علل و راهکارهای این رفتار اطلاعاتی به دست آوریم.
حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین صغیرا، استاد گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد، در گفتوگو با ایکنا از چهارمحالوبختیاری اظهار کرد: انسان ذاتاً به دنبال جلب منفعت است و همواره تلاش میکند ضررها را از خود دور کند، از طرفی روایات بسیاری در خصوص دروغگویی وجود دارد، به طوری که دروغگویی کلید همه گناهان است، حتی شهید آیتالله دستغیب در کتاب «گناهان کبیره» دروغگویی را یکی از گناهان کبیره بیان کردند.
وی با اشاره به دروغگویی در میان فرزندان، افزود: زمانی که فرزندی در خانواده متولد میشود والدین هستند که ممکن است او را با دروغ آشنا کنند یا حتی او را بترسانند که نمونه بارز دروغگویی، در شوخیهای خانوادگی مشاهده میشود.
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد با اشاره به اینکه پایه تربیت در همه زمینهها، سنین کودکی است، تصریح کرد: باید صداقت و راستگویی در جامعه ارزش شود تا بتوان در سایه تربیت بدنی، فرزندی راستپندار و راستگفتار را به جامعه تحویل داد، از طرفی الگوگیری از هم سن و سالان نیز یکی از دلایل ترویج رفتار نفی شده دروغ بین کودکان است.
صغیرا بیان کرد: در روایتی از پیامبر اکرم(ص) نقل شده که فرمودند بپرهیزید از دروغ گفتن چه شوخی و چه جدی، این امر یک دستور تربیتی بزرگی است که نباید تصور شود دروغ گفتن اگر به حالت شوخی باشد، اشکالی ندارد، خیر، زیرا کودک قادر به تشخیص آن نیست و همین امر زمینه را برای دروغ گفتن و به نوعی نهادینه کردن آن فراهم میکند.
استاد گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد با اشاره به گیرایی بسیار بالای کودکان، تصریح کرد: در روایتی بیان شده زمانی که جنین در شکم مادر است همانند ضبط صوت عمل میکند، یعنی هر آنچه پیرامون مادر اتفاق میافتد آن را ضبط و در درون خود نگه میدارد و در بزرگسالی آنها را از خود بروز میدهد.
وی ادامه داد: کودک با چنین گیرایی فوقالعاده، دروغ گفتن چه به صورت شوخی چه جدی را یاد میگیرد، به طوری که در او نهادینه میشود، بنابراین باید تلاش والدین در خانواده نهادینه کردن واژه راستگویی باشد.
صغیرا با بیان اینکه والدین باید انگیزه فرزندان خود از دروغگویی را پیدا کنند، تصریح کرد: اگر والدین متوجه دروغ گفتن فرزند خود شدند باید به گونهای با او برخورد کنند که نشان دهند این نوع حرف زدن اشتباه است و او را به راستگویی تشویق کنند، قطعا فرزند نیز به سمت هدفی که والدین در انتظار آن هستند پیش خواهد رفت.
وی گفت: گاهی نوع رفتار و گفتار والدین به گونهای است که دروغ را میان خود بهصورت مختلف، پخش میکنند و موجب میشود فرزندان نیز از رفتار والدین تبعیت کنند، بنابراین لازم است رفتار والدین به گونهای باشد که فرزندان از آن رفتارها الگوگیری کنند و به سمت رفتار شایسته گام بردارند.
استاد گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد اضافه کرد: اگر والدین رفتار خود را تصحیح کرده و برنامه تربیتی غیرمحسوسی برای تعالی و رشد کودک خود داشته باشند، فرزندان مفهوم دروغگویی را به طور دقیق متوجه خواهند شد.
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد در ادامه با اشاره به لزوم تعلیم و تبیین مضرات دروغگویی در کلاس درس برای دانشآموزان، تصریح کرد: باید جنبه مثبت دروغگویی یعنی راستگویی را در میان دانشآموزان نهادینه کرد و از به کار بردن الفاظ منفی خودداری کرد، زیرا الفاظ مثبت تأثیر فراوانی در سوق دادن دانشآموز به راستگویی دارد، حتی فردی که نسبت به خواندن نماز بیتوجهی میکند اگر به جای مضرات، به اثرات نماز خواندن بپردازیم قطعاً در امر به معروف و نهی از منکر موفقتر عمل کردهایم.
وی تأکید کرد: ارگانها و نهادهایی که وظیفه تعلیم و تربیت فرزندان را برعهده دارند اگر اعمال خداپسند را نهادینه کنند، قطعاً نتیجه مطلوب در جامعه نمایان خواهد شد، حتی مبلغان دینی وظایف سنگینی در تبلیغات و گفتههای خود دارند و باید با استفاده از روایات اهلبیت و آیات قرآن راستگویی و برکات آن را بیان کنند، بنابراین چون فطرت انسانها به سمت خوبیهاست، قطعا افراد به آن سمت گام خواهند برداشت.
صغیرا در پایان تصریح کرد: در حقیقت فضای مجازی فضایی است که انسان آن را ایجاد کرده است، حال اگر این فضا با استفاده از افکار صحیح شکل بگیرد و به جامعه تسری داده شود، فردی که قصد استفاده را دارد به طور صحیح از آن استفاده میکند، بنابراین فضایی که خودمان ایجاد کردیم باید به طور صحیح آن را مدیریت کنیم تا فرزندان به بیراهه کشیده نشوند.
