ماه رمضان از منظر قرآن

ماه مبارک رمضان، تجلی‌گاه رحمت گسترده الهی و عرصه‌ای برای تمرین بندگی آگاهانه است؛ ماهی که در آن ایمان عمق می‌یابد، اراده استحکام پیدا می‌کند و انسان فرصت می‌یابد در پرتو روزه، دعا و تلاوت قرآن، نسبت خود را با خداوند و با خویشتن بازتعریف کند.

ماه مبارک رمضان در سنت اسلامی تنها یک مقطع زمانی نیست، بلکه فرصتی برای دگرگونی درونی و بازگشت آگاهانه به خویشتن است. این ماه میدان تمرین بندگی، تقویت اراده و پالایش نیت‌هاست؛ جایی که انسان با روزه‌داری، صبر و یاد خدا، ایمان و خودآگاهی خود را تعمیق می‌بخشد.

رمضان در کنار بُعد فردی، پیامی اجتماعی نیز دارد. این ماه روح همدلی و مسئولیت‌پذیری را تقویت می‌کند و پیوند عبادت با خدمت به دیگران را پررنگ می‌سازد؛ فرصتی که می‌تواند جامعه را به سوی مهربانی، انسجام و آگاهی بیشتر سوق دهد.

رمضان بهترین فرصت برای غلبه بر نفس 

حجت‌الاسلام والمسلمین احمد مطهری‌اصل، امام جمعه تبریز، در خطبه‌های هفته گذشته نماز جمعه تبریز با اشاره به فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، این ماه را فرصتی کم‌نظیر برای نزدیکی به خداوند، تقویت معنویت و افزایش تقوا دانست و از مسلمانان خواست با آمادگی روحی و خودسازی، بیشترین بهره را از این ضیافت الهی ببرند.

وی با توصیه به رعایت تقوای الهی تأکید کرد: رمضان ماهی است که نزول کتاب‌های آسمانی در آن رخ داده و همین ویژگی، جایگاه ممتاز آن را نشان می‌دهد؛ بنابراین لازم است از پیش برای استفاده حداکثری از این فرصت معنوی برنامه‌ریزی شود.

مطهری‌اصل هدف اصلی روزه‌داری را رسیدن به تقوا و مهار نفس امّاره عنوان کرد و افزود: در این ماه، حتی نفس کشیدن روزه‌دار نیز عبادت و ذکر محسوب می‌شود که پرهیز از گناه برترین عمل در رمضان است و این ایام بهترین زمان برای تقویت اراده و رشد روحی انسان به شمار می‌رود.

امام جمعه تبریز با اشاره به اهمیت دستگیری از نیازمندان اظهار کرد: رمضان، ماه بخشش و همدلی است و مؤمنان باید با گسترش صدقه، انفاق و یاری محرومان، مسئولیت اجتماعی خود را جدی بگیرند.

ماه رمضان؛ فصل استجابت دعا 

حجت‌الاسلام محمد خلیلی، استاد حوزه و دانشگاه، در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا، با اشاره به جایگاه ماه رمضان، این ماه را زمان استجابت دعا، آمرزش گناهان، افزایش روزی و چند برابر شدن پاداش اعمال دانست و گفت: واژه «رمضان» از ریشه «رمض» به معنای شدت گرما گرفته شده و در برخی روایات از نام‌های خداوند شمرده شده است؛ از این‌رو تأکید شده است عبارت «ماه رمضان» به‌کار رود.

وی با بیان اینکه در روایات از رمضان به‌عنوان «ماه خدا» و «ماه میهمانی الهی» یاد شده، تشریح کرد: پاداش اعمال در این ماه چندین برابر است؛ به‌گونه‌ای که تلاوت یک آیه قرآن، ثواب ختم کامل در ماه‌های دیگر را دارد و انجام یک عمل نیک یا واجب نیز معادل ده‌ها برابر در سایر ایام است.

خلیلی صدقه، افطاری دادن، افزایش عبادت، دعا، استغفار، توبه و پرهیز از گناه را از مهم‌ترین توصیه‌های این ماه برشمرد و دوری از محرمات الهی را برترین عمل در رمضان دانست.

این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آمادگی معنوی برای ورود به این ماه گفت: ادای حق‌الناس، تلاوت قرآن، احیای شب‌های قدر، صدقه دادن، انجام غسل و نمازهای مستحبی از جمله اعمال سفارش‌شده است که مؤمنان از فرصت این ضیافت الهی بیشترین بهره معنوی را ببرند.

وی اظهار کرد: از آن جا که ماه رمضان، ماه نزول قرآن ماه خدا و ماه تزکیه و تهذیب است و قرآن در شب قدر که در این ماه قرار گرفته در قلب پیامبر اکرم(ص) تجلى کرده نتیجه مى‌گیریم که ماه رمضان تجلى گاه قرآن و ماه انس با قرآن است روزه داران مومن در این ماه مهمان خدا هستند و در کنار خوان پربرکت قرآن نشسته‌اند و بنابراین باید با تلاوت قرآن اُنس بگیرند و با تدبّر در آیات قرآن و بهره گیرى فکرى و عملى از مفاهیم قرآن بر رشد و تکامل ملکوتى خود بیفزایند