ضرورت ارتقای کیفی آثار هنری با الهام از آموزههای دینی
يك استاد خوشنویس، نمایشگاه قرآن را بستری مؤثر برای ترویج هنر قرآنی و جذب نسل جوان به این عرصه اصیل دانست و بر ضرورت ارتقای کیفی آثار هنری با الهام از آموزههای دینی تأکید کرد.
علیرضا امینمقدم، استاد خوشنویس، در حاشیه برگزاری سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن در گفتوگو با ایکنا با اشاره به پیوند دیرینه خوشنویسی با کلام وحی، اظهار کرد: این هنر در طول تاریخ همواره قرین با قرآن بوده و به تدریج به یک هنر اصیل قرآنی تبدیل شده است که نقشی فراتر از زیبایی بصری دارد و به تزکیه نفس و تعمیق باورهای دینی کمک میکند.
این استاد خوشنویس با بیان اینکه ریشههای خوشنویسی قرآنی به دوران صدر اسلام بازمیگردد، گفت: اگر نگاه کنیم، قبل از صدر اسلام خوشنویسی را به شکل ابتدایی داشتهایم، ولی اوج تجلی هنر خوشنویسی ما برمیگردد به همان دوران با خط کوفی. در آن دوره، بزرگان دین ما، حتی حضرت علی(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) کاتب کلام وحی بودند. به عبارت دیگر، استارت تجلی هنر قرآنی در عرصه خوشنویسی، از همان صدر اسلام بوده است.
امینمقدم در ادامه به سیر تحول این هنر اشاره کرد و افزود: این هنر به تدریج پیشرفت میکند و مشتقاتی از خط کوفی پدید میآید تا اینکه به خط نسخ میرسیم. پس از آن، ایرانیان خط نستعلیق را ابداع میکنند که به «عروس خطوط» شهرت یافت. در خط نستعلیق نیز آیات قرآنی همواره بهعنوان تجلیگاه هنر خوشنویسی مطرح بوده است. ما از هنر قرآنی بهعنوان یک تجلیگاه عرفانی بهره میگیریم تا بتوانیم از آیات قرآن برای تزکیه نفس و تعالی روح خودمان درس بگیریم.
وی با تأکید بر رویکرد خوشنویسان در انتخاب مضامین دینی، تصریح کرد: خوشنویسان معمولاً با اعتقاد و باور قلبی از آیات قرآن بهره میگیرند و در مضامین آثارشان از کلام وحی استفاده میکنند تا هم اثرشان متبرک باشد و هم بتوانند پیام عمیق قرآن را از طریق زیبایی هنر به مخاطب منتقل کنند. این تلفیق هنر و ایمان، چیزی است که خوشنویسی ایرانی ـ اسلامی را در جهان منحصربهفرد کرده است.
این هنرمند خوشنویس که امسال نیز در بخش هنرهای تجسمی نمایشگاه قرآن حضور دارد، درباره سابقه حضورش در این رویداد فرهنگی گفت: چند سالی است که در نمایشگاه قرآن شرکت میکنم. شاید از همان دورهای که هنرآموز خوشنویسی بودم یادم میآید که قطعاتی برای نمایشگاه قرآن تولید میکردم و گاهی اثر من به مرحله نمایشگاهی وارد میشد. بعد از یک دوره، به شکل حرفهای خوشنویسی را دنبال کردم و در مقطع استادی به این مرحله رسیدم. امسال نیز در غرفه رسانه و هنر، بخش خوشنویسی مشغول به فعالیت هستم.
امینمقدم در ارزیابی خود از سیوسومین دوره نمایشگاه بینالمللی قرآن با بیان اینکه فرصت چندانی برای بازدید از غرفهها نداشته است، ابراز کرد: امروز اولین روزی بود که به نمایشگاه سیوسوم آمدم و فرصت نکردم غرفهها را ببینم، ولی با توجه به تجربهای که از دورههای قبل دارم، نمایشگاه قرآن سال به سال کیفیت بهتری پیدا میکند. هم از لحاظ هنری و هم از لحاظ کیفیت آثار قرآنی، پیشرفت محسوسی مشاهده میشود.
وی با استناد به آموزههای دینی، بر ضرورت ارتقای مستمر کیفیت آثار تأکید کرد و گفت: طبیعی است که کسی به سمت قرآن و ارزشهای دینی حرکت میکند، روز به روز باید پیشرفت کند و نمایشگاه قرآن ما نیز باید همین مسیر را الگو قرار دهد. با توجه به آیات و روایاتی که بر بهتر شدن امروز نسبت به دیروز تأکید دارد، چنانچه حضرت علی(ع) فرمودهاند اگر امروز ما معادل دیروزمان باشد، در آن روز زیانکاریم. بنابراین باید در پرتو آیات قرآن و احادیث، نسبت به تزکیه نفس و رفتار خودمان بهره بگیریم و روز به روز رشد کنیم.
این استاد خوشنویس در بخش دیگر گفتوگوی خود به نقش تأثیرگذار نمایشگاه قرآن در ترویج هنر قرآنی پرداخت و اظهار کرد: هر چقدر توجه ما به قرآن و تعمیق مفاهیم آن بیشتر شود و نمایشگاه قرآن با برنامهریزی مستحکمتر و جدیت بیشتری برگزار شود، طبیعتاً میتوانیم فرهنگ قرآنی را هم در جامعه و هم در خانوادهها گسترش دهیم و علاقه اقشار مختلف را به قرآن و آیاتش جلب کنیم.
وی با اشاره به فعالیت غرفه رسانه و هنر در این دوره از نمایشگاه، افزود: غرفهای که رسانه و هنر برگزار کرده، با ارائه قطعات خوشنویسی و آثار فاخر هنری با مضامین آیات قرآنی، توجه بازدیدکنندگان را به خود جلب میکند. مخاطبان غیر از اینکه از اثر هنری لذت میبرند، به مفاهیم قرآنی نیز پی میبرند. وقتی یک آیه را با خط زیبا میبینید، جذب میشوید و دوست دارید معنی آن آیه را بدانید و ببینید که شما را به چه نکاتی دعوت میکند. این همان تأثیر قرآن در جامعه است که تجلی آن را در نمایشگاه بینالمللی قرآن کریم مشاهده میکنیم.
امینمقدم در ادامه به جایگاه والای هنر خوشنویسی در انتقال مفاهیم عمیق قرآنی اشاره کرد و افزود: هنر خوشنویسی تنها ثبت یک متن مقدس بر روی کاغذ نیست، بلکه نوعی عبادت و ذکر محسوب میشود. هنگامی که خوشنویس قلم را به دست میگیرد و مشغول کتابت آیات الهی میشود، نوعی خلوت عارفانه با خداوند پیدا میکند. این حس و حال معنوی به اثر منتقل میشود و مخاطب نیز هنگام مشاهده اثر، آن را درک میکند. به همین دلیل است که سالهاست آیات قرآن همواره موضوع اصلی بسیاری از شاهکارهای خوشنویسی در طول تاریخ بوده است. این تداوم نشان میدهد که هنرمندان ما همواره به دنبال منبعی الهامبخش و مقدس بودهاند که قرآن کریم بهترین و والاترین آنهاست.
وی با بیان اینکه نسل جوان امروزی گرایش خوبی به هنر خوشنویسی پیدا کرده است، اظهار کرد: خوشبختانه در سالهای اخیر شاهد استقبال گسترده جوانان و نوجوانان از کلاسها و کارگاههای خوشنویسی هستیم. این علاقه نشان میدهد که هنر اصیل ایرانی ـ اسلامی همچنان میتواند جایگاه خود را در میان نسل جدید حفظ کند. نمایشگاه قرآن نیز بستر بسیار مناسبی برای نمایش توانمندیهای این جوانان و ایجاد انگیزه در آنهاست. حضور پررنگ هنرجویان و هنرمندان جوان در غرفههای خوشنویسی نمایشگاه، نویدبخش آیندهای روشن برای این هنر دیرینه است.
این استاد خوشنویس با تأکید بر لزوم حمایت بیشتر از هنرمندان خوشنویس فعال در عرصه هنر قرآنی، خاطرنشان کرد: هنرمندانی که سالها عمر خود را صرف یادگیری و ترویج هنر خوشنویسی قرآنی میکنند، نیازمند حمایت نهادهای فرهنگی و دولتی هستند. متأسفانه گاهی اوقات هنر خوشنویسی در مقایسه با سایر رشتههای هنری کمتر مورد توجه قرار میگیرد، در حالی که این هنر، هویت فرهنگی و دینی ما را شکل داده است. برگزاری نمایشگاههای تخصصی، حمایت مادی و معنوی از هنرمندان و ایجاد بازارچههای دائمی برای فروش آثار میتواند به رونق هرچه بیشتر این هنر کمک کند.
وی در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان سیوسومین نمایشگاه بینالمللی قرآن، تصریح کرد: تلاش دستاندرکاران این رویداد بزرگ فرهنگی قابل تقدیر است. نمایشگاه قرآن فقط یک رویداد هنری نیست، بلکه فرصتی مغتنم برای انس هرچه بیشتر مردم با کلام وحی از مسیر هنر است. امیدوارم این مسیر با قوت ادامه پیدا کند و شاهد ابتکارات بیشتری برای جذب اقشار مختلف، به ویژه کودکان و نوجوانان، به این حریم نورانی باشیم. هنر خوشنویسی قرآنی رسالتی سنگین بر دوش دارد و باید بتواند پاسخگوی نیازهای معنوی جامعه امروز باشد.
انتهای پیام
