محورهای اصلی خطبه فدکیه

حجت‌الاسلام والمسلمین احمدحسین شریفی، رئیس دانشگاه قم در یادداشتی که در اختیار ایکنا قرار داد، نوشت: خطبه فدکیه از مهم‌ترین و مستندترین خطبه‌های معرفتی و سیاسی در تاریخ اسلام است. این خطبه‌ عمیق و بی‌نظیر، که به صورت ارتجالی و بدون برنامه‌ریزی پیشین توسط حضرت زهرای مرضیه(س) در مسجدالنبی و در جمع تعداد کثیری از مهاجران و انصار ایراد شده است، شش محور اصلی دارد:

۱.خداشناسی: سخنانی عمیق درباره خدای متعال و صفات و افعال الهی بیان می‌کند.

۲.مسأله نبوت و بیان ویژگی‌ها و اهداف نبوت.

۳. قرآن‌شناسی و اشاره‌ای به معارف بنیادین قرآنی و بیان فلسفه و حکمت برخی از احکام و ارزش‌های اسلامی.

۴. معرفی خود و پیامبر اکرم(ص) و خدمات اجتماعی پیامبر و آسیب‌شناسی جامعه اسلامی پساپیامبر و تشریح چگونگی شکل‌گیری انحراف و فساد در جامعه.

۵. مسأله فدک و نقد ادله غاصبان فدک

۶.یاری‌خواستن از انصار و اتمام حجت با جامعه اسلامی.

آیت‌الله مصباح یزدی در توصیف این خطبه می‌گوید: «خطبۀ مبارک حضرت زهرا‌(س) با مضامین بلند و در عین‌ حال زیبای خویش که تلولو وحی قرآنی است، یکی از بهترین و افتخارآمیزترین منابع شیعی به‌شمار می‌آید.

این خطبه ازنظر فصاحت و بلاغت، اتقان مطالب و شیوۀ استدلال، جدال و مناظره در اوج است و چکیده‌ای از عقاید مذهب شیعه به‌شمار می‌آید.

اگر کسی بگوید این خطبۀ حضرت زهرا(س) ضامن بقای مذهب تشیع شد، سخنی به‌گزاف نگفته است.» (رساترین دادخواهی و روشنگری، ج۱، ص۸۳).

مطالعه کتاب رساترین دادخواهی و روشنگری را به همه مشتاقان فهم عمیق این خطبه توصیه می‌کنم. این کتاب تقریر مجموعه‌ای از درس‌های علامه مصباح یزدی(ره) در شرح خطبه فدکیه است.