حکومت عادلانه؛ نیاز فطری برای غلبه بر ظلم و جور

حجت‌الاسلام والمسلمین امیرعلی حسنلو، استاد سطوح عالی حوزه و مدیر گروه تاریخ و سیره مرکز پاسخگویی به شبهات حوزه‌های علمیه در یادداشتی که در اختیار ایکنای قم قرار داد، نوشت: از دلایل اوج مبارزات مردم ایران که منجر به پیروزی انقلاب اسلامی شد، علاوه‌بر وحدت مردم و رهبری الهی و عرفانی امام خمینی(ره) تقارن آن با مناسبت‌های مذهبی و ایام عزاداری و بزرگداشت سید‌الشهدا(ع) بود زیرا این تقارن و همزمانی فرصتی برای همدلی و نزدیکی دل‌های امت اسلام برای وحدت و انسجام در مقابل زورگویی‌های استعمار و استکبار جهانی است.

این روزها مصادف با روزهای توطئه دشمنان خارجی و آشوب‌های فریب‌خوردگان و عوامل استعمار و استکبار است که با فریب دشمنان در داخل کشور آشوب‌هایی راه انداختند و سبب کشته‌شدن بی‌گناهان، جوانان و شهادت مدافعان امنیت شدند؛ تقارن ایام شادی اعیاد شعبانیه، دهه فجر و روزهای حماسه‌ساز انقلاب اسلامی تجلی وحدت مردم و نزدیکی دل‌های عاشقان اهل بیت(ع) و امام زمان(عج) است. 

دهه فجر سالروز طلوع شادی، پیروزی و اقتدار یادآور فریادهای جاودانه ملت سربلند ایران علیه استبداد، استعمار و صهیونیسم است که در کنار میلادهای شادی‌بخش و ایام پربرکت شعبانیه، روح امید و شادمانی را در دل‌ها می‌افکند. دهه فجر سرآغاز استقرار انقلابی الهی است که با تأسی از حماسه عظیم حسینی و پشتوانه خون پاک شهدا به بار نشست.

در این شرایط و فرصت به‌وجودآمده می‌توان با آگاهی دادن به مردم، جوانان و ارتباط گسترده با آنان، به تجدید روح مقاومت و پایداری و تبیین پیام انتظار و زمینه پیروزی نهایی حق بر باطل جامه عمل پوشاند، این فرصت‌ها برای  مسئولان فرهنگی جامعه ظرفیت معنوی مناسب برای ارتباط نزدیک، همدلی و زمینه مساعد برای زدودن کدورت‌ها، کینه‌ها و همدلی در سایه باورهای الهی است.

تقارن ایام مبارک اعیاد شعبانیه با ولادت‌های پربرکت اهل بیت(ع) علاوه‌بر تجدید عهد با آرمان‌های انقلاب به دل‌های  مردم و جوانان نور امید و انتظار ظهور و شادی می‌بخشد. ولادت سالار شهیدان، امام حسین(ع) و روز پاسدار، ولادت حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) و روز جانباز، ولادت امام زین‌العابدین(ع)، و ولادت حضرت علی‌اکبر(ع) و روز جوان و ولادت امام زمان(عج) که موعود همه امت‌ها و پیروان ادیان الهی است، فضای امید، همدلی، انسجام ملی و انسانی ایجاد شده برای همه طبقات، اقشار و پیروان ادیان در میهن عزیزمان در کنار پیروزی انقلاب اسلامی، شادی این ایام را دوچندان کرده است.

تقارن مبارک میان اعیاد شعبانیه و دهه فجر انقلاب اسلامی به ما یادآوری می‌کند که انقلاب اسلامی ایران و آموزه‌های اهل بیت(ع) همواره در کنار یکدیگر راهی روشن برای دستیابی به کمال انسانی و اجتماعی پیش‌ روی ما گشوده‌اند، انقلاب اسلامی و پس از آن جنگ و مقاومت هشت ساله و دیگر توطئه‌های دشمنان همه در سایه وحدت و مجاهدت جوانان به‌دست آمد و با همین عنصر و حضور مردم پاینده است. 

این تلاقی مبارک میان میلاد منجی و یاد انقلاب فرصتی است تا مردم در یک فضای ایمانی و انقلابی وحدت خود را به نمایش بگذارند. تمام هیئت‌های مذهبی، مساجد و مداحان بسیج شده‌اند تا جشن اعیاد شعبانیه و انقلاب اسلامی را در کنار هم برگزار کنند.

پیام دهه فجر امسال، امید، بصیرت و همبستگی است. حضور باشکوه مردم در جشن انقلاب و نیمه شعبان، نشانه‌ای از ایمان، وفاداری و عشق به آرمان‌های امام و شهدا خواهد بود که برای تعجیل در فرج امام زمان(عج) دعا کنند.

همه ملت ایران و پیروان ادیان بزرگ الهی می‌دانند که ایده انتظار برای ظهور یک منجی، مفهومی است که ریشه در اعماق تاریخ بشری دارد و فراتر از مرزهای جغرافیایی و اعتقادی، به‌عنوان یک آرزوی مشترک برای تحقق عدالت نهایی، در دل انسان‌ها جای گرفته است.

ریشه‌های مهدویت در متون غیرمسلمانان و اهل سنت نیز وجود دارد و همه کتاب‌های آسمانی از آمدن منجی خبر داده‌اند که این منجی جز به حضرت مهدی(عج) صدق نمی‌کند.

‏این اشتیاق جهانی به اصلاح و برپایی حکومتی عادلانه، نه یک پدیده صرفاً مذهبی بلکه یک نیاز فطری برای غلبه بر ظلم و جور است. ایام شعبان، که یادآور میلاد شخصیتی است که تجسم این امید جهانی در فرهنگ اسلامی محسوب می‌شود، بررسی ریشه‌های این مفهوم در متون مختلف، ابعاد گسترده‌تر این انتظار را روشن می‌کند.

برای واکاوی این موضوع و بررسی جایگاه حضرت مهدی(عج) در منابع اهل سنت و حتی کتب ادیان دیگر، باید مطالعه نمود و اهل خبره درتببن و  آگاهی‌بخشی کوشش کنند.

اعتقاد به ظهور یک نجات‌دهنده در آخرالزمان، منحصر به شیعه نیست. این مفهوم، حتی در کتب ادیان پیشین نیز به صراحت ذکر شده است. این امر نشان می‌دهد که وعده الهی برای برپایی عدالت در زمین، وعده‌ای است که از ابتدا به تمامی پیروان ادیان ابلاغ شده و همگان را به انتظار و آمادگی فراخوانده است.

به‌طور نمونه، در تورات، اشعیای نبی در فصل ۱۱ به وضوح به این موضوع اشاره می‌کند: «مسکینان را به عدالت داوری خواهد کرد و به جهت مظلومان زمین به راستی حکم خواهد کرد، گرگ با بره سکونت خواهد کرد و پلنگ با بزغاله خواهد خوابید و گوساله و شیر پرواری با هم و طفل کوچک آن‌ها را خواهد راند و در تمامی کوه مقدس من ضرر و فسادی نخواهند کرد زیرا که جهان از معرفت خداوند پر خواهد شد.» این توصیف دقیق از صلح و عدالت فراگیر، شباهت غیرقابل انکاری با آرمان‌های مهدوی دارد.

میراث زمین از آن صالحان است این مفهوم از بشارت‌های قرآن و کتب آسمانی دیگر است؛ این مضمون در عهد عتیق، کتاب مزامیر، مزمور ۳۷، تکرار شده است، زیرا که شریران منقطع خواهند شد و اما منتظران خداوند وارث زمین خواهند شد.‌ «هان، بعد از اندک زمانی شریر نخواهد بود. در مکانش تأمل‌خواهی کرد و نخواهد بود و اما حلیمان وارث زمین خواهند شد و میراث آن‌ها خواهد بود تا ابدالآباد.» این عبارت، به روشنی به میراث‌بری صالحان اشاره دارد. 

این وعده الهی، در قرآن کریم نیز مورد تأکید قرار گرفته است. در آیه ۱۰۵ سوره مبارکه انبیاء می‌خوانیم: «وَ لَقَدْ کَتَبْنا فِی الزَّبورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکْرِ انَّ الارضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُونَ»؛ این آیه به صراحت بیان می‌کند که بندگان شایسته خداوند وارث زمین خواهند شد. این تطابق معنایی میان متون مختلف، نشان‌دهنده یک حقیقت واحد در تمام ادیان الهی است.

در انجیل لوقا، فصل ۱۲، به زیبایی به آمادگی برای ظهور منجی اشاره شده است: «کمرهای خود را بسته، چراغ‌های خود را افروخته بدارید، و شما مانند کسانی باشید که انتظار آقای خود را می‌کشند خوشا به حال آن غلامان که آقای ایشان چون آید ایشان را بیدار یابد. پس شما نیز مستعد باشید، زیرا در ساعتی که گمان نمی‌برید پسر انسان می‌آید.»

این عبارات، به خوبی معنای حقیقی انتظار فرج را تبیین می‌کند. انتظار، یک حالت انفعالی و منفعلانه نیست بلکه مستلزم آمادگی کامل است. منتظر واقعی، کسی است که خانه دل را از آلودگی‌های مادی پاک می‌کند، از گناهان دوری می‌جوید، به معروف امر می‌کند و با منکر می‌ستیزد. این معنای فعال انتظار، همان چیزی است که در روایات اهل بیت(ع) افضل عبادات شمرده شده است. ترمذی نیز اصل روایت را از رسول گرامی اسلام(ص) نقل کرده است که فرمود: «افضل العبادة انتظار الفرج.»

افزون‌بر باور آمدن منجی در میان همه امت‌ها که اشاره شد، حتمی بودن خروج مهدی(عج)، امری است که شیعه و سنی نیز بر آن اتفاق نظر دارند. در کتاب‌های شش‌گانه صحیح اهل سنت، روایات زیادی در مورد حتمی بودن خروج مهدی(عج) نقل شده است.

یکی از روایات مهم در این زمینه، حدیث پیامبر اعظم(ص) است که فرمود: «اگر از عمر دنیا بیش از یک روز نمانده باشد خداوند آن روز را طولانی می‌کند تا آنکه مردی از اهل بیتم مبعوث شود که اسم او اسم من است. او زمین را از قسط و عدل پر می‌کند همان‌گونه که از ظلم و جور پر شد.» همچنین در روایات دیگری که در این کتاب‌ها آمده، تصریح شده است که «المهدی منا اهل البیت(ع)»؛ این روایات به وضوح نشان می‌دهد که مهدی موعود، از اهل بیت پیامبر(ص) است. 

از طرفی انقلاب بزرگ ایران نیز حاصل خیزش و عدالت‌خواهی اکثریت ملت ایران در سال 57 بود که مؤید آن رأی 98 درصدی مردم به قانون اساسی جمهوری اسلامی بوده است و این اتفاق مبارک تأیید دیگری داشت و آن دفاع مقدس همه مردم ایران اعم از پیروان ادیان دیگر و همه فرق اسلامی بود که با ایثار و شهادت جوانان این انسجام برای دفاع از میهن محقق شد.

در نتیجه با تقارن دهه فجر امسال با اعیاد شعبانیه و روزهای مقاومت مردم فلسطین، این ایام فرصت مناسبی برای ایجاد امید و نشاط اجتماعی، تجلیل از مقاومت اسلامی، تبیین افتخارات انقلاب اسلامی، دمیدن به روح انتظار برای فرج، پیروزی نهایی همه انسانیت به رهبری منجی عالم و ظهور حضرت صاحب که در کنار ایشان، حضرت مسیح است.

بی‌گمان این ایام فرصت مناسبی برای ایجاد امید و نشاط اجتماعی، تجلیل از مقاومت اسلامی و تبیین افتخارات انقلاب اسلامی است، پیروزی مردم مظلوم غزه در برابر رژیم صهیونیستی نیز از نشانه‌های اقتدار جبهه مقاومت اسلامی است که باید در جشن‌ها و برنامه‌های فرهنگی به آن پرداخته شود.

دهه فجر با دستاوردهای عظیمی که در ۴۶ سال گذشته به‌دست آمده، یکی از نقاط افتخارآمیز انقلاب اسلامی است که هویت و اقتدار ایران را به جهان شناسانده است. همه این پیروزی‌ها حاصل انسجام و وحدت همه مردم ایران، طوایف و قومیت‌های مختلف اعم از کرد، لر، آذریزبان، ارمنی، کلیمی، صابئی، اهل سنت و پیروان اهل بیت(ع) است که در روز 22 بهمن همین انسجام در مقابل جهانیان دگرباره تجلی خواهد کرد و همه این همگرایی‌ها مقدمه‌ای برای برافراشته شدن پرچم موعود امام و پیروزی نهایی حق بر باطل است.