نشست «فصل سخن» در جهاددانشگاهی کردستان برگزار شد

به گزارش ایکنا از کردستان، دکتر مظهر بابایی، عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان استان کردستان، در نشست «فصل سخن» که با موضوع نقد و بررسی کتاب «کودکان پرسشگر: آموزش چالش برانگیز» در جهاددانشگاهی کردستان برگزار شد، اظهار کرد: این کتاب فرایند آموزش و چالش برانگیزبودن آموزش را مورد توجه قرار داده و در آن تأکید شده است که آموزش برای کودکان، باید چالش برانگیز و کنجکاوانه باشد.

وی با اشاره به این‌که این کتاب ترجمه می‌باشد و حدود 360 صفحه و مشتمل بر: مقدمه ویراستار، مقدمه نویسنده، هفت بخش، و یک پیوست می‌باشد، افزود: بخش اول کتاب با استفاده از مفهوم «چرا» شروع می‌شود که دلیل این نحوه از شروع، نشان از اهمّیت پرسشگری در کودکان و برای کودکان است. چرا که پرسیدن سؤال، باعث می‌شود که نه تنها ذهن کودک به کوچه بن بست نرسد؛ بلکه اهمیت چرایی، چگونگی و چیستی مطالب و مفاهیم را نیز بیان ‌کند و این امر باعث می شود که همواره ذهن کودک برای تفکر به چالش کشیده شود.

مترجم کتاب افزود: وجود مثال‌های متنوع، ساده و بسیار، یکی از نکات مثبت و حائز اهمیت این کتاب است. که این مثال‌ها، هم حاوی نقطه نظرات نویسنده و هم محصول تجربیات زیسته وی در طول 30 سال برگزاری کارگاه‌های مختلف در حوزه ی آموزش و تدریس، بوده است. کارگاه‌هایی که نتایج آن در رسانه‌ها به صورت کاربردی بیان شده است. هم‌چنین، یکی دیگر از شاخصه‌های این کتاب، وجود تجربیاتی است که دانش‌آموز بعد از مواجه با اشتباه و خطاکردن در کارهای عملی و کاوشگرانه‌ خود، در طرح و تلاش برای پاسخگویی به پرسش‌ها، به آن می‌رسد.

وی ادامه داد: مفاهیم این کتاب، ساده، قابل فهم و به دور از ابهام هست که در دو بخش، بخشی برای والدین، معلمان و مربیان از یک سو و بخشی برای دانش‌آموزان از دیگر سو، طراحی شده است. هر بخش در قالب دو سناریو شروع شده است که کل مطالب آن بخش، حول محور همان دو سناریو می‌چرخد و این امر بر جذابیت کتاب افزوده است.

بابایی در ادامه گفت: در هر فصل این کتاب، بعد از ارائه‌ سناریوها، مثال‌ها و تجارب نویسنده، سه قسمت دیگر در نظر گرفته شده است که شامل ارزیابی دانش‌آموزان از خود، خلاصه کردن و طرح پرسش، می‌باشد.

وی بیان کرد: در این کتاب، 60 مهارت آموزشی قابل فهم و قابل اجرا وجود دارد که شاید به نظر ما برخی از این مهارت‌ها در گام اول ساده به نظر برسند، امّا در عمل این‌گونه نیست. و بسیار کاربردی و جذاب هستند.

مترجم این کتاب با اشاره به این،که «پرسشگری خردورزانه»، یکی از مهارت‌های مهّم موجود در این کتاب است، افزود: مهارت گفت‌وگو که از لوازم پرسشگری است، سومین مهارتی است که در این کتاب مورد توجه قرار گرفته است.

وی افزود: در اجرای این مهارت‌ها در کلاس درس، تیم‌هایی از دانش‌آموزان تشکیل شده و بعد از انتخاب موضوع برای هرکدام، هر تیم‌، و هر عضو یک تیم، بخشی از کار محول شده را می‌پذیرند و هر کدام به دنبال فعّالیت خود می‌روند. این امر وظیفه‌مند بودن و قانونمند بودن را به دانش‌آموزان آموزش می‌دهد. بعد از پایان کار، تیم‌ها با هم در مورد چگونگی پیشبرد فعّالیت‌های خود، به گفتگو می‌پردازند.

وی «مهارت گوش‌دادن»، را یکی دیگر از مهارت‌های مورد توجه در این کتاب دانست و اظهار کرد: این مهارت، آستانه‌ تحمل و صبوری در دانش‌آموزان را افزایش می‌دهد.

بابایی در پایان یادآور شد: این کتاب، در کل، به توصیف نقش معلمان به عنوان راهنما و ناظر و نه یک معلم سنتی، می‌پردازد و پیشنهادهای کارآمدی به منظور تحریک و انجام کار عملی مؤثر در کلاس، ارائه می‌دهد. نویسنده در این کتاب سعی کرده که نشان دهد چگونه می‌توان ایده‌های دانش‌آموزان را حمایت و ارزیابی کرد و آن‌ها را به چالش کشید. هم چنین، کتاب تلاش دارد تا روش تأمین منابع پژوهش و چگونگی توسعه‌ آن‌ها در مدرسه و محیط‌های دیگر، را آموزش دهد.

دکتر پرویز احمدی، عضو هیئت علمی گروه زبان دانشگاه فرهنگیان و منتقد کتاب، در این نشست اظهار کرد: با توجه به جذابیت‌های این کتاب در بحث آموزش و افزایش مهارت‌های آموزشی مطرح شده، پیشنهاد می‌کنم که این کتاب در سطح دانشگاه‌های استان تدریس شود، چراکه محتوای این کتاب ارزش کارکردن در دانشگاه‌ها را دارد.

وی افزود: ماکس دبوو، به عنوان مدرس پایه در دانشگاه هرت فوردشایر مشغول به کار است. همه او را سخنگوی ملی در زمینه‌ آموزش پایه، به‌ویژه درس علوم تجربی، در این مقطع و یکی از فعالان حوزه نشریات و مجلات مرتبط با کار آموزش و معلمی، می‌شناسند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان بیان کرد: این مؤلف این کتاب، تاکنون بیش از 10 جلد کتاب آموزشی را چاپ کرده است و از مهد کودک، تجارب آموزشی خود را شروع کرده و در حال حاضر سخنران هستند.

وی با اشاره به اینکه آخرین کتاب این مؤلف، در سال 2013 با عنوان «استفاده از علم برای توسعه مهارت‌های تفکر» به چاپ رسیده است، ادامه داد: در کل، این نویسنده بیشتر بر مهارت تفکر کار می‌کند و اینکه چگونه می‌توان از علم برای آموزش مهارت‌ها می‌توان استفاده کرد.

دکتر جلال غریبی، یکی دیگر از اساتید دانشگاه فرهنگیان و منتقد دوم این ترجمه، در ادامه نقد و بررسی کتاب «کودکان پرسشگر: آموزش چالش برانگیز»، اظهار کرد: در بحث نقد کتاب می‌توان هم نقد سوری و هم نقد محتوایی داشت که توجه به این امر می‌تواند به چاپ دوم کتاب کمک کند.

وی افزود: وجه ممیزی تربیت مدرن با تربیت سنتی، در جلوه‌نمایی پرسشگری است. در تربیت سنتی، معلّمان به دنبال پرسشگری نبودند، درحالی که در تربیت مدرن، ترویج پرسشگری مد نظر قرار گرفته و نکته حائز توجه این است که بشر از پیدایش خود تا به امروز، همواره دارای قدرت تفکر بوده و هست و این پرسشگری نشأت گرفته از تفکر بشری است. امری که در این کتاب، بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

غریبی بیان کرد: این تفکر و پرسشگری در گذشته در آموزش رسمی و آموزش معلمان مورد توجه نبود، اما امروزه بیشتر به آن پرداخته می‌شود. من فکر می‌کنم که مترجم، این کتاب را خیلی هدفمند و هوشمندانه انتخاب و ترجمه کرده است.

وی افزود: این کتاب از لحاظ آموزشی، می‌تواند به معلمان کمک کند، چراکه نظام آموزشی ما هنوز در بخش تقویت پرسشگری کودکان، خوب عمل نکرده؛ در حالی که امروز بحث پرسشگری در نظام‌های آموزشی جهان، بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

این عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان کردستان یادآور شد: البته در ایران در چند سال اخیر بیشتر پایان‌نامه‌ها به موضوع پرسشگری پرداخته است و کتاب‌هایی نیز در این زمینه چاپ و ترجمه شده است؛ اما برای تبیین این موضوع بین معلمان، نیاز به کار بیشتری است. بر این اساس، موضوع و محتوای کتاب کودکان پرسشگر، در این زمینه بسیار کارساز و جالب است.