فینالیست‌های دهمین دوره مسابقات مناظره دانشجویان ایران مشخص شدند

به گزارش خبرنگار ایکنا، دوره نیمه نهایی مرحله کشوری دهمین دوره مسابقات ملی مناظره دانشجویان ایران، هشتم خردادماه با مناظره دو گروه نیک‌آئین به عنوان گروه موافق و جهاد علمی به عنوان گروه مخالف، بر سر گذاره «ایجاد جامعه اخلاقی با اعمال قانون امکان‌پذیر است» و دو گروه شهدای گمنام به عنوان گروه موافق و شب‌آویز به عنوان گروه مخالف بر سر گذاره «اخبار صدا و سیما نسبت به شبکه‌های اجتماعی معتبرتر است» برگزار شد.

سخنرانان تیم موافق یعنی شهدای گمنام علی سلیمی و محمد ترک و اعضای محقق گروه نیز علی قربانی و محمد صادق جعفری بودند. در تیم شب‌آویز نیز صدرا فقیه و پویا قلی پور سخنرانان و ابوالقاسم نادم و میلاد تهرانی گروه محقق بودند.

در مناظره دوم مرحله نیمه نهایی، سخنران تیم شهدای گمنام به عنوان تیم موافق گفت: اخبار از صدا و سیما نسبت به شبکه‌های اجتماعی معتبرتر است؛ این گذاره ما است. معتبر یعنی بیشترین مطابقت با واقعیت را دارد و از آنجایی که در این گذاره، شبکه‌های اجتماعی به صورت مطلق مطرح شده، پس اگر در یک شبکه اجتماعی یک خبر معتبر مطرح شود، به معنای معتبر بودن همه اخبار نیست.

جایی نقل شده بود که اخبار بی بی سی را با اخبار 20:30 با هم ببینید تا حقیقت را از درونشان دریابید، چرا که هر شبکه‌ای بخشی از واقعیت را مطرح می‌کند. همه اخبار صدا و سیما معتبر نیست و گاهی برای جلوگیری از تشنج، جهت‌گیری سیاسی و ... برخی اخبار منتشر نمی‌شود.

ما ادعا داریم اخباری که از صدا و سیما پخش می‌شود، معتبرتر است، چون قانون مطبوعات می‌گوید اگر خبری منتشر شد و غلط بود ارگان مربوطه می‌تواند از صدا و سیما اعلام جرم کند اما در شبکه‌های اجتماعی اینگونه نیست. خبرنگاران صدا و سیما تخصص خبری دارند و با دقت خبر نقل می‌کنند. اما در شبکه‌های اجتماعی اینگونه نیست. زیرساخت‌های شبکه‌های اجتماعی دست ما نیست و ما گاها سازنده خبر نیستیم بلکه استفاده کننده خبر هستیم. خبر زرد که صرفا تولید هیجان هدف آن است، در شبکه‌های اجتماعی موج می‌زند اما در صدا و سیما خبر زرد مطرح نیست.

گروه مخالف نیز استدلال کرد: در این گذاره چند کلید واژه داریم که گروه موافق همه آن‌ها را تعریف نکرد. اخبار گزارش خلاصه و موثق یک رویداد است نه خود رویداد. در اکثر منابع واژه معتبر برای اخبار به معنای کیفیت ادراکی ذکر شده یعنی چیزی که افراد درک می‌کنند. رعایت بی‌طرفی، جامعیت، صحت، موثق بودن نیز از ویژگی‌های معتبر بودن اخبار است.

اما در تعریف شبکه‌های اجتماعی، در گذاره لفظ دقیقی بیان نشده چرا که شبکه‌های اجتماعی شامل ساختاری اجتماعی از گروه‌های تشکیل شده هستند اما می‌پذیریم که منظور گذاره شبکه‌های مجازی اجتماعی هستند. گذاره، شبکه‌های اجتماعی را بی‌مهابا، مبهم و کلی به کار برده است. شبکه‌های اجتماعی بستری هستند که به انتشار اخبار می‌پردازند. اما صدا و سیما هم تولیدکننده و هم پخش‌کننده اخبار است.

با گسترش شبکه‌های اجتماعی خود صدا و سیما هم جزو شبکه‌های اجتماعی است. هم خبرگزاری‌های داخلی و هم خارجی در شبکه‌های اجتماعی حضور دارند. در ماده 19 صدا و سیما نشر فرهنگ اسلامی و شتاب بخشیدن به حرکت جمهوری اسلامی در جهان مطرح شده و رویکرد ایدئولوژیک در اساسنامه این سازمان ذکر شده پس چطور می‌تواند رویکرد دیگری داشته باشد.

گروه موافق نیز گفت: گروه موافق ادله مخالفت با گذاره را نگفته است. ما ادله خود را مطرح کردیم. بی طرفی، جامعیت و صحت را ما قبول داریم اما آیا اینها به معنای مطابقت با واقعیت بودن است؟

بسیاری از شبکه‌های اجتماعی خودشان تولید خبر می‌کنند. خبرها زود و سریع به دست مخاطب می‌رسد و این عیب شبکه‌های اجتماعی است که بدون بررسی اخبار را منتشر می‌کند. شما(گروه مخالف) ادله خود را بیان کنید تا بر سر گذاره بحث کنیم.

گروه مخالف در ادامه استدلال کرد: مخالفت با گذاره لزوما به معنای اثبات نقیضه گذاره نیست. راه دسترسی به خبرگزاری‌ها و حتی خود صدا و سیما از طریق شبکه‌های اجتماعی است. اگر کسی اعلام می‌کند تمام اخبار را از صدا و سیما می‌گیرد یعنی از شبکه اجتماعی صدا و سیما هم استفاده می‌کند. اکنون جهان جنگ روایت‌ها است. نهاد خبری که تنها اخبار را از دیدگاه ایدئولوژیک منتشر می‌کند، امکان مقایسه به مخاطب نمی‌دهد.

آیا باید منتظر صدا و سیما ماند؟

سرعت، دقت و صحت در جهان امروز مهم است اما آیا باید منتظر ماند تا صدا و سیما بعد از گذشتن خبر از همه فیلترها چیزی را روایت کند؟ در حالی که قبل از آن امکان دیدن روایت‌های مختلف و مقایسه آن‌ها و پی بردن به حقیقت هست.

گروه موافق گفت: صدا و سیما در موضوع کاوه مدنی موضع خود را مشخص کرد، در حالی که شبکه‌های اجتماعی روایت‌های مختلفی در خصوص وی بیان کردند ولی در نهایت آنچه مشخص شد همانی بود که صدا و سیما گفته بود یا شبکه‌های اجتماعی؟ در شبکه‌های اجتماعی تکذیبیه خیلی بیشتر از صدا و سیما است یعنی اعتبار خبرها در صدا و سیما بیشتر است. ما در مورد معتبرتر بودن صحبت می‌کنیم. سانسور در شبکه‌های اجتماعی هم رخ می‌دهد. اینستاگرام اخبار شهید سلیمانی را حذف می‌کند. میزان خبر زرد شبکه‌های اجتماعی بیشتر است.

گروه مخالف استدلال کرد: شما گروه موافق هستید اما استدلال‌های شما با دیدگاه ما همخوانی دارد. ما لزوماً موافق نقض گذاره نیستیم ما نمی‌خواهیم بگوییم اخبار شبکه‌های اجتماعی موثق‌تر است. اخبار صدا و سیما هم بعضاً تکذیب می‌شود. در حادثه هواپیمایی اکراینی یک روایت از صدا و سیما مطرح شد و سه روز گفتند که امکان ندارد موشک هواپیما را زده باشد اگر یک مخالف می‌آوردند، حیثیتشان از بین نمی‌رفت. اگر صدا و سیما خبر غلط را منتشر کند، اعتبارش از بین می‌رود چون مردم انتظار دارند اخبارش درست باشد اما همه افرادی که عضو شبکه آمد نیوز بودند، می‌دانستند تعداد زیادی از این اخبار دروغ است اما انتظار آن را داشتند.

گروه موافق در آخرین استدلال خود گفت: ما در مقام مقایسه هستیم. معتقدیم شبکه‌های اجتماعی معتبرتر نیستند شما باید بگویید هستند اما استدلال نکردید. وقتی انتظاری از شبکه‌های اجتماعی نیست پس معتبر نیستند، این را خودتان گفتید.

به صدا و سیما بیشتر اعتماد می‌کنید یا شبکه‌های اجتماعی؟

وقتی یک خبر از صدا و سیما پخش می‌شود اما معتبر نیست، کلیت مسئله را نقض نمی‌کند. ایا افراد عادی سواد رسانه‌ای دارند که اخبار را بررسی و مقایسه کرده به حقیقت برسند. شما اعتبار را با جامعیت و سرعت خلط کردید. اگر به شما بگویند منبع خبر صدا و سیما است بیشتر اعتماد می‌کنید یا وقتی گفته شود منبع خبر یک شبکه اجتماعی است؟

گروه مخالف نیز در آخرین استدلال خود گفت: اعتبار خبر با اعتبار منبع وابسته است. انتظار از منبع یعنی مخاطب انتظار دارد دقت و سرعت را با هم ببیند. انتظار از منبع مهم است وقتی صدا و سیما خبر را از فیلترهای متعدد عبور می‌دهد اما خبر دروغ می‌دهد اعتبار آن ساقط می‌شود. براساس آمار 42.1 درصد از مردم اخبار را از صدا و سیما پیگیری می‌کنند و 41 درصد از سایر شبکه‌های اجتماعی و بقیه را از گروه دوستان و آشنایان.

سانسور وقتی اتفاق می‌افتد که سختار ایدئولوژیک وجود داشته باشد اما شبکه‌های اجتماعی به دلیل تعدد روایت‌ها می‌توانند سانسور را دور بزنند.

در پایان مرحله نیمه نهایی نیز دو گروه نیک آئین و شب‌آویز به عنوان دو گروه برنده به مرحله فینال راه‌یافتند.