از آموزش به خردسالان تا جذب قرآن‌آموز جدید

نمایشگاه کتاب، نرم‌افزار و محصولات قرآنی چهارمحال‌وبختیاری پس از دو سال وقفه به دلیل شرایط کرونایی، ۳۱ فروردین‌ماه همزمان با هجدهم ماه مبارک رمضان در فرهنگسرای شهرکرد با برگزاری مراسم افتتاحیه بدون حضور مسئولان ارشد استانی و غیبت شمار زیادی از مدیران ادارات و دستگاه‌های به‌ویژه فرهنگی کار خود را آغاز کرد. نکته مغفول و قابل تأمل در این نمایشگاه، عدم حضور مؤسسات و مراکز قرآنی استان است که بار اصلی آموزش عمومی و تخصصی قرآن بر دوش دارند.

غرفه جامعة‌القرآن واحد بانوان و خردسالان شهرکرد تنها مؤسسه آموزشی قرآنی حاضر در نمایشگاه است که با هدف آشناسازی بازدیدکنندگان با فعالیت‌های قرآنی و نیز جذب قرآن‌آموز جدید در این نمایشگاه حضور دارد. برگزاری کلاس‌های حفظ و روخوانی با حضور قرآن‌آموزان در محل نمایشگاه، اختصاص اتاق نقاشی برای کودکان و نوجوانان و عرضه و فروش اقلام فرهنگی و محصولات قرآنی از جمله بخش‌های غرفه جامعة‌القرآن در نمایشگاه قرآن استان است. برای آشنایی بیشتر با این فعالیت‌ها گفت‌وگویی با مسئول و یکی از مربیان این مجموعه انجام شده است که با هم می‌خوانیم.

اعظم صابری، مدیر جامعة‌القرآن واحد بانوان و خردسالان شهرکرد به خبرنگار ایکنا گفت: نمایشگاه قرآن کریم فرصت خوبی برای معرفی فعالیت‌های جامعة‌القرآن است، لذا از این فرصت استفاده و غرفه این مرکز را در نمایشگاه دایر کردیم.

صابری با تصریح اینکه در دوره شیوع کرونا که اکثر مؤسسات و مراکز قرآنی تعطیل شدند فعالیت‌های جامعة‌القرآن شهرکرد تعطیل نبود، ادامه داد: این مهم بدون حمایت نهادهای دولتی و با تکیه به مردم و اولیای قرآن‌آموزان محقق شد و اگرچه دخل و خرج مرکز برابر نبود اما عنایت خداوند و کمک قرآن باعث شد که مرکز سرپا بماند و خردسالان قرآن‌آموز فراگیری قرآن را ادامه دادند تا جایی که در ایام کرونایی دو حافظ کل قرآن و چندین حافظ در آستانه حفظ کل و نیز چندین حافظ ۱۵ جزء قرآن کریم تربیت شده است.

این بانوی فعال قرآنی استان تصریح کرد: در کنار آموزش قرآن در این دو سال، برخی اقلام فرهنگی، محصولات طب سنتی و کالاهای مذهبی نیز به فروش می‌رسد که درآمد حاصل از این کار صرف ارتقای فعالیت‌های آموزشی جامعة‌القرآن می‌شود و در غرفه نیز عرضه شده است.

رویکردهای جامعة‌القرآن در آموزش قرآن به خردسالان

صابری در خصوص رویکردهای جامعة‌القرآن در آموزش قرآن به کودکان و نوجوانان‌، بیان کرد: یکی از کارهای خوب این مرکز آموزش روخوانی و روانخوانی به خردسالان است که پیش از ورود به مدرسه توانایی روخوانی قرآن را می‌یابند و این امر هیچ تداخلی با یادگیری زبان فارسی برای این کودکان ندارد؛ نکته اساسی در این خصوص این است که خردسالان تا پیش از ورود به کلاس اول به توانایی روخوانی و روانخوانی برسند و لذا آموزش روخوانی و روانخوانی همزمان با ورود به مدرسه امکان‌پذیر نیست چراکه ممکن است در روند یادگیری زبان فارسی اختلال ایجاد کند.

آموزش توأمان مادران و فرزندان

مدیر جامعة‌القرآن واحد بانوان و خردسالان شهرکرد رویکرد دیگر این مجموعه را همراهی مادر با کودکان حین آموزش قرآن دانست و در خصوص ضرورت آن، توضیح داد: بسیاری از پدر و مادرها دوست دارند فرزندانشان بتواند قرآن را یاد بگیرد و با قرآن مأنوس باشند اما خودشان از توانایی قرائت صحیح قرآن محرومند.

صابری ادامه داد: گاه مراجعاتی داریم که مادر قادر به روخوانی قرآن نیست اما دوست دارد فرزندش حافظ یا قاری قرآن شود، حال آنکه توانمندی قرآنی پدر و مادر قطعاً در رشد و تعالی قرآنی فرزند مؤثر است، لذا سواد قرآنی مادران نیز سنجیده می‌شود و چه بسا مادرانی که بدون توانایی روخوانی و روانخوانی به جامعة‌القرآن مراجعه کردند و با آغاز فراگیری قرآن در کنار فرزند، امروز توانایی روخوانی صحیح قرآن را دارند و حتی برخی مادران به حفظ قرآن روی آورده‌اند.

توجه به اصل جذابیت در کلاس‌های قرآن

در ادامه، مریم اسماعیلی، مربی قرآن باسابقه و موفق جامعة‌القرآن واحد بانوان و خردسالان شهرکرد در پاسخ به این پرسش که چه اصولی را برای جذب کودکان به قرآن رعایت می‌کنید، بیان کرد: یکی از اصول حاکم بر کلاس‌‌های قرآن این مجموعه جذابیت آن‌هاست که بدین منظور مربیان در ۱۵ دقیقه پایانی کلاس پس از آموزش قرآن به بازی با کودکان می‌پردازند. ضمن اینکه کتاب‌های آموزشی تدوین شده برای قرآن‌آموزان با شیوه‌های جذب‌کننده مانند داستان، شعر و نقاشی و رنگ‌آمیزی برای یادگیری بهتر آیات قرآن همراه است.

وی ادامه داد: همیشه به قرآن‌آموزانم می‌گویم جوری با قرآن رفاقت کنید که اگر یک روز به سراغش نرفتید دلتنگش شوید و جای خالی آن‌را احساس کنید؛ همچنین به آنان می‌گویم زمانی که درس می‌دهم خوب تمرکز کنید و یاد بگیرید و در عوض در مواقع بازی و استراحت سعی کنید به شما خوش بگذرد.

اسماعیلی تصریح کرد: یکی از مصادیق و شواهدی که تایید کننده جذابیت کلاس‌های قرآن جامعة‌القرآن است، تربیت خردسالانی است که امروز در بزرگسالی چهره قرآنی حافظ و قاری بوده و ادامه کار را رها نکرده‌اند و همچنان در عرصه فعالیت‌های قرآنی مشغول کار هستند.

این مربی قرآن در جامعة‌القرآن شهرکرد، بیان کرد: یکی از محاسن کلاس‌های قرآن این مرکز، حضور مادران در کلاس است که البته این رویکرد در مورد کلاس‌های تجوید و روخوانی و روانخوانی اجرا می‌شود. با این کار، مادر اگر اشکالی در روخوانی و روانخوانی دارد در این کلاس همراه فرزندش تلاوت قرآن را فرا می‌گیرد و باتوجه به اینکه بخشی از فرآیند یادگیری قرآن در خانه طی می‌شود، مادران تلاش می‌کنند برای همراهی بهتر با فرزند روخوانی و روانخوانی را یاد بگیرند.

اسماعیلی همراهی مادران با کودکان در بخش بازی و سرگرمی را نیز یادآور شد و بیان کرد: مادران در بازی‌ها و ورزش‌هایی چون مسابقه دو، طناب‌کشی، فوتبال و غیره با کودکان همراهی و بازی می‌کنند.

وی با اشاره به ضرورت ارائه و معرفی فعالیت‌های قرآنی و فرهنگی مؤسسات و مراکز قرآنی در فرصت‌هایی چون نمایشگاه قرآن، تصریح کرد: جامعة‌القرآن الکریم و اهل‌بیت(ع) تلاش دارد که با طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های قرآنی و اهل‌بیتی به جامعه خدمت کند و از فرصت‌های گوناگون برای جذب کودکان و خانواده‌ها استفاده می‌کند، از جمله اینکه در اربعین حسینی یک موکب را در تپه نورالشهدا برپا کردیم تا کودکان در فضایی جذاب با فعالیت‌های قرآنی جامعة‌القرآن آشنا شوند و خوشبختانه استقبال خوبی را هم شاهد بودیم.

تلاش برای ارتباط و تعامل با کودکان

این بانوی فعال قرآنی استان بیان کرد: در نمایشگاه قرآن نیز همین رویکرد دنبال شد تا ضمن معرفی فعالیت‌های جامعة‌القرآن به بازدیدکنندگان، قرآن‌آموزان جدید را جذب این مجموعه کنیم و مردم با نام مجموعه آشنا شوند؛ تلاش ما این است که حضور جامعةالقرآن در میان مردم وسیع و پررنگ باشد با این امید که کودکانی را که از آشنایی و یادگیری قرآن محروم مانده‌اند یا در انتخاب یک مؤسسه قرآنی خوب در شهر سردرگم هستند، جذب کنیم.

اسماعیلی در خصوص هدف برپایی اتاق نقاشی برای کودکان در غرفه جامعةالقرآن، گفت: کودکان عاشق نقاشی و رنگ‌آمیزی هستند و این کار روحیه و لطافت آنان را ثبت می‌کند لذا این رویکرد در تمام نمایشگاه‌ها و غرفه‌هایی که تا کنون داشته‌ایم دنبال شده و تمام نقاشی‌ها جمع‌آوری و آرشیو شده و برای ما بسیار ارزشمند است. در زمان حضور کودکان در غرفه و نقاشی کردن، بنده و همکاران با آنان صحبت می‌کنیم و گاه اگر فرصت ایجاد کند یک آیه یا حدیث را به آنان می‌آموزیم.

این مربی قرآن در استان بیان کرد: این فرصت امکانی را فراهم می‌کند که کودکان دقایقی در کنار یکدیگر و مربیان قرآن سپری کنند و اگر این ارتباط دو سویه کودک با مربی برایشان جذاب باشد چه بسا دوست داشته باشند که در این محیط و جمع باقی بمانند و لذا با حضور پدر و مادر ثبت‌نام از آنان برای جامعة‌القرآن انجام می‌شود. امیدواریم شرایط فعالیت‌های قرآنی بهتر از قبل شود و خانواده‌ها لااقل یکبار این مسیر نورانی را تجربه کنند و فرزندان خود را نیز همراه سازند.

اسماعیلی با اشاره به دشواری کار قرآنی در شرایط کرونایی، بیان کرد: اگر شرایط بهبود یابد، قطعاً کار آموزش و ترویج قرآن در مؤسسات و مراکز قرآنی بهتر پیش خواهد رفت و خانواده‌ها با خیال راحت فرزندان خود را به کلاس‌های حضوری قرآن می‌فرستند.

وی گفت: امر آموزش قرآن در جامعة‌القرآن در فضای مجازی ادامه داشت و حتی یک روز تعطیل نشد و ریزش کلاس‌ها اندک بود، حتی بازی و سرگرمی نیز در کلاس‌های مجازی تداوم داشت و تلاش کردیم تا کودکان در فضایی جذاب قرآن بیاموزند. با اینحال امیدواریم به‌زودی شاهد رفع کامل بیماری باشیم چرا که آموزش مجازی حفظ به‌ویژه برای کودکان دشوار است و جای آموزش چهره به چهره را نمی‌گیرد.

اسماعیلی تصریح کرد: یکی از کارهایی که در ایام کرونایی برای تشویق و ترغیب قرآن‌آموزان انجام شد این بود که چون تا پیش از کرونا در پایان حفظ هر جزء یک جشن برای قرآن‌آموزان ترتیب دادیم، جای خالی این جشن‌ها را با حضور در درب منازل قرآن‌آموزان و اهدای جایزه به آنان جبران کردیم که البته این تشویق با هماهنگی با مادران و بدون اطلاع قرآن‌آموزان انجام می‌شد که همین غافلگیری آنان صحنه‌های زیبا و آثار و برکات خوبی را در پی داشت و باعث تشویق آنان می‌شد.